๓ นงฺคลีสชาตกํ

อสพฺพตฺถคามึ วาจนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต โลลุทายิตฺเถรํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

โส กิร ธมฺมํ กเถนฺโต อิมสฺมึ ฐาเน อิทํ กเถตพฺพํ อิมสฺมึ ฐาเน อิทํ น กเถตพฺพนฺติ ยุตฺตายุตฺตํ น ชานาติ มงฺคเล อวมงฺคลํ วทนฺโต ติโรกุฑฺเฑสุ ติฏฺฐนฺติ สนฺธิสิงฺฆาฏเกสุ จาติ อิมํ อวมงฺคลานุโมทนํ กเถสิ อวมงฺคเลสุ อนุโมทนํ กโรนฺโต พหู เทวา มนุสฺสา จ มงฺคลานิ อจินฺตยุนฺติ วตฺวา เอวรูปานํ มงฺคลานํ สตมฺปิ สหสฺสมฺปิ กาตุํ สมตฺถา โหถาติ วทติ ฯ อเถกทิวสํ ธมฺมสภายํ ภิกฺขู อาวุโส โลลุทายิ ยุตฺตายุตฺตํ น ชานาติ สพฺพตฺถ อภาสิตพฺพํ วาจํ สพฺพตฺถ ภาสตีติ กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ ฯ สตฺถา อาคนฺตฺวา กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนาติ ปุจฺฉิตฺวา อิมาย นามาติ วุตฺเต น ภิกฺขเว โลลุทายิ อิทาเนเวส ทนฺธปริสกฺกโน กเถนฺโต ยุตฺตายุตฺตํ น ชานาติ ปุพฺเพปิ เอวรูโป อโหสิ นิจฺจโลลุโกเยว เอโสติ วตฺวา อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต พฺราหฺมณมหาสาลกุเล นิพฺพตฺติตฺวา วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา พาราณสิยํ ทิสาปาโมกฺโข อาจริโย หุตฺวา ปญฺจมาณวกสตานํ สิปฺปํ วาเจสิ ฯ ตทา เตสุ มาณเวสุ เอโก ทนฺธปริสกฺกโน โลลุโก มาณโว ธมฺมนฺเตวาสิโก หุตฺวา สิปฺปํ อุคฺคณฺหาติ ทนฺธภาเวน ปน อุคฺคณฺหิตุํ น สกฺโกติ โพธิสตฺตสฺส ปน อุปกาโร อโหสิ ทาโส วิย สพฺพกิจฺจานิ กโรติ ฯ อเถกทิวสํ โพธิสตฺโต สายมาสํ ภุญฺชิตฺวา สยนปิฏฺเฐ นิปนฺโน ตํ มาณวํ หตฺถปาทปิฏฺฐิปริกมฺมานิ กตฺวา คจฺฉนฺตํ อาห ตาต มญฺจปาเท อุปตฺถมฺเภตฺวา ยาหีติ ฯ มาณโว เอกํ ปาทํ อุปตฺถมฺเภตฺวา เอกสฺส อุปตฺถมฺภนํ อลภนฺโต อตฺตโน อูรุมฺหิ ฐเปตฺวา รตฺตึ เขเปติ ฯ โพธิสตฺโต ปจฺจูสสมเย อุฏฺฐาย ตํ ทิสฺวา กึ ตาต นิสินฺโนสีติ ปุจฺฉิ ฯ อาจริย มญฺจปาทสฺส อุปตฺถมฺภนํ อลภิตฺวา อูรุมฺหิ ฐเปตฺวา นิสินฺโนมฺหีติ ฯ โพธิสตฺโต สํวิคฺคมานโส หุตฺวา อยํ อติวิย มยฺหํ อุปกาโร เอตฺตกานํ มาณวสตานํ อนฺตเร อยเมว ทนฺโธ สิปฺปํ สิกฺขิตุํ น สกฺโกติ กถํ นุ โข อหํ อิมํ ปณฺฑิตํ กเรยฺยนฺติ จินฺเตสิ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ อตฺเถโก อุปาโย อหํ อิมํ มาณวํ ทารุอตฺถาย ปณฺณตฺถาย จ คนฺตฺวา อาคตํ อชฺช เต กึ ทิฏฺฐํ กึ กตนฺติ ปุจฺฉิสฺสามิ อถ เม อิทนฺนาม อชฺช มยา ทิฏฺฐํ อิทํ กตนฺติ อาจิกฺขิสฺสติ อถ นํ ตยา ทิฏฺฐญฺจ กตญฺจ กีทิสนฺติ ปุจฺฉิสฺสามิ โส เอวรูปนฺนามาติ อุปมาย จ การเณน จ กเถสฺสติ อิติ นํ มาณวํ อุปมญฺจ การณญฺจ กถาเปตฺวา อิมินา อุปาเยน ปณฺฑิตํ กริสฺสามีติ ฯ โส ตํ ปกฺโกสิตฺวา ตาต มาณว อิโต ปฏฺฐาย ทารุอตฺถาย ปณฺณตฺถาย จ คตฏฺฐาเน ยํ เต ตตฺถ ทิฏฺฐํ วา ภุตฺตํ วา ปีตํ วา ขาทิตํ วา โหติ ตํ อาคนฺตฺวา มยฺหํ อาโรเจยฺยาสีติ อาห ฯ