๓. ปุณณปาติชาดก

๓. ปุณฺณปาติชาตกํ

ตเถว ปุณฺณปาติโยติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต วิสวารุณึ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เอกํ สมยํ สาวตฺถิยํ สุราธุตฺตา สนฺนิปติตฺวา มนฺตยึสุ สุรามูลํ โน ขีณํ กหํ นุ โข ลภิสฺสามาติ ฯ อเถโก กกฺขฬธุตฺโต อาห มา จินฺตยิตฺถ อตฺเถโก อุปาโยติ ฯ กตโร อุปาโย นามาติ ฯ อนาถปิณฺฑิโก องฺคุลิมุทฺทิกา ปิลนฺธิตฺวา มฏฺฐสาฏกนิวตฺโถ ราชุปฏฺฐานํ คจฺฉติ มยํ สุราจาฏิยํ วิสญฺญีกรณเภสชฺชํ ปกฺขิปิตฺวา อาปานํ สชฺเชตฺวา นิสีทิตฺวา อนาถปิณฺฑิกสฺส อาคมนกาเล อิโต เอหิ มหาเสฏฺฐีติ ปกฺโกสิตฺวา ตํ สุรํ ปาเยตฺวา วิสญฺญีภูตสฺส องฺคุลิมุทฺทิกา จ สาฏเก จ คเหตฺวา สุรามูลํ กริสฺสามาติ ฯ เต สาธูติ สมฺปฏิจฺฉิตฺวา ตถา กตฺวา เสฏฺฐิสฺส อาคมนกาเล ปฏิมคฺคํ คนฺตฺวา สามิ อิโต ตาว อาคจฺฉถ อยํ อมฺหากํ สนฺติเก อติมนาปา สุรา โถกํ ปิวิตฺวา คจฺฉถาติ วทึสุ ฯ โสตาปนฺโน อริยสาวโก กึ สุรํ ปีวิสฺสติ อนตฺถิโก สมาโนปิ อิเม ธุตฺเต ปริคฺคณฺหิสฺสามีติ เตสํ อาปานภูมึ คนฺตฺวา เตสํ กิริยํ โอโลเกตฺวา อยํ สุรา อิเมหิ อิมินา นาม การเณน โยชิตาติ ญตฺวา อิโตทานิ ปฏฺฐาย อิเม อิโต ปลาเปสฺสามีติ จินฺเตตฺวา อาห อเร ทุฏฺฐธุตฺตา ตุมฺเห สุราจาฏิยํ เภสชฺชํ ปกฺขิปิตฺวา อาคตาคเต ปาเยตฺวา วิสญฺญีกตฺวา วิลุมฺปิสฺสามาติ อาปานมณฺฑลํ สชฺเชตฺวา นิสินฺนา เกวลํ อิมํ สุรํ วณฺเณถ เอโกปิ โก อุกฺขิปิตฺวา ปิวิตุํ น อุสฺสหติ สเจ อยํ อโยชิตา อสฺส ตุมฺเหว ปิเวยฺยาถาติ ฯ เต ธุตฺเต ตชฺเชตฺวา ตโต ปลาเปตฺวา อตฺตโน เคหํ คนฺตฺวา ธุตฺเตหิ กตการณํ ตถาคตสฺส อาโรเจสฺสามีติ เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถุ อาโรเจสิ ฯ สตฺถา น อิทาเนว ตาว คหปติ เต ธุตฺตา ตํ วญฺเจตุกามา ชาตา ปุพฺเพปิ ปณฺฑิเตปิ วญฺเจตุกามา อเหสุนฺติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พาราณสีเสฏฺฐี อโหสิ ฯ ตทาเปเต ธุตฺตา เอวเมว สมฺมนฺเตตฺวา สุรํ โยเชตฺวา พาราณสีเสฏฺฐิสฺส อาคมนกาเล ปฏิมคฺคํ คนฺตฺวา เอวเมว กถยึสุ ฯ เสฏฺฐี อนตฺถิโกปิ หุตฺวา เต ปริคฺคณฺหิตุกาโม คนฺตฺวา เตสํ กิริยํ โอโลเกตฺวา อิทํ นาม เอเต กาตุกามา ปลาเปสฺสามิ เน อิโตติ จินฺเตตฺวา เอวมาห โภ ธุตฺตา สุรํ ปิวิตฺวา ราชกุลํ คนฺตุํ นาม น ยุตฺตํ ราชานํ ทิสฺวา ปุน อาคจฺฉนฺโต ชานิสฺสามิ ตุมฺเห อิเธว นิสีทถาติ ฯ ราชุปฏฺฐานํ คนฺตฺวา ปจฺจาคญฺฉิ ฯ ธุตฺตา อิโต เอถ สามีติ ฯ โส ตตฺถ คนฺตฺวา เภสชฺเชน สํโยชิตา จาฏิโย โอโลเกตฺวา เอวมาห โภ ธุตฺตา ตุมฺหากํ กิริยา มยฺหํ น รุจฺจติ ตุมฺหากํ สุราจาฏิโย ยถาปูริตาว ฐิตา ตุมฺเห เกวลํ สุรํ วณฺเณถ น ปน ปิวถ สจายํ มนาปา อสฺส ตุมฺเหปิ ปิเวยฺยาถ อิมาย ปน วิสสํโยชิตาย ภวิตพฺพนฺติ เตสํ มโนรถํ ภินฺทนฺโต อิมํ คาถมาห

ตเถว ปุณฺณปาติโย อญฺญายํ วตฺตเต กถา

อาการเกน ชานามิ เนวายํ ภทฺทกา สุราติ ฯ

ตตฺถ ตเถวาติ ยถา มยา คมนกาเล ทิฏฺฐา อิทานิปิ อิมา สุราจาฏิโย ตเถว ปุณฺณา ฯ อญฺญายํ วตฺตเต กถาติ ยา อยํ ตุมฺหากํ สุราวณฺณนกถา วตฺตติ สา อญฺญาว อภูตา ตุจฺฉา ยทิ หิ เอสา สุรา มนาปา อสฺส ตุมฺเห ปิเวยฺยาถ อุปฑฺฒจาฏิโย อวสิสฺเสยฺยุํ ตุมฺหากํ ปน เอเกนาปิ สุรา น ปีตา ฯ อาการเกน ชานามีติ ตสฺมา อิมินา การเณน ชานามิ ฯ เนวายํ ภทฺทกา สุราติ เนว อยํ ภทฺทกา สุรา วิสสํโยชิตาย ภวิตพฺพนฺติ ฯ

ธุตฺเต นิคฺคเหตฺวา ยถา ปุน เอวรูปํ น กโรนฺติ ตถา เต ตชฺเชตฺวา วิสฺสชฺเชสิ ฯ โส ยาวชีวํ ทานาทีนิ ปุญฺญานิ กริตฺวา ยถากมฺมงฺคโต ฯ

สตฺถา อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา ธุตฺตา เอตรหิ ธุตฺตา พาราณสีเสฏฺฐี ปน อหเมวาติ ฯ

ปุณฺณปาติชาตกํ ตติยํ ฯ