๑๕. มหามังคลชาดก

๑๕. มหามังคลชาดก (๔๕๓)

ว่าด้วยมหามงคล

(ศิษย์ผู้เป็นหัวหน้าถามอาจารย์ว่า)

ในเวลาต้องการความเป็นมงคล นรชนร่ายพระเวทอะไร

นรชนนั้นเรียนพระเวทอะไร

หรือบรรดาสุตะ เรียนสุตะบทไหน

และกระทำอย่างไร จึงได้รับความคุ้มครองโดยสวัสดิภาพ

ทั้งในโลกนี้และโลกหน้า

(พระโพธิสัตว์บอกมงคลว่า)

เทวดาและเทพบิดรทั้งปวง

สัตว์เลื้อยคลานและสรรพสัตว์ทั้งปวง

อันผู้ใดแผ่เมตตาอยู่เป็นนิตย์

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการแผ่เมตตานั้นในสัตว์ทั้งหลายว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้น

(พระโพธิสัตว์กล่าวมงคลต่อไปอีกว่า)

ผู้ใดมีความประพฤติถ่อมตนต่อชาวโลกทั้งปวง

คือ ต่อหญิงชายทั้งหลาย พร้อมทั้งพวกเด็ก

เป็นผู้อดทนต่อถ้อยคำที่หยาบคาย

ไม่กล่าววาจาที่ขัดแย้ง

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวความอดกลั้นนั้นว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้น

ผู้ใดมีปัญญา มีความรู้ ในเมื่อเหตุเกิดขึ้น

ไม่ดูหมิ่นมิตรสหายโดยศิลปะ สกุล ทรัพย์ และโดยชาติ

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวความไม่ดูหมิ่นนั้นในสหายทั้งหลายว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้น

ผู้ใดพูดจาไม่โกหก คบเพื่อนดี

และไม่ประทุษร้ายมิตร แบ่งปันทรัพย์ของตนให้

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการกระทำนั้นในมิตรทั้งหลายว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้น

ผู้ใดมีภรรยาซึ่งมีวัยเท่าๆ กัน สามัคคีกัน

คล้อยตามกัน เป็นผู้ใคร่ธรรม ให้กำเนิดลูกได้

เป็นหญิงมีสกุล มีศีล มีความซื่อสัตย์ จงรักภักดีต่อสามี

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการประพฤตินั้นในภรรยาทั้งหลายว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้น

ผู้ใดมีพระราชาผู้เป็นใหญ่กว่าหมู่ชน ทรงมีพระเกียรติยศ

หยั่งรู้ความเป็นผู้บริสุทธิ์ และความพากเพียร

โดยปราศจากความคลางแคลงพระทัยว่า

ผู้นี้เป็นเพื่อนร่วมใจของเรา

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวความไม่คลางแคลงพระทัยนั้นว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้นในพระราชาทั้งหลาย

ผู้ใดมีศรัทธา มีจิตเลื่อมใส พลอยอนุโมทนา ให้ข้าวน้ำ

ดอกไม้ของหอม และเครื่องลูบไล้เป็นทาน

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการให้ทานนั้นว่า

เป็นความสวัสดีของผู้นั้นในสวรรค์

ผู้ใดเป็นผู้คงแก่เรียนทั้งหลาย

ผู้สำเร็จด้วยการประพฤติชอบ เป็นสัตบุรุษ

ได้ยินได้ฟังมามาก เป็นผู้แสวงหาคุณความดี

มีศีล ชำระล้างด้วยธรรมของพระอริยะ

บัณฑิตทั้งหลายกล่าวการชำระล้างด้วยธรรมของพระอริยะนั้นว่า

เป็นความสวัสดีในท่ามกลางพระอรหันต์ของผู้นั้น

(พระโพธิสัตว์รวมยอดเทศนาด้วยพระอรหันต์ ตรัสมหามงคล ๘ ประการว่า)

มงคลทั้ง ๘ ประการเหล่านี้เป็นความสวัสดีในโลก

ที่ท่านผู้รู้สรรเสริญ มีความสุขเป็นกำไร

ขอเชิญนรชนคนมีปัญญาในโลกประพฤติปฏิบัติมงคลเหล่านั้นเถิด

เพราะในมงคลทางโลก ไม่มีอะไรจริงสักอย่างเดียว

มหามังคลชาดกที่ ๑๕ จบ