๙. มหาธรรมปาลชาดก

๙. มหาธัมมปาลชาดก (๔๔๗)

ว่าด้วยมหาธรรมปาลกุมาร

(อาจารย์ทิศาปาโมกข์ถามพราหมณ์ว่า)

วัตรของท่านเป็นอย่างไร

อนึ่ง พรหมจรรย์ของท่านเป็นอย่างไร

นี้เป็นผลแห่งวัตรและพรหมจรรย์ที่ท่านประพฤติดีแล้วอย่างไร

พราหมณ์ ขอท่านโปรดบอกเนื้อความนั้นแก่ข้าพเจ้าว่า

เพราะเหตุไรหนอ พวกท่านจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

(พราหมณ์ตอบว่า)

พวกเราประพฤติธรรม ๑- ไม่กล่าวเท็จ

งดเว้นกรรมชั่ว ละเว้นกรรมอันไม่ประเสริฐทั้งหมด

เพราะเหตุนั้นแล พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พวกเราฟังธรรมทั้งของอสัตบุรุษและสัตบุรุษ

แต่พวกเราไม่ชอบใจธรรมของอสัตบุรุษเลย

จึงละเว้นอสัตบุรุษ ไม่ละเว้นสัตบุรุษ

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

ก่อนจะให้ทาน พวกเราก็ดีใจ แม้ขณะให้ก็พอใจ

แม้ให้ไปแล้วก็ไม่เดือดร้อนในภายหลัง

เพราะฉะนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พวกเราเลี้ยงดูสมณะ พราหมณ์ คนเดินทาง

วณิพก ยาจก และคนจนให้อิ่มหนำด้วยข้าวและน้ำ

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

@เชิงอรรถ :

@๑ ประพฤติธรรม ในที่นี้หมายถึงประพฤติกุศลกรรมบถ (ทางแห่งความดี ๑๐) คือ ทางกาย ๓ ได้แก่

@(๑) ละการฆ่าสัตว์ (๒) ละการลักทรัพย์ (๓) ละการประพฤติผิดในกาม ทางวาจา ๔ ได้แก่ (๑) ละการ

@พูดเท็จ (๒) ละการพูดส่อเสียด (๓) ละการพูดคำหยาบ (๔) ละการพูดเพ้อเจ้อ ทางใจ ๓ ได้แก่ (๑) ไม่

@เพ่งเล็งอยากได้ของผู้อื่น (๒) ไม่มีจิตคิดร้ายต่อผู้อื่น (๓) มีความเห็นชอบ (ขุ.ชา.อ. ๕/๙๓/๔๙๑)

อนึ่ง พวกเราไม่นอกใจภรรยา

ถึงพวกภรรยาก็ไม่นอกใจพวกเรา

นอกจากภรรยาเหล่านั้นแล้ว พวกเราประพฤติพรหมจรรย์

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พวกเรางดเว้นการฆ่าสัตว์ทั้งปวง

ละเว้นสิ่งของที่เจ้าของมิได้ให้ในโลก ไม่ดื่มน้ำเมา ไม่พูดเท็จเลย

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

บุตรทั้งหลายที่เกิดในหญิงชั้นสูงมีมารยาทอันดีงามเหล่านั้น

เป็นคนฉลาด มีปัญญามาก เป็นพหูสูต จบไตรเพท

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

พ่อแม่ พี่น้องหญิงชาย ลูกเมีย

และเราทั้งหมดก็ประพฤติธรรมเพราะเหตุโลกหน้า

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

ทาสชายหญิง บุคคลรอบข้างที่อาศัยเลี้ยงชีพ

และคนงานทั้งหมดก็ประพฤติธรรมเพราะเหตุโลกหน้า

เพราะเหตุนั้น พวกเราจึงไม่ตายแต่หนุ่มๆ

(พราหมณ์แสดงคุณของผู้ประพฤติธรรมว่า)

ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม

ธรรมที่ตนประพฤติดีแล้วย่อมนำสุขมาให้

นี้เป็นอานิสงส์ในธรรมที่ตนประพฤติดีแล้ว

ผู้ประพฤติธรรมย่อมไม่ถึงทุคติ

ธรรมแลย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม

เหมือนร่มคันใหญ่ในฤดูฝน

ธรรมปาลกุมารของเรามีธรรมคุ้มครอง ยังอยู่เป็นสุข

กระดูกที่ท่านนำมาเป็นกระดูกคนอื่น

มหาธัมมปาลชาดกที่ ๙ จบ