สพฺพาปิ ปฐวี ตสฺส น สุขํ อาวหิสฺสตีติ ฯ

ตตฺถ นาพฺภตีตหโรติ นาพฺภตีตาหโร ฯ อยเมว วา ปาโฐ ฯ โสโก นาม อพฺภตีตํ อติกฺกนฺตํ นิรุทฺธํ อตฺถงฺคตํ ปุน นาหรติ ฯ ทุตียตาติ สหายตา ฯ อตีตาหรเณ วา อนาคตาหรเณ วา โสโก นาม กสฺสจิ สหาโย น โหติ เตนาปิ การเณนาหํ น โสจามีติ วทติ ฯ โสจนฺติ โสจนฺโต ฯ สลฺลวิทฺธสฺส รุปฺปโตติ โสกสลฺเลน วิทฺธสฺส เตเนว ฆฏฺฏิยมานสฺส ทิฏฺฐา วต โน ปจฺจตฺถิกสฺส ปิฏฺฐีติ อมิตฺตา สุมนา โหนฺตีติ อตฺโถ ฯ ฐิตํ มํ นาคมิสฺสตีติ สมฺม ธงฺกราช เอเตสุ คามาทีสุ ยตฺถกตฺถจิ ฐิตํ มํ ปณฺฑุกีสสภาวาทิกโสกมูลกํ พฺยสนํ น อาคมิสฺสติ ฯ เอวํ ทิฏฺฐปโทติ ยถา ตํ พฺยสนํ นาคจฺฉติ เอวํ มยา ฌานปทํ ทิฏฺฐํ ฯ อฏฺฐโลกธมฺมํ ปทนฺติปิ วทนฺติเยว ฯ ปาลิยํ ปน น มตฺตํ นาคมิสฺสตีติ ลิขิตํ ฯ ตํ อฏฺฐกถาสุปิ นตฺถิ ฯ

ปริโยสานคาถาย ฯ อิจฺฉิตปฏฺฐิตฏฺเฐน ฌานสุขสงฺขาตํ สพฺพกามรสํ อาหรตีติ สพฺพกามรสาหโร ฯ อิทํ วุตฺตํ โหติ ยสฺส รญฺโญ สหายา สพฺเพ ๑- สหาเย อตฺตา จ เอโก สพฺพกามรสาหโรว โหติ นาลํ สพฺพชฺฌานสุขสงฺขาตํ กามรสํ อาหริตุํ อสมตฺโถ ตสฺส

รญฺโญ สพฺพาปิ ปฐวี น สุขํ อาวหิสฺสติ กามาตุรสฺส หิ สุขํ นาม นตฺถิ โย กิเลสทรถรหิตํ ปน ฌานสุขํ อาหริตุํ สมตฺโถ โส ราชา สุขิโต โหตีติ ฯ โย ปเนตาย คาถาย (อตฺโถ) ยสฺสตฺถา นาลเมโกติปิ ปาโฐ ตสฺสตฺโถ น ทิสฺสตีติ ฯ

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๑,๘๙๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ธังกชาดก”