๓. มหาอุกกุสชาดก
3. Mahāukkusajātakaṃ.
Ukkā milācā bandhantīti idaṃ satthā jetavane viharanto mittaganthakaupāsakaṃ ārabbha kathesi.
So kira sāvatthiyaṃ parijiṇṇakulassa putto sahāyaṃ pesetvā aññataraṃ kuladhītaraṃ vārāpeti. Atthi panassa uppannaṃ kiccaṃ niṭṭharaṇasamattho mitto ca sahāyo cāti. Natthīti. Tenahi mitte tāva ganthetūti vutte tasmiṃ ovāde ṭhatvā paṭhamaṃ tāva catūhi dovārikehi saddhiṃ mettiṃ akāsi anupubbena nagaraguttikānīka- mahāmattādīhi saddhiṃ mettiṃ akāsi senāpatināpi uparājenāpi saddhiṃ mettiṃ akāsi tehi pana saddhiṃ ekato hutvā raññā saddhiṃ mettiṃ akāsi tato asītiyā mahātherehi saddhiṃ ānandattherena saddhiṃ ekato hutvā tathāgatena saddhiṃ mettiṃ akāsi. Atha naṃ satthā saraṇesu ca sīlesu ca patiṭṭhāpesi. Rājāpi etassa Issariyamadāsi. So mittaganthakoyevāti pākaṭo jāto. Athassa rājā mahantaṃ gehaṃ datvā āvāhamaṅgalaṃ kāresi. Rājānaṃ ādiṃ katvā mahājano paṇṇākāre pahiṇi. Athassa bhariyā raññā pahitaṃ paṇṇākāraṃ uparājassa uparājena pahitaṃ paṇṇākāraṃ senāpatissāti etenevupāyena sakalanagaravāsino ābandhitvā gaṇhi. Sattame divase mahāsakkāraṃ katvā dasabalaṃ nimantetvā pañcasatabhikkhusaṅghassa buddhappamukhassa mahādānaṃ datvā bhattakiccāvasāne satthārā kathitaṃ anumodanaṃ sutvā ubhopi jāyapatikā sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu. Bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso mittaganthakaupāsako attano bhariyaṃ nissāya tassā vacanaṃ sutvā sabbehi mettiṃ katvā rañño santikā mahantaṃ sampattiṃ labhi tathāgatena saddhiṃ mettiṃ katvā ubhopi sotāpattiphale patiṭṭhitāti. Satthā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte na bhikkhave idānevesa evaṃ mātugāmaṃ nissāya mahantaṃ yasaṃ patto pubbepi tiracchānayoniyaṃ nibbatto panesa etissā vacanena bahūhi ca mettiṃ katvā puttasokato muttoti vatvā tehi yācito atītaṃ āhari
atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente ete paccantavāsino yattha yattha bahumaṃsaṃ labhanti tattha tattha gāmaṃ ābandhitvā araññaṃ caritvā migādayo māretvā maṃsaṃ āharitvā puttadāre posenti. Tesaṃ gāmato avidūre mahājātasaro atthi. Tassa Dakkhiṇapasse eko senasakuṇo pacchimapasse ekā senasakuṇikā uttarapasse sīhamigarājā pācīnapasse ukkusasakuṇarājā vasati jātasaramajjhe pana uṇṇataṭṭhāne kacchapo vasati. Tadā seno seniṃ bhariyā me hotīti vadati. Atha naṃ sā āha atthi pana te koci mittoti. Natthi bhaddeti. Amhākaṃ uppannaṃ bhayaṃ vā dukkhaṃ vā niṭṭharaṇasamatthaṃ mittaṃ vā sahāyaṃ vā laddhuṃ vaṭṭati mitte tāva gaṇhāhīti. Kena saddhiṃ mettiṃ karoma bhaddeti. Pācīnapasse vasantena ukkusarājena uttarapasse sīhena saramajjhe kacchapena saddhiṃ mettiṃ karohīti. So tassā vacanaṃ sutvā sampaṭicchitvā tathā akāsi. Tadā te ubhopi vāsaṃ kappetvā tasmiṃyeva sare ekasmiṃ dīpake kadambarukkho atthi samantā udakena parikkhitto tasmiṃ kulāvakaṃ katvā paṭivasiṃsu. Tesaṃ aparabhāge dve potakā jāyiṃsu. Tesaṃ pakkhesu asañjātesuyeva ekadivasaṃ te jānapadā divasaṃ araññaṃ carantā kiñci maṃsaṃ alabhitvā na sakkā tucchahatthehi gharaṃ gantuṃ macche vā kacchape vā gaṇhissāmāti saraṃ otaritvā taṃ dīpaṃ gantvā tassa kadambassa mūle nipajjitvā makasādīhi khajjamānā tesaṃ palāpanatthāya araṇiṃ matthetvā aggiṃ nibbattetvā dhūmaṃ kariṃsu. Dhūmo uggantvā sakuṇe pahari. Sakuṇapotakā viraviṃsu. Jānapadā taṃ sutvā ambho sakuṇapotakānaṃ saddo uṭṭhetha ukkā bandhatha chātā sayituṃ na sakkoma sakuṇamaṃsaṃ khāditvāva sayissāmāti vatvā aggiṃ jāletvā ukkā Bandhiṃsu. Sakuṇikā tesaṃ saddaṃ sutvā ime amhākaṃ potakaṃ khāditukāmā mayaṃ evarūpassa bhayassa nīharaṇatthāya mitte gaṇhāma sāmikaṃ ukkusarājassa santikaṃ pesessāmīti cintetvā gaccha sāmi no puttānaṃ bhayaṃ uppannaṃ ukkusarājassa ārocehīti vatvā paṭhamaṃ gāthamāha