๙. วิสวันตชาดก

๙. วิสวนฺตชาตกํ

ธิรตฺถุ ตํ วิสํ วนฺตนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต ธมฺมเสนาปตึ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เถรสฺส กิร ปิฏฺฐขชฺชกขาทนกาเล มนุสฺสา สงฺฆสฺส พหุํ ปิฏฺฐขาทนียํ คเหตฺวา วิหารํ อาคมึสุ ฯ ภิกฺขุสงฺฆสฺส คหิตาวเสสํ พหุํ อติริตฺตํ อโหสิ ฯ มนุสฺสา ภนฺเต อนฺโตคามคตานมฺปิ คณฺหถาติ อาหํสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ เถรสฺส สทฺธิวิหาริกทหโร อนฺโตคามํ คโต โหติ ฯ ตตฺถ โกฏฺฐาสํ คเหตฺวา ตสฺมึ อนาคจฺฉนฺเต อติทิวา โหตีติ เถรสฺส อทํสุ ฯ เถเรน ตสฺมึ ปริภุตฺเต ทหโร อคมาสิ ฯ อถ นํ เถโร มยํ อาวุโส ตุยฺหํ ฐปิตขาทนียํ ปริภุญฺชิมฺหาติ อาห ฯ โส มธุรนฺนาม ภนฺเต กสฺส อปฺปิยนฺติ อาห ฯ มหาเถรสฺส สํเวโค อุปฺปชฺชิ ฯ โส อิโต ปฏฺฐาย ปิฏฺฐขาทนียํ น ขาทิสฺสามีติ อธิฏฺฐหิ ฯ ตโต ปฏฺฐาย กิร สารีปุตฺตตฺเถเรน ปิฏฺฐขาทนียํ นาม น ขาทิตปุพฺพํ ฯ ตสฺส ปิฏฺฐขาทนียํ อขาทนภาโว ภิกฺขุสงฺเฆ ปากโฏ ชาโต ฯ ภิกฺขู ตํ กถํ กเถนฺตา ธมฺมสภายํ นิสีทึสุ ฯ อถ สตฺถา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว สารีปุตฺโต เอกวารํ ชหิตกํ ชีวิตํ ปริจฺจชนฺโตปิ ปุน คณฺหติเยวาติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต วิสเวชฺชกุเล นิพฺพตฺติตฺวา เวชฺชกมฺเมน ชีวิกํ กปฺเปสิ ฯ อเถกํ ชนปทมนุสฺสํ สปฺโป ฑํสิ ฯ ตสฺส ญาตกา ปมาทํ อกตฺวา ขิปฺปํ เวชฺชํ อานยึสุ ฯ เวชฺโช กึ ตาว โอสเธน ปริภาวิตฺวา วิสํ หรามิ ทฏฺฐสปฺปํ อาวาเหตฺวา ทฏฺฐฏฺฐานโต เตเนว วิสํ อากฑฺฒาเปมีติ อาห ฯ สปฺปํ อาวาเหตฺวา วิสํ อากฑฺฒาเปหีติ ฯ โส สปฺปํ อาวาเหตฺวา ตยา อยํ ทฏฺโฐติ อาห ฯ อาม มยาติ ฯ ตยา ทฏฺฐฏฺฐานโต ตฺวํเยว มุเขน วิสํ อากฑฺฒาหีติ ฯ มยา เอกวารํ ชหิตกํ ปุน น คหิตปุพฺพํ นาหํ มยา ชหิตํ วิสํ อากฑฺฒิสฺสามีติ ฯ โส ทารูนิ อาหราเปตฺวา อคฺคึ กตฺวา สเจ อตฺตโน วิสํ นากฑฺฒสิ อิมํ อคฺคึ ปวิสาติ ฯ สปฺโปปิ อคฺคึ ปวิสามิ น จตฺตนา เอกวารํ ชหิตํ วิสํ ปจฺจาวมิสฺสามีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

ธิรตฺถุ ตํ วิสํ วนฺตํ ยมหํ ชีวิตการณา

วนฺตํ ปจฺจาวมิสฺสามิ มตํ เม ชีวิตา วรนฺติ ฯ

ตตฺถ ธิรตฺถูติ ครหตฺเถ นิปาโต ฯ ตํ วิสนฺติ ยมหํ ชีวิตการณา วนฺตํ วิสํ ปจฺจาวมิสฺสามิ ตํ วิสํ ธิรตฺถุ ฯ มตํ เม ชีวิตา วรนฺติ ตสฺส วิสสฺส ปจฺจาวมนการณา ยํ อคฺคึ ปวิสิตฺวา มรณํ ตํ มม ชีวิตโต วรนฺติ อตฺโถ ฯ

เอวญฺจ ปน วตฺวา อคฺคึ ปวิสิตุํ ปายาสิ ฯ อถ นํ เวชฺโช นิวาเรตฺวา ตํ ปุริสํ โอสเธหิ จ มนฺเตหิ จ นิพฺพิสํ อโรคํ กตฺวา สปฺปสฺส สีลานิ ทตฺวา อิโต ปฏฺฐาย มา กญฺจิ วิเหเฐสีติ วิสฺสชฺเชสิ ฯ

สตฺถา น ภิกฺขเว สารีปุตฺโต เอกวารํ ชหิตกํ ชีวิตํ ปริจฺจชนฺโตปิ ปุน คณฺหตีติ อิมํ ธมฺมเทสนํ อาหริตฺวา อนุสนฺธึ ฆเฏตฺวา ชาตกํ สโมธาเนสิ ตทา สปฺโป สารีปุตฺโต อโหสิ เวชฺโช ปน อหเมวาติ ฯ

วิสวนฺตชาตกํ นวมํ ฯ