๓. โคธชาดก
โคธชาตกํ
ตเทว เม ตฺวนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ กุฏุมฺพิกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
วตฺถุ เหฏฺฐา วิตฺถาริตเมว ฯ อิธ ปน เนสํ อุทฺธารํ โสเธตฺวา อาคจฺฉนฺตานํ อนฺตรามคฺเค ลุทฺทโก อุโภปิ ขาทถาติ เอกํ ปกฺกโคธํ อทาสิ ฯ โส ปุริโส ภริยํ ปานียตฺถาย เปเสตฺวา สพฺพํ โคธํ ขาทิตฺวา ตสฺสา อาคตกาเล ภทฺเท โคธา ปลาตาติ อาห ฯ สาธุ สามิ ปกฺกโคธาย ปลายนฺติยา กึ สกฺกา กาตุนฺติ ฯ สา เชตวเน ปานียํ ปิวิตฺวา สตฺถุ สนฺติเก สนฺนิสินฺนาปิ สตฺถารา กึ อุปาสิเก อยํ เต หิตกาโม สุสิเนโห อุปการโกติ ปุจฺฉิตา ภนฺเต อหํ เอตสฺส หิตกามา สุสิเนหา อยมฺปน มยิ นิสฺสิเนโหติ อาห ฯ สตฺถา โหตุ มา จินฺตยิ เอวํ นาเมส กโรติ ยทา ปน เต คุณํ สรติ ตทา ตุยฺหญฺเญว สพฺพิสฺสริยํ เทตีติ วตฺวา เตหิ ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีตมฺปิ เหฏฺฐา วุตฺตสทิสเมว ฯ อิธ ปน เตสํ นิวตฺตนฺตานํ อนฺตรามคฺเค ลุทฺทกา กิลนฺตภาวํ ทิสฺวา เทฺวปิ ชนา ขาทถาติ เอกํ ปกฺกโคธํ อทํสุ ฯ ราชธีตา ตํ วลฺลิยา พนฺธิตฺวา อาทาย มคฺคํ ปฏิปชฺชิ ฯ เต เอกํ สรํ ทิสฺวา มคฺคา อุกฺกมฺม อสฺสตฺถมูเล นิสีทึสุ ฯ ราชปุตฺโต คจฺฉ ภทฺเท สรโต ปทุมินิปณฺเณน อุทกํ อาหร มํสํ ขาทิสฺสามาติ อาห ฯ สา โคธํ สาขาย ลคฺเคตฺวา ปานียตฺถาย คตา ฯ อิตโร สพฺพํ โคธํ ขาทิตฺวา อคฺคนงฺคุฏฺฐํ คเหตฺวา ปรมฺมุโข นิสีทิ ฯ โส ตาย ปานียํ คเหตฺวา อาคตกาเล ภทฺเท โคธา สาขาย โอตริตฺวา วมฺมิกํ ปาวิสิ อหํ ธาวิตฺวา อคฺคนงฺคุฏฺเฐ คเหสึ คหิตฏฺฐานํ หตฺเถเยว ฐตฺวา ๑- ฉิชฺชิตฺวา พิลํ ปวิฏฺฐาติ อาห ฯ โหตุ เทว ปกฺกโคธาย ปลายนฺติยา กึ กริสฺสาม เอหิ คจฺฉามาติ ฯ เต ปานียํ ปิวิตฺวา พาราณสึ อคมํสุ ฯ ราชปุตฺโต รชฺชํ ปตฺวา ตํ อคฺคมเหสิฏฺฐานมตฺเต ฐเปสิ ฯ สกฺการสมฺมาโน ปนสฺสา นตฺถิ ฯ โพธิสตฺโต ตสฺสา สกฺการํ กาเรตุกาโม รญฺโญ สนฺติเก ฐตฺวา นนุ มยํ อยฺเย ตุมฺหากํ สนฺติกา กิญฺจิ น ลภาม กึ โน น โอโลเกถาติ อาห ฯ ตาต อหเมว รญฺโญ สนฺติกา กิญฺจิ น ลภามิ ตุยฺหํ กึ ทสฺสามิ ราชาปิ มยฺหํ อิทานิ กึ ทสฺสติ โส อรญฺญโต อาคมนกาเล ปกฺกโคธํ เอกโกว ขาทีติ ฯ อยฺเย น เทโว เอวรูปํ