๒. ปัณณิกชาดก
๒ ปณฺณิกชาตกํ
โย ทุกฺขผุฏฺฐาย ภเวยฺย ตาณนฺติ อิทํ สตฺถา เชตวเน วิหรนฺโต เอกํ ปณฺณิกํ อุปาสกํ อารพฺภ กเถสิ ฯ
โส กิร สาวตฺถีวาสี อุปาสโก นานปฺปการานิ มูลปณฺณาทีนิ จ ลาวุกุมฺภณฺฑาทีนิ จ วิกฺกิณิตฺวา ชีวิกํ กปฺเปติ ฯ ตสฺเสกา ธีตา อภิรูปา ปาสาทิกา อาจารสีลสมฺปนฺนา หิโรตฺตปฺปสมนฺนาคตา เกวลํ นิจฺจปฺปหํสิตมุขา ฯ ตสฺสา สมานกุเลสุ วาเรยฺยตฺถาย อาคเตสุ โส จินฺเตสิ อิมิสฺสา วาเรยฺยํ วตฺตติ อยญฺจ นิจฺจปฺปหํสิตมุขา กุมาริกาธมฺเม ปน อสติ กุมาริกาย ปรกุลํ คตาย มาตาปิตูนํ ครหา โหติ อตฺถิ นุ โข อิมิสฺสา กุมาริกาย ธมฺโม นตฺถีติ วีมํสิสฺสามิ นนฺติ ฯ โส เอกทิวสํ ธีตรํ ปจฺฉึ คาหาเปตฺวา อรญฺเญ ปณฺณตฺถาย อรญฺญํ คนฺตฺวา วีมํสนวเสน กิเลสสนฺนิสฺสิโต วิย หุตฺวา รหสฺสํ กถํ กเถตฺวา ตํ หตฺเถ คณฺหิ ฯ สา คหิตมตฺตาว ปโรทนฺตี กนฺทนฺตี อยุตฺตํ เอตํ ตาต อุทกโต อคฺคิปาตุภาวสทิสํ มา เอวรูปํ กโรหีติ อาห ฯ อมฺม มยา วีมํสนตฺถาย ตฺวํ หตฺเถ คหิตา วเทหิ อตฺถิทานิ เต กุมาริกาธมฺโมติ ฯ อาม ตาต อตฺถิ มยา หิ โลภวเสน โกจิ ปุริโส น โอโลกิตปุพฺโพติ ฯ โส ธีตรํ อสฺสาเสตฺวา มงฺคลํ กตฺวา ปรกุลํ เปเสตฺวา สตฺถารํ วนฺทิสฺสามีติ คนฺธมาลาทิหตฺโถ เชตวนํ คนฺตฺวา สตฺถารํ วนฺทิตฺวา ปูเชตฺวา เอกมนฺตํ นิสีทิ ฯ จิรสฺสํ อาคโตสีติ วุตฺเต ตมตฺถํ ภควโต อาโรเจสิ ฯ สตฺถา อุปาสก กุมาริกา จิรํ ปฏฺฐาย อาจารสีลสมฺปนฺนาว ตฺวํ ปน น อิมํ อิทาเนว เอวํ วีมํสสิ ปุพฺเพปิ วีมํสิเยวาติ วตฺวา เตน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ
อตีเต พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺเต รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต อรญฺเญ รุกฺขเทวตา หุตฺวา นิพฺพตฺติ ฯ อเถโก พาราณสิยํ ปณฺณิกอุปาสโกติ วตฺถุํ ปจฺจุปฺปนฺนสทิสเมว ฯ เตน ปน สา วีมํสนตฺถาย หตฺเถ คหิตมตฺตา ปริเทวมานา อิมํ คาถมาห