๖. สุรุจิชาดก

๖. สุรุจิชาดก (๔๘๙)

ว่าด้วยพระมเหสีของพระเจ้าสุรุจิ

(พระนางสุเมธาสดับพระดำรัสของท้าวสักกะแล้วได้บอกคุณคือศีลของตนว่า)

ดิฉันเป็นหญิงที่สามีพึงเลี้ยงดู

ซึ่งถูกเชิญมาเป็นมเหสีของพระเจ้าสุรุจิเป็นคนแรก

พระเจ้าสุรุจิได้นำดิฉันมา ๑๐,๐๐๐ ปีแล้ว

ท่านพราหมณ์ ดิฉันนั้นยังไม่รู้สึกเลยว่า

ได้ล่วงเกินพระเจ้าสุรุจิผู้ครอบครองมิถิลานคร แคว้นวิเทหะ

ด้วยกาย วาจา และใจ ไม่ว่าในที่แจ้งหรือในที่ลับเลย

ฤๅษี ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ขอบุตรจงเกิดเถิด

เมื่อดิฉันกล่าวเท็จ ขอศีรษะจงแตก ๗ เสี่ยง

ดิฉันเป็นที่รักที่พอพระทัยของพระภัสดา

พระมารดาผู้เป็นแม่ผัว พระราชบิดาผู้เป็นพ่อผัว

เป็นที่รักของดิฉัน ท่านพราหมณ์

ท่านทั้ง ๒ นั้นทรงแนะนำดิฉันอยู่จนตลอดพระชนมชีพ

ดิฉันนั้นยินดีในการไม่เบียดเบียน

มีปกติประพฤติธรรมโดยส่วนเดียว

ตั้งใจมาบำรุงท่านเหล่านั้นโดยเคารพ

มิได้เกียจคร้านทั้งกลางคืนและกลางวัน

ฤๅษี ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ขอบุตรจงเกิดเถิด

เมื่อดิฉันกล่าวเท็จ ขอศีรษะจงแตก ๗ เสี่ยง

ท่านพราหมณ์ ดิฉันมิได้มีความริษยา

หรือความโกรธในหญิง ๑๖,๐๐๐ นาง

ผู้เป็นภรรยาร่วมกันเหล่านั้นในกาลไหนๆ เลย

ดิฉันยินดีที่จะเกื้อกูลพวกนาง

ไม่มีสักนางหนึ่งเลยซึ่งเป็นที่เกลียดชังของดิฉัน

ดิฉันช่วยเหลือพวกนางผู้ร่วมสามีกันทุกคนเป็นประจำ

เหมือนช่วยเหลือตนเอง

ฤๅษี ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ขอบุตรจงเกิดเถิด

เมื่อดิฉันกล่าวเท็จ ขอศีรษะจงแตก ๗ เสี่ยง

พวกทาส กรรมกร คนรับใช้ และคนที่อาศัยเลี้ยงชีพเหล่าอื่น

ดิฉันมีความแช่มชื่นเบิกบาน ใช้สอยด้วยเหตุที่เหมาะสมเสมอ

ฤๅษี ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ขอบุตรจงเกิดเถิด

เมื่อดิฉันกล่าวเท็จ ขอศีรษะจงแตก ๗ เสี่ยง

แม้สมณะและพราหมณ์ทั้งหลาย และแม้พวกวณิพกเหล่าอื่น

ดิฉันมีฝ่ามืออันชุ่ม เลี้ยงดูให้อิ่มหนำสำราญ

ด้วยข้าวและน้ำเป็นประจำ

ฤๅษี ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ขอบุตรจงเกิดเถิด

เมื่อดิฉันกล่าวเท็จ ขอศีรษะจงแตก ๗ เสี่ยง

ดิฉันเข้าจำอุโบสถประกอบด้วยองค์ ๘

ทุกวัน ๑๔ ค่ำ ๑๕ ค่ำ และ ๘ ค่ำแห่งปักษ์

พร้อมทั้งวันปาฏิหาริยปักษ์

สำรวมแล้วในศีลทั้งหลายในกาลทุกเมื่อ

ฤๅษี ด้วยการกล่าวคำสัตย์นี้ ขอบุตรจงเกิดเถิด

เมื่อดิฉันกล่าวเท็จ ขอศีรษะจงแตก ๗ เสี่ยง

(ท้าวสักกะทรงสรรเสริญพระนางสุเมธาว่า)

พระราชบุตรีผู้เจริญ ผู้เพียบพร้อมด้วยยศ

คุณธรรมทั้งหลายที่พระนางระบุถึงในพระองค์

มีอยู่ในพระนางทั้งหมด

กษัตริย์ผู้สมบูรณ์ด้วยพระชาติ

เป็นอภิชาตบุตรผู้เรืองยศ เป็นพระธรรมราชาแห่งชาววิเทหะ

จะอุบัติแด่พระนาง

(พระนางสุเมธาทรงโสมนัส จึงตรัสถามว่า)

พระดาบสผู้มีดวงตาแจ่มใส ครองผ้าเปื้อนฝุ่น

ยืนอยู่ในอากาศที่ไม่มีสิ่งกีดขวาง

กล่าววาจาเป็นที่น่าชื่นใจ จับใจดิฉันยิ่งนัก

ท่านเป็นเทวดามาจากสวรรค์หรือหนอ

หรือว่าเป็นฤๅษีผู้มีฤทธิ์มาก

ท่านเป็นใครกันแน่มาถึงที่นี้ จงประกาศตนให้ดิฉันทราบ

(ท้าวสักกะตรัสว่า)

หมู่เทพมาประชุมพร้อมกันที่สภาชื่อสุธรรมาถวายบังคมท่านผู้ใด

ท่านผู้นั้นคือข้าพเจ้าท้าวสักกสหัสสนัยน์ได้มายังสำนักของพระนาง

หญิงคนใดในมนุษยโลก ประพฤติธรรมสม่ำเสมอ

มีปัญญา มีศีล มีความเคารพสามี นับถือแม่ผัวประดุจเทวดา

เทวดาทั้งหลายซึ่งมิใช่มนุษย์ย่อมมาเยือนหญิงมนุษย์

ผู้มีปัญญาดี มีการงานอันสะอาดเช่นนั้น

พระนางผู้เจริญ ก็พระนางมีกรรมอันสั่งสมไว้ดีแล้ว

และมีการประพฤติที่ดีงามไว้ในปางก่อน ทรงเกิดในราชสกุลนี้

เป็นหญิงที่มีความสำเร็จตามความปรารถนาทุกสิ่งทุกอย่าง

พระราชบุตรี ก็พระนางทรงกำชัยชนะนี้ไว้ได้ในโลกทั้ง ๒

คือทรงเข้าถึงเทวโลก ๑ มีเกียรติยศชื่อเสียงในชีวิตนี้ ๑

พระนางสุเมธา ขอพระองค์ทรงสุขสำราญ

รักษาธรรมไว้ในพระองค์ตลอดกาลนานเถิด

เรานี้ขอลากลับไปสู่สวรรค์ชั้นไตรทศ การพบพระนางเป็นที่พอใจของเรา

สุรุจิชาดกที่ ๖ จบ