๖. ชรูทปานชาดก
jarūdapānajātakaṃ
jarūdapānaṃ khaṇamānāti idaṃ satthā jetavane viharanto sāvatthīvāsino vāṇije ārabbha kathesi.
Te kira sāvatthiyaṃ bhaṇḍaṃ gahetvā sakaṭāni pūretvā vohāratthāya gamanakāle tathāgataṃ nimantetvā mahādānaṃ datvā saraṇāni Gahetvā sīlesu patiṭṭhāya satthāraṃ vanditvā mayaṃ bhante vohāratthāya dīghamaggaṃ gamissāma bhaṇḍaṃ visajjetvā siddhiyātrā sotthinā paccāgantvā puna tumhe vandissāmāti vatvā maggaṃ paṭipajjiṃsu. Te kantāramaggesu purāṇaṃ udapānaṃ disvā imasmiṃ udapāne pānīyaṃ natthi mayañca pipāsitā khaṇissāma nanti khaṇantā paṭipāṭiyā bahuṃ ayasaṃ lohaṃ veḷuriyaṃ labhiṃsu. Te teneva santuṭṭhā hutvā tesaṃ ratanānaṃ sakaṭāni pūretvā sotthinā sāvatthiyaṃ paccāgamiṃsu. Te ābhatadhanaṃ paṭisāmetvā siddhiyātrā dānaṃ dassāmāti tathāgataṃ nimantetvā dānaṃ datvā vanditvā ekamantaṃ nisinnā attano dhanassa laddhakāraṇaṃ satthu ārocesuṃ. Satthā tumhe kho upāsakā tena dhanena santuṭṭhā hutvā pamāṇaññutāya dhanañca jīvitañca labhittha porāṇakā pana asantuṭṭhāva amattaññuno paṇḍitānaṃ vacanaṃ akatvā jīvitakkhayaṃ pattāti vatvā tehi yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto bārāṇasiyaṃ vāṇijakule nibbattetvā vayappatto satthavāhajeṭṭhako ahosi. So bārāṇasiyaṃ bhaṇḍaṃ gahetvā sakaṭāni pūretvā bahū vāṇije ādāya tameva kantāraṃ paṭipanno tameva udapānaṃ addasa. Tattha te vāṇijā pānīyaṃ pivissāmāti taṃ udapānaṃ khaṇantā paṭipāṭiyā bahūni veḷuriyādīni labhiṃsu. Te bahumpi ratanaṃ labhitvā tena asantuṭṭhā aññampi ettha itopi sundarataraṃ Bhavissatīti bhiyyoso mattāya taṃ khaṇiṃsuyeva. Atha te bodhisatto āha bho vāṇijā lobho nāmesa vināsamūlo amhehi bahu dhanaṃ laddhaṃ ettakena santuṭaṭhā hotha mā ca atikkhaṇitthāti. Tena te vāriyamānāpi khaṇiṃsuyeva. So ca udapāno nāgapariggahito. Athassa heṭṭhā vasanakanāgarājā attano vimāne bhijjante leḍḍūsu ca paṃsūsu ca opattamānesu kuddho hutvā bodhisattaṃ ṭhapetvā anavasese sabbepi nāsikavātena paharitvā jīvitakkhayaṃ pāpetvā nāgabhavanā nikkhamma sakaṭāni yojāpetvā sattaratanānaṃ pūretvā bodhisattaṃ sukhayānake nisīdāpetvā nāgamāṇavakehi sakaṭāni pājāpento bodhisattaṃ bārāṇasiṃ netvā gharaṃ pavesetvā dhanaṃ paṭisāmetvā attano nāgabhavanameva gato. Bodhisatto taṃ dhanaṃ visajjetvā sakalajambūdīpaṃ unnaṅgalaṃ katvā dānaṃ datvā sīlaṃ samādiyitvā uposathakammaṃ katvā jīvitapariyosāne saggapadaṃ pūresi.