อตีเต มคธรฏฺเฐ ราชคเห เอกสฺมึ มคธรญฺเญ รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺเสว เสฏฺฐี อโหสิ อสีติโกฏิวิภโว สงฺขเสฏฺฐี นาเมน ฯ พาราณสิยํ ปิลิยเสฏฺฐี นาม อสีติโกฏิวิภโว อโหสิ ฯ เต อญฺญมญฺญํ สหายกา อเหสุํ ฯ เตสุ พาราณสิยํ ปิลิยเสฏฺฐิสฺส เกนจิเทว กรณีเยน มหนฺตํ ภยํ อุปฺปชฺชิ ฯ สพฺพํ สาปเตยฺยํ ปริหายติ ฯ โส ทลิทฺโท อปฺปฏิสรโณ หุตฺวา ภริยํ อาทาย สงฺขเสฏฺฐึ ปจฺจยํ กตฺวา พาราณสิโต นิกฺขมิตฺวา ปทสาว ราชคหํ คนฺตฺวา สงฺขเสฏฺฐิสฺส นิเวสนํ อคมาสิ ฯ โส ตํ ทิสฺวาว สหาโย เม อาคโตติ ปริสฺสชฺชิตฺวา สกฺการสมฺมานํ กตฺวา กติปาหํ วีตินาเมตฺวา เอกทิวสํ สมฺม เกนตฺเถน อาคโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ ภยํ เม สมฺม อุปฺปนฺนํ สพฺพํ ธนํ ปริกฺขีณํ อุปตฺถมฺโภ เม โหหีติ ฯ โสปิ สาธุ สมฺม มา ภายีติ ภณฺฑาคารํ วิวราเปตฺวา จตฺตาฬีส หิรญฺญโกฏิโย ทาเปตฺวา เสสํปิ ปริจฺเฉทปริวารํ สพฺพํ อตฺตโน สนฺตกํ สวิญฺญาณกํ อวิญฺญาณกํ มชฺเฌ ภินฺทิตฺวา อุปฑฺฒเมว อทาสิ ฯ โส ตํ วิภวํ อาทาย ปุน พาราณสึ คนฺตฺวา นิวาสํ กปฺเปสิ ฯ

อปรภาเค สงฺขเสฏฺฐิสฺสาปิ ตาทิสเมว ภยํ อุปฺปชฺชิ ฯ โส อตฺตโน ปฏิสรณํ อุปธาเรนฺโต สหายสฺส เม มหาอุปกาโร กโต อุปฑฺฒวิภโว ทินฺโน น โส มํ ทิสฺวา ปริจฺจชิสฺสติ ตสฺส สนฺติกํ คมิสฺสามีติ จินฺเตนฺโต ภริยํ อาทาย ปทสาว พาราณสึ คนฺตฺวา ภริยํ อาห ภทฺเท ตว มยา สทฺธึ อนฺตรวีถิยํ คมนนฺนาม น ยุตฺตํ มยา เปสิตยานํ อารุยฺห มหนฺเตน ปริวาเรน ปจฺฉา อาคมิสฺสสิ ยาว ยานํ เปเสมิ ตาว อิเธว โหหีติ วตฺวา ตํ สาลายํ ฐเปตฺวา สยํ นครํ ปวิสิตฺวา เสฏฺฐิสฺส ฆรํ คนฺตฺวา ราชคหนครโต ตุมฺหากํ สหาโย สงฺขเสฏฺฐี นาม อาคโตติ อาโรจาเปสิ ฯ โส อาคจฺฉตูติ ปกฺโกสาเปตฺวา ตํ ทิสฺวา เนว อาสนา วุฏฺฐาสิ น ปฏิสณฺฐารมกาสิ เกวลํ กิมตฺถํ อาคโตสีติ ปุจฺฉิ ฯ ตุมฺหากํ ทสฺสนตฺถํ อาคโตมฺหีติ ฯ นิวาโส เต กหํ คหิโตติ ฯ น ตาว นิวาสนฏฺฐานํ อตฺถิ เสฏฺฐิฆรณิมฺปิ สาลายํ ฐเปตฺวา อาคโตมฺหีติ ฯ ตุมฺหากํ อิธ นิวาสนฏฺฐานํ นตฺถิ นิวาปํ คเหตฺวา เอกสฺมึ ฐาเน ปจาเปตฺวา ภุญฺชิตฺวา คจฺฉถ ปุน อมฺเห มา ปสฺสิตฺถาติ วตฺวา มยฺหํ สหายสฺส ทุสฺสนฺเต พนฺธิตฺวา เอกํ พหลปลาปตุมฺพํ เทหีติ ทาสํ อาณาเปสิ ฯ ตํ ทิวสํ กิร โส รตฺตสาลีนํ สกฏสหสฺสมตฺตํ โอธุนาเปตฺวา โกฏฺฐาคารํ ปูราเปสิ จตฺตาฬีสโกฏิธนํ คเหตฺวา อาคโต อกตญฺญู มหาโจโร สหายสฺส ตุมฺพมตฺเต ปลาเป ทาเปสิ ฯ ทาโส ปจฺฉิยํ เอกํ ปลาปตุมฺพํ ปกฺขิปิตฺวา โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ อคมาสิ ฯ โพธิสตฺโต จินฺเตสิ อยํ อสปฺปุริโส มม สนฺติกา จตฺตาฬีสโกฏิธนํ ลภิตฺวา อิทานิ ปลาปตุมฺพํ ทาเปสิ คณฺหามิ นุ โข มา คณฺหามีติ ฯ อถสฺส เอตทโหสิ อยํ ตาว อกตญฺญู มิตฺตทุพฺภี กตวินาสกภาเวน มยา สทฺธึ มิตฺตภาวํ ภินฺทิ สจาหํ เอเตน ทินฺนํ ปลาปตุมฺพํ ลามกตฺตา น คณฺหิสฺสามิ อหํ มิตฺตภาวํ ภินฺทิสฺสามิ อนฺธพาลา ปริตฺตกํ ลทฺธํ อคณฺหนฺตา มิตฺตภาวํ วินาเสนฺติ อหมฺปน เอเตน ทินฺนํ ปลาปตุมฺพํ คเหตฺวา มม วเสน มิตฺตภาวํ ปติฏฺฐาเปสฺสามีติ ฯ โส ปลาปตุมฺพํ ทุสฺสนฺเต พนฺธิตฺวา ปาสาทา โอรุยฺห สาลํ อคมาสิ ฯ อถ นํ ภริยา กินฺเต อยฺย ลทฺธนฺติ ปุจฺฉิ ฯ ภทฺเท อมฺหากํ สหาโย ปิลิยเสฏฺฐี ปลาปตุมฺพํ ทตฺวา อมฺเห อชฺเชว วิสฺสชฺเชสีติ ฯ สา อยฺย กิมตฺถํ อคฺคเหสิ กึ เอตํ จตฺตาฬีสโกฏิธนสฺส อนุจฺฉวิกนฺติ โรทิตุํ อารภิ ฯ โพธิสตฺโต ภทฺเท มา โรทิ อหํ เตน สทฺธึ มิตฺตเภทภเยน มม วเสน มิตฺตภาวํ ฐเปตุํ คณฺหึ ตฺวํ กึการณา โรทสีติ วตฺวา อิมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๗๓๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. อสัมปทานชาดก”