๘. ตักกลชาดก

Takkalajātakaṃ

na takkalā santīti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ pituposakaṃ ārabbha kathesi.

So kira ekasmiṃ daliddakule pacchājāto mātari kālakatāya pātova uṭṭhāya dantakaṭṭhamukhodakādīni karonto bhatiṃ vā kasiṃ vā katvā laddhavibhavānurūpena yāgubhattādīni sampādetvā pitaraṃ posesi. Atha naṃ pitā āha tāta tvaṃ ekakova anto ca bahi ca kattabbaṃ karosi ekante kuladārikaṃ ānessāmi sā geheva kattabbaṃ karissatīti. Tāta itthiyo nāma gharaṃ āgatā neva mayhaṃ na tumhākaṃ cittasukhaṃ karissanti mā evarūpaṃ cintayittha ahaṃ yāvajīvaṃ tumhe posetvā tumhākaṃ accayena pabbajissāmīti. Athassa pitā anicchamānakasseva ekaṃ kuladārikaṃ ānesi. Sā sassurassa ca sāmikassa ca upakārikā ahosi nīcavutti. Sāmikopissā mama pitu upakārikāti tussitvā laddhaṃ laddhaṃ manāpaṃ manāpaṃ āharitvā deti. Sāpi taṃ sassurasseva upanāmeti. Sā aparabhāge cintesi mayhaṃ sāmiko laddhaṃ laddhaṃ pitu adatvā mayhameva deteva addhā pitari nisneho jāto imaṃ mahallakaṃ ekenupāyena mama sāmikassa paṭikūlaṃ katvā Gehā nīharāpessāmīti sā tato paṭṭhāya udakaṃ atisītalaṃ vā accuṇhaṃ vā āhāraṃ atiloṇaṃ vā aloṇaṃ vā bhattaṃ uttaṇḍulaṃ vā atikilinnaṃ vāti evamādīni tassa kodhuppattikāraṇāni katvā tasmiṃ bhujjhante ko imaṃ mahallakaṃ upaṭṭhātuṃ sakkhissatīti pharusāni vatvā kalahaṃ vaḍḍheti. Tattha tattha kheḷapiṇḍādīni chaḍḍetvāpi sāmikaṃ ujjhāpesi passa pitukammaṃ idañcidañca mā karīti vutte kujjhati imasmiṃ gehe pitaraṃ vā vāsehi maṃ vāti. Atha naṃ so bhadde tvaṃ daharā yatthakatthaci jīvituṃ sakkhissasi mayhaṃ pitā mahallako tvaṃ etassa asahantī imamhā gehā nikkhamāhīti āha. Sā bhītā ito paṭṭhāya evaṃ na karissāmīti sassurassa pādesu nipatitvā khamāpetvā pakatiniyāmeneva paṭijaggituṃ ārabhi. Atha so upāsako purimadivasesu tāya ubbāḷho satthu santikaṃ dhammassavanāya agantvā tassā pakatiyā saṇṭhitakāle agamāsi. Atha naṃ satthā kiṃ upāsaka satta divasāni dhammassavanāya nāgatosīti pucchi. So taṃ kāraṇaṃ kathesi. Satthā idāni tāva tassā kathaṃ agahetvā pitaraṃ na nīharāpesi pubbe pana te etissā kathaṃ sutvā gahetvā pitaraṃ āmakasusānaṃ netvā āvāṭaṃ nikkhanitvā tattha naṃ pakkhipitvā maraṇakāle ahaṃ sattavassiko hutvā mātāpitūnaṃ guṇaṃ kathetvā pitughātakammaṃ nivāresiṃ tadā tvaṃ mama kathaṃ sutvā tava pitaraṃ yāvajīvaṃ paṭijaggitvā saggaparāyano jāto svāyaṃ māyā dinnaovādo bhavantaragatampi taṃ na vijahati iminā kāraṇena tassā kathaṃ Agahetvā idāni tayā pitā na nīhatoti vatvā tena yācito atītaṃ āhari

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๒,๗๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๘. ตักกลชาดก”