๑. อัมพชาดก

[๑๗๒๕] อหาสิ เม อมฺพผลานิ ปุพฺเพ อณูนิ ถูลานิ จ พฺรหฺมจารี เตเหว มนฺเตหิ นทานิ ตุยฺหํ ทุมปฺผลา ปาตุภวนฺติ พฺรเหฺม ฯ

[๑๗๒๖] นกฺขตฺตโยคํ ปฏิมานยามิ$ ขณํ มุหุตฺตญฺจ มนฺเตน ปสฺสํ ๑ นกฺขตฺตโยคญฺจ ขณญฺจ ลทฺธา อทฺธา หริสฺสมฺพผลํ พหุกํ ๒ ฯ

[๑๗๒๗] นกฺขตฺตโยคํ น ปุเร อภาณิ ขณํ มุหุตฺตํ น ปุเร อสํสิ อถาหริ อมฺพผลํ ปหุตํ ๓ วณฺเณน คนฺเธน รเสนุเปตํ ฯ

[๑๗๒๘] มนฺตาภิชปฺเปน ปุเรปิ ๔ ตุยฺหํ ทุมปฺผลา ปาตุภวนฺติ พฺรเหฺม สฺวาชฺช น วาเทสิ ๕ ชปฺปมฺปิ มนฺตํ ๖ อยํ โส โก นาม ตวชฺช ธมฺโม ฯ #๑ สี. ยุ. ขณํ มุหุตฺตํ น มํ โตสยนฺติ ฯ ๒ สี. ยุ. อถาหริสฺสมฺพผลํ ปหูตํ ฯ #๓ ม. สยํ หรี อมฺพผลํ ปหูตํ ฯ ๔ ม. ปุเร หิ ฯ สี. ยุ. ปุรสฺส ฯ #๕ สี. ม. ปาเรสิ ฯ ๖ สี. ยุ. ชปมฺปิ มนฺเต ฯ

[๑๗๒๙] จณฺฑาลปุตฺโต มม สมฺปทาสิ ธมฺเมน มนฺเต ปกติญฺจ สํสิ มา จสฺสุ เม ปุจฺฉิโต นามโคตฺตํ คุยฺหิตฺโถ มา ตํ วิชเหยฺยุ มนฺตา ๑ ฯ

[๑๗๓๐] โสหํ ชนินฺเทน ชนมฺหิ ปุฏฺโฐ มกฺขาภิภูโต อลิกํ อภาณึ มนฺตา อิเม พฺราหฺมณสฺสาติ มิจฺฉา ปหีนมนฺโต กปโณ รุทามิ ฯ

[๑๗๓๑] เอรณฺฑา ปุจิมนฺทา วา อถ วา ปาลิภทฺทกา มธธ มธุตฺถิโก วินฺเท โส หิ ตสฺส ทุมุตฺตโม ฯ

[๑๗๓๒] ขตฺติยา พฺราหฺมณา เวสฺสา สุทฺทา จณฺฑาลปุกฺกุสา ยมฺหา ธมฺมํ วิชาเนยฺย โส หิ ตสฺส นรุตฺตโม ฯ

[๑๗๓๓] อิมสฺส ทณฺฑญฺจ วธญฺจ ทตฺวา คเล คเหตฺวา พลยาถ ๒ ชมฺมํ โย อุตฺตมตฺถํ กสิเรน ลทฺธํ มานาติมาเนน วินาสยิตฺถ ฯ

[๑๗๓๔] ยถา สมํ มญฺญมาโน ปเตยฺย โสพฺภํ คุหํ นรกํ ปูติปาทํ รชฺชูติ วา อกฺกเม กณฺหสปฺปํ #๑ ม. อตฺถํ วิชเหยฺย มนฺโต ฯ ๒ ม. ขลยาถ ฯ อนฺโธ ยถา โชติมธิฏฺฐเหยฺย เอวมฺปิ ตฺวํ มํ ขลิตํ สปญฺญ ปหีนมนฺตสฺส ปุน สมฺปทาหิ ๑ ฯ

[๑๗๓๕] ธมฺเมน มนฺเต ๒ ตว สมฺปทาสึ ตฺวมฺปิ ธมฺเมน ปริคฺคเหสิ ปกติมฺปิ เต อตฺตมโน อสํสิ ๓ ธมฺเม ฐิตํ ตํ น ชเหยฺย มนฺโต ฯ

[๑๗๓๖] โส ๔ พาล มนฺตํ กสิเรน ลทฺธํ ยํ ทุลฺลภํ อชฺช มนุสฺสโลเก กิจฺฉา ลทฺธํ ชีวิตํ อปฺปปญฺโญ ๕ วินาสยี อลิกํ ภาสมาโน ฯ

[๑๗๓๗] พาลสฺส มุฬฺหสฺส อกตญฺญุโน จ มุสา ภณนฺตสฺส อสญฺญตสฺส มนฺเต มยํ ตาทิสเก น เทม กุโต มนฺตา คจฺฉ น มยฺหํ รุจฺจสีติ ฯ อมฺพชาตกํ ปฐมํ ฯ ___________ #๑ ม. ปุนปฺปทาหิ ฯ สี. ยุ. ปุนปฺปสีท ฯ ๒ ม. มนฺตํ ฯ ๓ ม. อสํสึ ฯ #๔ ม. โย ฯ ๕ สี. กิจฺฉา ลทฺธํ ชิวิกํ อปฺปญฺโญ ฯ ม กิญฺจาปิ ลทฺธา ชีวิตต. #อปฺปญฺโญ ฯ ยุ. กจฺฉาปิ ลทฺธา ชีวิกํ อปฺปญฺญ ฯ ๒ ผนฺทนชาตกํ