๕. โรหิณีชาดก

๕. โรหิณีชาตกํ

เสยฺโย อมิตฺโตติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ อนาถปิณฺฑิกเสฏฺฐิโน ทาสึ อารพฺภ กเถสิ ฯ

อนาถปิณฺฑิกสฺส กิร เอกา โรหิณี นาม ทาสี อโหสิ ฯ ตสฺสา วีหิปฺปหรณฏฺฐาเน อาคนฺตฺวา มหลฺลิกา มาตา นิปชฺชิ ฯ ตํ มกฺขิกา สมฺปริวาเรตฺวา สูจิยา วิชฺฌิยมานา วิย ขาทนฺติ ฯ สา ธีตรํ อาห อมฺม มกฺขิกา มํ ขาทนฺติ เอตา วาเรหีติ ฯ สา วาเรสฺสามิ อมฺมาติ มุสลํ อุกฺขิปิตฺวา มาตุ สรีเร มกฺขิกา มาเรตฺวา วินาสํ ปาเปสฺสามีติ มาตรํ มุสเลน ปหริตฺวา ชีวิตกฺขยํ ปาเปสิ ฯ ตํ ทิสฺวา มาตา เม มตาติ โรทิตุํ อารภิ ฯ ตํ ปวุตฺตึ เสฏฺฐิสฺส อาโรเจสุํ ฯ เสฏฺฐี ตสฺสา สรีรกิจฺจํ กาเรตฺวา วิหารํ คนฺตฺวา สพฺพํ ปวุตฺตึ สตฺถุ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น โข คหปติ เอสา มาตุ สรีเร มกฺขิกา มาเรสฺสามีติ อิทาเนว มุสเลน ปหริตฺวา มาตรํ มาเรสิ ปุพฺเพปิ มาเรสิเยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต เสฏฺฐิกุเล นิพฺพตฺติตฺวา ปิตุ อจฺจเยน เสฏฺฐิฏฺฐานํ สมฺปาปุณิ ฯ ตสฺสาปิ เอกา โรหิณีเยว นาม ทาสี อโหสิ ฯ สาปิ อตฺตโน วีหิปฺปหรณฏฺฐานํ อาคนฺตฺวา นิปนฺนํ มาตรํ มกฺขิกา เม อมฺม วาเรหีติ วุตฺตา เอวเมว มุสเลน ปหริตฺวา มาตรํ ชีวิตกฺขยํ ปาเปตฺวา โรทิตุํ อารภิ ฯ โพธิสตฺโต ตํ ปวุตฺตึ สุตฺวา อมิตฺโตปิ หิ อิมสฺมึ โลเก ปณฺฑิโตว เสยฺโยติ จินฺเตตฺวา อิมํ คาถมาห

เสยฺโย อมิตฺโต เมธาวี ยญฺเจ พาลานุกมฺปโก

ปสฺส โรหิณิกํ ชมฺมึ มาตรํ หนฺตฺวาน โสจตีติ ฯ

ตตฺถ เมธาวีติ ปณฺฑิโต ญาณี วิภาวี ฯ ยญฺเจ พาลานุกมฺปโกติ เอตฺถ ยนฺติ ลิงฺควิปลฺลาโส กโต ฯ เจติ นามตฺเถ นิปาโต ฯ โย นาม พาโล อนุกมฺปโก ตโต สตคุเณน สหสฺสคุเณน ปณฺฑิโต อมิตฺโต โหนฺโตปิ เสยฺโยเยวาติ อตฺโถ ฯ อถวา ฯ ยนฺติ ปฏิเสธตฺเถ นิปาโต ฯ โน เจ พาลานุกมฺปโกติ อตฺโถ ฯ ชมฺมินฺติ ลามิกํ ทนฺธํ ฯ มาตรํ หนฺตฺวาน โสจตีติ มกฺขิกํ มาเรสฺสามีติ มาตรํ หนฺตฺวา อิทานิ อยํ พาลา สยเมว โรทติ ปริเทวติ ฯ อิมินา การเณน อิมสฺมึ โลเก อมิตฺโตปิ ปณฺฑิโตว เสยฺโย โหตีติ ฯ โพธิสตฺโต ปณฺฑิตํ ปสํสนฺโต อิมาย คาถาย ธมฺมํ เทเสสิ ฯ

สตฺถา น โข คหปติ เอสา อิทาเนว มกฺขิกา มาเรสฺสามีติ มาตรํ ฆาเตสิ ปุพฺเพปิ ฆาเตสิเยวาติ อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา อนุสนฺธึ ฆเฏตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา มาตาเยว มาตา อโหสิ ธีตาเยว จ ธีตา มหาเสฏฺฐี ปน อหเมว อโหสีติ ฯ

โรหิณีชาตกํ ปญฺจมํ ฯ