๑๐. วินีลกชาดก

๑๐ วินีลกชาตกํ

เอวเมว นูน ราชานนฺติ อิทํ สตฺถา เวฬุวเน วิหรนฺโต เทวทตฺตสฺส สุคตาลยํ อารพฺภ กเถสิ ฯ

เทวทตฺเต หิ คยาสีสํ อาคตานํ ทฺวินฺนํ อคฺคสาวกานํ สุคตาลยํ ทสฺเสตฺวา นิปนฺเน อุโภปิ เถรา ธมฺมํ เทเสตฺวา อตฺตโน นิสฺสิตเก อาทาย เวฬุวนํ อาคมึสุ ฯ เต สตฺถารา สาริปุตฺต เทวทตฺโต ตุมฺเห ทิสฺวา กึ อกาสีติ ปุฏฺฐา ภนฺเต สุคตาลยํ ทสฺเสตฺวา มหาวินาสํ ปาปุณีติ อาโรเจสุํ ฯ สตฺถา น โข สาริปุตฺต เทวทตฺโต อิทาเนว มม อนุกิริยํ กโรนฺโต มหาวินาสํ ปาปุณิ, ปุพฺเพปิ ปตฺโต เยวาติ วตฺวา เถเรน ยาจิโต อตีตํ อาหริ ฯ

อตีเต วิเทหรฏฺเฐ มิถิลายํ วิเทเห รชฺชํ กาเรนฺเต โพธิสตฺโต ตสฺส อคฺคมเหสิยา กุจฺฉิสฺมึ นิพฺพตฺโต วยปฺปตฺโต ตกฺกสิลายํ สพฺพสิปฺปานิ อุคฺคณฺหิตฺวา ปิตุ อจฺจเยน รชฺเช ปติฏฺฐาสิ ฯ ตทา เอกสฺส สุวณฺณราชหํสสฺส โคจรภูมิยํ กากิยา สทฺธึ สํวาโส อโหสิ ฯ สา ปุตฺตํ วิชายิ ฯ โส เนว มาตุ ปฏิรูปโก อโหสิ น ปิตุ ฯ อถสฺส วินีลกธาตุกตฺตา วินีลโกเตฺวว นามํ อกํสุ ฯ หํสราชา อภิณฺหํ คนฺตฺวา ปุตฺตํ ปสฺสติ ฯ อปเร ปนสฺส เทฺว หํสโปตกา ปุตฺตา อเหสุํ ฯ เต ปิตรํ อภิณฺหํ มนุสฺสปถํ คจฺฉนฺตํ ทิสฺวา ปุจฺฉึสุ ตาต ตุมฺเห กสฺมา อภิณฺหํ มนุสฺสปถํ คจฺฉถาติ ฯ ตาต เอกาย เม กากิยา สทฺธึ สํวาสมนฺวาย เอโก ปุตฺโต ชาโต, วินีลโกติสฺส นามํ, ตมหํ ทฏฺฐุํ คจฺฉามีติ ฯ กหํ ปเนเต วสนฺตีติ ฯ วิเทหรฏฺเฐ มิถิลายํ อวิทูเร อมุกสฺมึ นาม ฐาเน เอกสฺมึ ตาลคฺเค วสนฺตีติ ฯ ตาต มยํ คนฺตฺวา อาเนสฺสามาติ อาหํสุ ฯ ตาต มนุสฺสปโถ นาม สาสงฺโก สปฺปฏิภโย, ตุมฺเห มา คจฺฉถ, มยํ คนฺตฺวา ตํ อาเนสฺสามาติ อาห ฯ เทฺว หํสโปตกา ปิตุ วจนํ อนาทยิตฺวา ปิตรา อาจิกฺขิตสญฺญาย ตตฺถ คนฺตฺวา ตํ วินีลกํ เอกสฺมึ ทณฺฑเก นิสีทาเปตฺวา มุขตุณฺฑเกน ทณฺฑกโกฏิยํ ฑํสิตฺวา มิถิลนครมตฺถเกน ปายึสุ ฯ ตสฺมึ ขเณ วิเทหราชา สพฺพเสตจตุสินฺธวยุตฺตรถวเร นิสีทิตฺวา นครํ ปทกฺขิณํ กโรติ ฯ วินีลโก ตํ ทิสฺวา จินฺเตสิ มยฺหํ วิเทหรญฺญา สทฺธึ กึ นานากรณํ, เอโส จตุสินฺธวยุตฺเต รเถ นิสีทิตฺวา นครํ อนุสญฺจรติ, อหํ ปน หํสยุตฺเต รเถ นิสีทิตฺวา คจฺฉามีติ ฯ โส อากาเสน คจฺฉนฺโต ปฐมํ คาถมาห

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๘๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. วินีลกชาดก”