๔. เนรุชาดก
Nerujātakaṃ
kākolā kākasaṅghā cāti idaṃ satthā jetavane viharanto aññataraṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.
So kira satthu santike kammaṭṭhānaṃ gahetvā ekaṃ paccantagāmaṃ agamāsi. Manussā tassa iriyāpathe pasīditvā taṃ bhojetvā paṭiññaṃ gahetvā araññe paṇṇasālaṃ katvā tattha vasāpesuṃ ativiya cassa sakkāraṃ kariṃsu. Athaññe sassatavādā āgamiṃsu. Te tesaṃ vacanaṃ sutvā therassa vādaṃ vissajjetvā sassatavāde gahetvā tesaṃyeva sakkāraṃ kariṃsu. Tato ucchedavādā āgamiṃsu. Te sassatavāde vissajjetvā ucchedavāde gaṇhiṃsu. Athaññe acelakavādā āgamiṃsu. Te ucchedavāde vissajjetvā acelakavādaṃ gaṇhiṃsu. So tesaṃ guṇāguṇaṃ ajānantānaṃ manussānaṃ santike dukkhena vasitvā vutthavasso pavāretvā satthu santikaṃ gantvā katapaṭisanthāro kahaṃ vassaṃ vutthosīti vutte paccantaṃ nissāya bhanteti vatvā sukhaṃ vutthosīti puṭṭho bhante guṇāguṇaṃ Ajānantānaṃ santike dukkhaṃ vutthosmīti. Satthā bhikkhu porāṇakapaṇḍitā tiracchānayoniyaṃ nibbattāpi guṇāguṇaṃ ajānantehi saddhiṃ ekadivasaṃpi na vasiṃsu tvaṃ attano guṇāguṇaṃ ajānaṭṭhāne kasmā vasīti vatvā tena yācito atītaṃ āhari.
Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto suvaṇṇahaṃsayoniyaṃ nibbatti kaniṭṭhabhātāpissa atthi te cittakūṭapabbate vasantā himavantappadese sayaṃjātasāliṃ khādanti. Te ekadivasaṃ tattha caritvā cittakūṭaṃ āgacchantā antarāmagge ekaṃ neruṃ nāma kañcanapabbataṃ disvā tassa matthake nisīdiṃsu. Taṃ pana pabbataṃ nissāya vasantā sakuṇā sasā catuppādā ca gocarabhūmiyaṃ nānāvaṇṇā honti pabbataṃ paviṭṭhakālato paṭṭhāya tassobhāsena suvaṇṇavaṇṇā honti. Taṃ disvā bodhisattassa kaniṭṭho taṃ kāraṇaṃ ajānitvā kiṃ nu kho etaṃ kāraṇanti bhātarā saddhiṃ sallapanto dve gāthā abhāsi