๕. หริตจชาดก

๕. หริตจชาดก (๔๓๑)

ว่าด้วยหริตจดาบสโพธิสัตว์

(พระราชาตรัสถามหริตจดาบสว่า)

ท่านมหาพรหม โยมทราบข่าวมาว่า

หริตจดาบสบริโภคกาม คำกล่าวนั้นคงเป็นเท็จใช่ไหม

พระคุณเจ้ายังบริสุทธิ์อยู่ใช่ไหม

(หริตจดาบสกราบทูลว่า)

ขอถวายพระพรมหาบพิตร

ข้อนี้เป็นจริงตามที่พระองค์ได้ทรงสดับมา

อาตมภาพหมกมุ่นอยู่ในกามคุณอันทำให้ลุ่มหลง

ได้เดินทางผิดไปแล้ว

(พระราชาตรัสว่า)

ใจบรรเทาราคะที่เกิดขึ้นไม่ได้ด้วยปัญญาใด

ปัญญานั้นเป็นธรรมชาติละเอียด

คิดแต่สิ่งที่ดีๆ จะมีประโยชน์อะไร

ท่านไม่อาจบรรเทาจิตได้หรือ

(หริตจดาบสกราบทูลว่า)

ขอถวายพระพรมหาบพิตร ในโลกนี้มีสิ่งที่หยาบ

มีกำลังอย่างยิ่งที่ปัญญาหยั่งไม่ถึง ๔ ประการ คือ

๑. ราคะ (ความกำหนัด) ๒. โทสะ (ความโกรธ)

๓. มทะ (ความเมา) ๔. โมหะ (ความหลง)

(พระราชาตรัสว่า)

โยมได้ยกย่องพระคุณเจ้าไว้ว่า

ท่านหริตจดาบสเป็นพระอรหันต์ ถึงพร้อมด้วยศีล

ประพฤติบริสุทธิ์ เป็นนักปราชญ์ เป็นบัณฑิต

(หริตจดาบสกราบทูลว่า)

ขอถวายพระพรมหาบพิตร ฤๅษีแม้มีปัญญา

ยินดีแล้วในคุณธรรม ยังถูกความคิดลามกประกอบด้วยราคะ

ที่ยึดถือว่างาม เบียดเบียนเอาได้

(พระราชาตรัสว่า)

ราคะที่เกิดขึ้นในสรีระนี้เกิดขึ้นแล้วเป็นเหตุประทุษร้ายผิวพรรณ

พระคุณเจ้าจงละราคะนั้นเสีย ขอความนอบน้อมจงมีแด่พระคุณเจ้า

พระคุณเจ้าได้รับยกย่องว่า เป็นนักปราชญ์ของคนหมู่มาก

(หริตจดาบสกราบทูลว่า)

อาตมภาพจักค้นหารากเหง้าของกามเหล่านั้น

ที่ทำให้มืดบอด มีทุกข์มาก มีพิษร้ายแรง

จักตัดราคะพร้อมทั้งเครื่องผูก

(พระผู้มีพระภาคตรัสว่า)

ครั้นกล่าวแล้วอย่างนี้ หริตจฤๅษีผู้ยึดมั่นสัจจะ

คลายกามราคะแล้ว เป็นผู้เข้าถึงพรหมโลก

หริตจชาดกที่ ๕ จบ