๖. ยุธัญชยชาดก

๖. ยุธัญชยชาดก (๔๖๐)

ว่าด้วยพระราชกุมารยุธัญชัย

(พระโพธิสัตว์ทูลขอบรรพชาว่า)

ขอเดชะพระมหาราช ข้าพระองค์ขอถวายบังคมพระองค์

ผู้ทรงเป็นจอมทัพ ซึ่งแวดล้อมไปด้วยมิตรและอำมาตย์

ข้าพระองค์จักบวช ขอพระองค์ผู้สมมติเทพ

โปรดพระราชทานการบวชนั้นเถิด

(พระราชาตรัสห้ามว่า)

ถ้าเจ้ายังมีความพร่องด้วยกามทั้งหลาย

พ่อจะเพิ่มเติมให้แก่เจ้า

พ่อจะห้ามคนที่เบียดเบียนเจ้า

ลูกยุธัญชัยอย่าบวชเลย

(พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

ข้าพระองค์ไม่มีความพร่องด้วยกามทั้งหลาย

คนที่เบียดเบียนข้าพระองค์ก็ไม่มี

แต่ข้าพระองค์ปรารถนาจะกระทำที่พึ่งซึ่งชรากำจัดไม่ได้

(พระศาสดาประกาศข้อความนั้นว่า)

พระราชบุตรทูลวิงวอนพระราชบิดา

และพระราชบิดาก็ทรงวิงวอนพระราชบุตร

ชาวนิคมก็ทูลวิงวอนว่า พ่อยุธัญชัยกุมาร

อย่าผนวชเลย พ่อเอ๋ย

(พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

ข้าแต่ทูลกระหม่อมผู้ทรงเป็นจอมทัพ

พระองค์โปรดอย่าทรงห้ามข้าพระองค์ผู้จะบวชเลย

ขอข้าพระองค์อย่าได้ชื่อว่า เป็นผู้ประมาทเพราะกามทั้งหลาย

อย่าตกอยู่ในอำนาจของชราเลย

(พระมารดาตรัสว่า)

ลูกเอ๋ย แม่ขอร้องลูก ขอห้ามลูก

แม่ต้องการเห็นลูกนานๆ ลูกยุธัญชัย อย่าบวชเลย

(พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

อายุของมนุษย์ทั้งหลายเหมือนน้ำค้างที่ยอดหญ้า

พอพระอาทิตย์ขึ้นก็แห้งไป

หม่อมแม่ พระองค์อย่าทรงห้ามหม่อมฉันเลย

(พระโพธิสัตว์ทูลเชิญพระราชบิดามาแล้วกราบทูลว่า)

ขอเดชะพระองค์ผู้ทรงเป็นจอมทัพ

ขอทรงให้ราชบุรุษรีบเชิญเสด็จพระราชมารดานี้ขึ้นพระราชยานเถิด

ขอพระราชมารดาอย่าทรงทำอันตรายแก่ข้าพระองค์

ผู้กำลังจะข้ามทางกันดารเลย

(พระเทวีทรงคร่ำครวญอยู่ว่า)

รีบไปกราบทูลว่า ขอพระองค์ทรงพระเจริญ

รัมมนครจะเป็นเมืองร้าง ถ้าพระเจ้าสัพพทัตทรงอนุญาต

ให้ยุธัญชัยราชบุตรทรงผนวชแล้ว

พระราชกุมารพระองค์ใดประเสริฐกว่าพระราชบุตรพันพระองค์

ยังทรงพระเยาว์ มีพระฉวีวรรณประดุจทองคำ

พระราชกุมารพระองค์นี้นั้นยังทรงมีพระกำลังแข็งแรง

ทรงนุ่งห่มผ้ากาสาวพัสตร์ผนวชแล้ว

(พระโพธิสัตว์กุมารกราบทูลว่า)

พระราชกุมารทั้ง ๒ พระองค์ คือ ยุธัญชัยกุมาร

และยุธิฏฐิลกุมารทรงละพระราชมารดาและพระราชบิดา

ตัดเครื่องข้องของมฤตยูผนวชแล้ว

ยุธัญชัยชาดกที่ ๖ จบ