๑๒. ปัญจปัณฑิตชาดก

[๒๒๒๘] ปญฺจ ปณฺฑิตา สมาคตา ปโญฺห ๑ เม ปฏิภาติ ตํ สุณาถ นินฺทิยมตฺถํ ปสํสิยํ วา กสฺเสวาวีกเรยฺย คุยฺหมตฺถํ ฯ

[๒๒๒๙] ตฺวํ อาวีกโรหิ ภูมิปาล ภตฺตา ภารสโห ตุวํ วเทตํ ตว ฉนฺทรุจีนิ สมฺมสิตฺวา อถ วกฺขนฺติ ชนินฺท ปญฺจ ธีรา ฯ

[๒๒๓๐] ยา สีลวตีว อนญฺญเถยฺยา ๒ ภตฺตุ ฉนฺทวสานุคา ปิยา มนาปา นินฺทิยมตฺถํ ปสํสิยํ วา ภริยายาวีกเรยฺย คุยฺหมตฺถํ ฯ

[๒๒๓๑] โย กิจฺฉคตสฺส อาตุรสฺส สรณํ โหติ คติ ปรายนญฺจ นินฺทิยมตฺถํ ปสํสิยํ วา สขิโน วาวีกเรยฺย คุยฺหมตฺถํ ฯ #๑ ม. ปญฺหา ฯ ๒ สี. ยุ. อนญฺญเธยฺยา ฯ

[๒๒๓๒] โย ๑ เชฏฺโฐ อถ มชฺฌิโม กนิฏฺโฐ โส ๒ เจ สีลสมาหิโต ฐิตตฺโต นินฺทิยมตฺถํ ปสํสิยํ วา ภาตุโน วาวีกเรยฺย คุยฺหมตฺถํ ฯ

[๒๒๓๓] โย เว ปิตุ หทยสฺส ปตฺถคู อนุชาโต ปิตรํ อโนมปญฺโญ นินฺทิยมตฺถํ ปสํสิยํ วา ปุตฺตสฺสาวีกเรยฺย คุยฺหมตฺถํ ฯ

[๒๒๓๔] มาตา ทฺวิปทชนินฺทเสฏฺฐ ยา นํ ๓ โปเสติ ฉนฺทสา ปิเยน นินฺทิยมตฺถํ ปสํสิยํ วา มาตุยาวีกเรยฺย คุยฺหมตฺถํ ฯ

[๒๒๓๕] คุยฺหสฺส หิ คุยฺหเมว สาธุ น หิ คุยฺหสฺส ปสตฺถมาวิกมฺมํ อนิปฺผนฺนตาย สเหยฺย ธีโร นิปฺผนฺนตฺโถว ๔ ยถาสุขํ ภเณยฺย ฯ

[๒๒๓๖] กึ ตฺวํ วิมโนสิ ราชเสฏฺฐ ทิปทินฺท ๕ วจนํ สุโณม เต ตํ กึ จินฺตยมาโน ทุมฺมโนสิ น หิ เทว อปราโธ อตฺถิ มยฺหํ ฯ #๑ ม. อยํ ปาโฐ นตฺถิ ฯ ๒ ม. โย ฯ ๓ สี. ยุ. โย ตํ ฯ ๔ ม. นิปฺผนฺโนว ฯ #๕ ม. ทฺวิปทชนินุท ฯ

[๒๒๓๗] ปเญฺห วชฺโฌ มโหสโธ อาณตฺโต เม วธาย ภูริปญฺโญ ตํ จินฺตยมาโน ทุมฺมโนสฺมิ น หิ เทวิ อปราโธ อตฺถิ ตุยฺหํ ฯ

[๒๒๓๘] อภิโทสคโตทานิ เอหิสิ กึ สุตฺวา กึ สงฺกเต ๑ มโน เต โก เต กิมโวจ ภูริปญฺญ อิงฺเฆตํ วจนํ สุณาม พฺรูหิ เม ตํ ฯ

[๒๒๓๙] ปเญฺห วชฺโฌ มโหสโธ ยทิ เต มนฺตยิตํ ชนินฺท โทสํ ภริยาย รโหคโต อสํสิ คุยฺหํ ปาตุกตํ สุตํ มเมตํ ฯ

[๒๒๔๐] ยํ สาลวนสฺมึ เสนโก ปาปกมฺมมกาสิ อสพฺภิรูปํ สขิโนว รโหคโต อสํสิ คุยฺหํ ปาตุกตํ สุตํ มเมตํ ฯ

[๒๒๔๑] ปุกฺกุสปุริสสฺส เต ชนินฺท อุปฺปนฺโน โรโค อราชปตฺโต ๒ ภาตุว ๓ รโหคโต อสํสิ คุยฺหํ ปาตุกตํ สุตํ มเมตํ ฯ #๑ ยุ. กิมาสงฺกเต ฯ ๒ ม. อราชยุตฺโต ฯ ๓ ม. ภาตุญฺจ ฯ สี. ยุ. ภาตุจฺจ ฯ

[๒๒๔๒] อาพาโธยํ อสพฺภิรูโป กามินฺโท ๑ นรเทเวน ผุฏฺโฐ ปุตฺตสฺส รโหคโต อสํสิ คุยฺหํ ปาตุกตํ สุตํ มเมตํ ฯ

[๒๒๔๓] อฏฺฐวงฺกํ มณิรตนํ อุฬารํ สกฺโก เต อททา ปิตามหสฺส เทวินฺทสฺส คตํ ตทชฺช หตฺถํ มาตุ จ รโหคโต อสํสิ คุยฺหํ ปาตุกตํ สุตํ มเมตํ ฯ

[๒๒๔๔] คุยฺหสฺส หิ คุยฺหเมว สาธุ น หิ คุยฺหสฺส ปสตฺถมาวิกมฺมํ อนิปฺผนฺนตาย สเหยฺย ธีโร นิปฺผนฺนตฺโถว ๒ ยถาสุขํ ภเณยฺย ฯ น คุยฺหมตฺถํ วิวเรยฺย รกฺเขยฺย นํ ยถา นิธึ น หิ ปาตุกโต สาธุ คุโยฺห อตฺโถ ปชานตา ฯ ถิยา คุยฺหํ น สํเสยฺย อมิตฺตสฺส จ ปณฺฑิโต โย จามิเสน สํหีโร หทยตฺเถโน จ โย นโร คุยฺหมตฺถมสมฺพุทฺธํ สมฺโพธยติ โย นโร มนฺตเภทภยา ตสฺส ทาสภูโตว ติติกฺขติ ฯ ยาวนฺโต ปุริสสฺสตฺถํ คุยฺหํ ชานนฺติ มนฺตินํ #๑ สี. ยุ. กาวินฺโท ฯ ๒ ม. นิปฺผนฺโนว ฯ ตาวนฺโต ตสฺส อุพฺเพคา ตสฺมา คุยฺหํ น วิสฺสเช ฯ วิวิจฺจ ภาเสยฺย ทิวา รหสฺสํ รตฺตึ คิรํ นาติเวลํ ปมุญฺเจ อุปสฺสุติกา หิ สุณนฺติ มนฺตํ ตสฺมา มนฺโต ขิปฺปมุเปติ เภทนฺติ ฯ ปญฺจปณฺฑิตชาตกํ ทฺวาทสมํ ฯ _______________ ๑๓ หตฺถิปาลชาตกํ