๗. วารุณิทูสกชาดก
เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๔๗ · บรรทัด ๓๑๑เรื่องนี้ในคลังชาดก
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
๗. วารุณิชาตกํ
น เว อนตฺถกุสเลนาติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต วารุณิทูสกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
อนาถปิณฺฑิกสฺส กิร สหาโย เอโก วารุณิพาณิโช ติขิณํ วารุณึ โยเชตฺวา หิรญฺญสุวณฺณาทีนิ คเหตฺวา วิกฺกิณนฺโต มหาชเน สนฺนิปติเต ตาต ตฺวํ ทาตพฺพมูลํ คเหตฺวา วารุณึ เทหีติ อนฺเตวาสิกํ อาณาเปตฺวา สยํ นฺหายิตุํ อคมาสิ ฯ อนฺเตวาสิโก มหาชนสฺส วารุณึ เทนฺโต เต มนุสฺเส อนฺตรนฺตรา โลณสกฺกรํ อาหราเปตฺวา ขาทนฺเต ทิสฺวา สุรา อโลณิกา ภวิสฺสติ โลณเมตฺถ ปกฺขิปิสฺสามีติ สุราจาฏิยํ นาฬิมตฺตํ โลณํ ปกฺขิปิตฺวา เตสํ สุรํ อทาสิ ฯ เต มุขํ ปูเรตฺวา ฉฑฺเฑตฺวา กินฺเต กตนฺติ ปุจฺฉึสุ ฯ ตุมฺเห สุรํ ปิวิตฺวา โลณํ อาหราเปนฺเต ทิสฺวา โลเณน โยเชสินฺติ ฯ เอวรูปํ นาม วารุณึ นาเสสิ พาลาติ ตํ ครหิตฺวา อุฏฺฐายุฏฺฐาย ปกฺกมนฺติ ฯ วารุณิวาณิโช อาคนฺตฺวา เอกมฺปิ อทิสฺวา วารุณิปายกา กหํ คตาติ ปุจฺฉิ ฯ โส ตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ อถ นํ อาจริโย พาล เอวรูปา นาม วารุณิ เต นาสิตาติ ครหิตฺวา คนฺตฺวา อิมํ การณํ อนาถปิณฺฑิกสฺส อาโรเจสิ ฯ อนาถปิณฺฑิโก อตฺถิทานิ เม กถาปาภตนฺติ เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา เอตมตฺถํ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น เอส คหปติ อิทาเนว วารุณิทูสโก ปุพฺเพปิ วารุณิทูสโกเยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พาราณสีเสฏฺฐี อโหสิ ฯ ตํ อุปนิสฺสาย เอโก วารุณิพาณิโช ชีวติ ฯ โส ติขิณํ สุรํ โยเชตฺวา อิมํ วิกฺกิณาหีติ อนฺเตวาสิกํ วตฺวา นฺหายิตุํ คโต ฯ ตสฺมึ คตมตฺเตเยว สุราย โลณํ ปกฺขิปิตฺวา อิมินาว นเยน สุรํ วินาเสสิ ฯ อถสฺส อาจริโย อาคนฺตฺวา ตํ การณํ ญตฺวา เสฏฺฐิสฺส อาโรเจสิ ฯ เสฏฺฐี อนตฺถกุสลา นาม พาลา อตฺถํ กริสฺสามาติ อนตฺถเมว กโรนฺตีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห
น เว อนตฺถกุสเลน อตฺถจริยา สุขาวหา
หาเปติ อตฺถํ ทุมฺเมโธ โกณฺฑญฺโญ วารุณึ ยถาติ ฯ
ตตฺถ โกณฺฑญฺโญ วารุณึ ยถาติ ยถา อยํ โกณฺฑญฺญนามโก อนฺเตวาสิโก อตฺถํ กริสฺสามีติ โลณํ ปกฺขิปิตฺวา วารุณึ หาเปสิ ปริหาเปสิ วินาเสสิ เอวํ สพฺโพปิ อนตฺถกุสโล อตฺถํ หาเปตีติ ฯ โพธิสตฺโต อิมาย คาถาย ธมฺมํ เทเสสิ ฯ
สตฺถาปิ น เอโส คหปติ อิทาเนว วารุณิทูสโก ปุพฺเพปิ วารุณิทูสโกเยวาติ วตฺวา อนุสนฺธึ ฆเฏตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา วารุณิทูสโก วารุณิทูสโกว อโหสิ พาราณสีเสฏฺฐี ปน อหเมวาติ ฯ
วารุณิทูสกชาตกํ สตฺตมํ ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๓๖ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด