5. Bhiṃsakajātakaṃ.

Assaṃ gavaṃ rajaṭaṃ jātarūpanti idaṃ satthā jetavane viharanto ukkaṇṭhitabhikkhuṃ ārabbha kathesi. Vatthu pana kusarājajātake āvībhavissati.

Tadā pana satthā saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ukkaṇṭhitosīti pucchitvā saccaṃ bhanteti kiṃ paṭiccāti kilesaṃ bhanteti vutte bhikkhu evarūpe niyyānikasāsane pabbajitvā kasmā kilesaṃ paṭicca ukkaṇṭhitosi porāṇakapaṇḍitā anuppanne buddhe bāhirakapabbajjaṃ pabbajitvā vatthukāmakilesakāme ārabbha uppajjanakasaññaṃ sapathaṃ katvā vihariṃsūti vatvā atītaṃ āhari

atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto asītikoṭivibhavassa brāhmaṇamahāsālassa putto hutvā nibbatti. Mahākāñcanakumārotissa nāmaṃ kariṃsu. Athassa padasā vicaraṇakāle aparopi putto jāyi upakāñcanakumāroti nāmaṃ kariṃsu. Evaṃ paṭipāṭiyā satta puttā ahesuṃ. Sabbakaniṭṭhā panekā dhītā. Tassā kāñcanadevīti nāmaṃ kariṃsu. Mahākāñcanakumāro vayappatto takkasilato sabbasippāni uggaṇhitvā āgacchi. Atha naṃ mātāpitaro gharāvāsena bandhitukāmā attano samānajātikulato te dārikaṃ āneyyāma gharāvāsaṃ saṇṭhapehīti vadiṃsu. Ammatātā na mayhaṃ gharāvāsenattho mayhaṃ hi tayo bhavā ādittāviya sappaṭibhayā bandhanāgārāviya palibandhanā ukkārabhūmiviya paramajegucchā hutvā upaṭṭhahanti mayā supinenapi methunadhammo na diṭṭhapubbo aññe vo puttā atthi te gharāvāsena nimantethāti vatvā punappunaṃ yācitopi sahāye pesetvā tehi yācitopi na icchi. Atha naṃ sahāyā samma kiṃ pana tvaṃ paṭṭhento kāme paribhuñjituṃ na icchasīti pucchiṃsu. So tesaṃ nekkhammajjhāsayataṃ ārocesi. Taṃ sutvā mātāpitaro sesaputte nimantesuṃ. Tepi na icchiṃsu. Kāñcanadevī na icchatiyeva. Aparabhāge mātāpitaro kālamakaṃsu. Mahākāñcanapaṇḍito mātāpitūnaṃ kattabbakiccaṃ katvā asītikoṭidhanena kapaṇadaliddakānaṃ mahādānaṃ datvā cha bhātaro bhaginiṃ ekaṃ dāsaṃ ekaṃ dāsiṃ ekaṃ sahāyakañca ādāya mahābhinikkhamanaṃ nikkhamitvā himavantaṃ pāvisi. Te tattha padumasaraṃ nissāya ramaṇīyabhūmibhāge assamaṃ katvā pabbajitvā vanamūlaphalāhārehi yāpayiṃsu. Te araññaṃ gacchantā ekatova gantvā yattheko phalaṃ vā pattaṃ vā passati tattha itarepi pakkositvā diṭṭhasutādīni kathentā Uccinanti. Gāmassa kammaṭṭhānaṃviya hoti. Ācariyo mahākāñcanatāpaso cintesi amhākaṃ asītikoṭidhanaṃ chaḍḍetvā pabbajitānaṃ evaṃ loluppavasena phalāphalatthāya vicaraṇaṃnāma appaṭirūpaṃ ito paṭṭhāya ahameva phalaṃ āharissāmīti. So assamaṃ patvā sabbepi te sāyaṇhasamaye sannipātetvā tamatthaṃ ārocetvā tumhe idheva samaṇadhammaṃ karonto acchatha ahaṃ phalāphalaṃ āharissāmīti āha. Atha naṃ upakāñcanādayo mayaṃ ācariya tumhe nissāya pabbajitā tumhe idheva samaṇadhammaṃ karotha bhagini no idheva hotu dāsīpi tassā santike acchatu mayaṃ aṭṭha janā vārena phalāphalaṃ āharissāma tumhe pana tayo vāramuttakā hothāti vatvā paṭiññaṃ gaṇhiṃsu. Tato paṭṭhāya aṭṭhasu janesu ekeko vārena vārena phalāphalāni āharati. Sesā attano sālāyameva honti akāraṇena ekato bhavituṃ na labhanti. Vārappatto phalāphalaṃ āharitvā eko pāsāṇo atthi tattha pāsāṇaphalake phalāphale ekādasa koṭṭhāse katvā gaṇḍisaññaṃ datvā attano koṭṭhāsaṃ ādāya vasanaṭṭhānaṃ pavisati. Sesā gaṇḍisaññāya nikkhamitvā ullolasaddaṃ akatvā gāravaparihārena gantvā attano pāpuṇanakoṭṭhāsaṃ ādāya vasanaṭṭhānaṃ gantvā paribhuñjitvā samaṇadhammaṃ karonti. Aparabhāge bhiṃsāni āharitvā khādantā tejatapā ghoratapā paramājitindriyā kasiṇaparikammaṃ karontā vihariṃsu. Atha tesaṃ sīlatejena sakkassa bhavanaṃ kampi. Sakkopi kāmādhimuttā nukho ime isayo noti āsaṅkaṃ karotiyeva. So Ime tāva isayo parigaṇhissāmīti cintetvā attano ānubhāvena mahāsattassa koṭṭhāsaṃ tayo divase antaradhāpesi. So paṭhamadivase koṭṭhāsaṃ adisvā mama koṭṭhāso pammuṭṭho bhavissatīti cintesi dutiyadivase mama dosena bhavitabbaṃ paṇāmavasena mama koṭṭhāsaṃ na ṭhapesi maññeti cintesi tatiyadivase kena nukho kāraṇena mayhaṃ koṭṭhāsaṃ na ṭhapesi sace me doso bhavissati khamāpessāmīti sāyaṇhasamaye gaṇḍisaññaṃ adāsi. Sabbe sannipatitvā kena gaṇḍisaññā dinnāti āhaṃsu. Mayā tātāti. Kiṃkāraṇā ācariyāti. Tātā tatiyadivase kena phalāphalaṃ ābhatanti. Eko uṭṭhāya mayā ācariyāti vanditvā aṭṭhāsi. Sesakoṭṭhāse karontena te mayhaṃ koṭṭhāso kato no vāti. Āma ācariya jeṭṭhakakoṭṭhāso me katoti. Hīyo kenābhatanta. Mayāpīti aparo uṭṭhāya vanditvā aṭṭhāsi. Koṭṭhāsaṃ karonto maṃ anussari no vāti. Tumhākaṃ me jeṭṭhakakoṭṭhāso ṭhapitoti. Ajja kenābhatanti. Mayāti aparo uṭṭhāya vanditvā aṭṭhāsi. Koṭṭhāsaṃ karonto maṃ anussari no vāti. Tumhākaṃ me jeṭṭhakakoṭṭhāso katoti. Tātā ajja mayhaṃ koṭṭhāsaṃ alabhantassa tayo divasā paṭhamadivase koṭṭhāsaṃ adisvā koṭṭhāsaṃ karonto maṃ pammuṭṭho bhavissatīti cintesiṃ dutiyadivase mama koci doso bhavissatīti cintesiṃ ajja pana sace me doso atthi khamāpessāmīti cintetvā gaṇḍisaññāya tumhe sannipātesiṃ Ete bhiṃsakoṭṭhāse tumhe karimhāti vadatha ahaṃ na labhāmi etesaṃ thenetvā khādakaṃ ñātuṃ vaṭṭati kāme pahāya pabbajitānaṃ bhiṃsamattaṃ thenanaṃnāma appaṭirūpanti. Te tassa kathaṃ sutvā aho sāhasikakammanti sabbeva ubbegacittā ahesuṃ. Tasmiṃ assamapade vanajeṭṭharukkhadevatā viṭapā otaritvā āgantvā tesaññeva santike nisīdi. Āneñjakaraṇaṃ kāriyamāno dukkhaṃ adhivāsetuṃ asakkonto ālānaṃ bhinditvā palāyitvā araññaṃ paviṭṭho eko vāraṇo kālena kālaṃ isigaṇaṃ vandati. Sopi āgantvā ekamantaṃ aṭṭhāsi. Sappakīlāpanako eko vānaro ahituṇḍakassa hatthato muccito araññaṃ pavisitvā tattheva assame vasati. Sopi taṃ divasaṃ isigaṇaṃ vanditvā ekamantaṃ nisīdi. Sakko isigaṇaṃ parigaṇ hissāmīti tesaṃ santike adissamānakāyo aṭṭhāsi. Tasmiṃ khaṇe bodhisattassa kaniṭṭho upakāñcanatāpaso uṭṭhāyāsanā bodhisattaṃ vanditvā sesānaṃ apacitiṃ dassetvā ācariya ahaṃ aññaṃ apaṭṭhapetvā attānaññeva sodhetuṃ labhāmīti pucchi. So āma labhasīti. So isigaṇamajjhe ṭhatvā sace te mayā bhiṃsāni khāditāni evarūponāma homīti sapathaṃ karonto paṭhamaṃ gāthamāha