Tattha tatiyena vuttagāthāya kasimāti sampananakasikammo. Putte gihī dhanimā sabbakāmeti putte labhatu gihī hotu sattavidhena dhanimā hotu rūpādibhede sabbakāme labhatu. Vayaṃ apassanti mahallakakāle pabbajjānurūpaṃpi attano vayaṃ apassanto pañcakāmaguṇasamiddhaṃ gharameva āvasatūti idaṃ so pañcakāmaguṇasamiddho kāmaguṇavippayogena mahāvināsaṃ pāpuṇātīti dassetuṃ kathesi. Catutthena vuttagāthāya rājādhirājāti rājūnaṃ antare atirājāti idaṃ so issarānaṃnāma issariye parigalite mahantaṃ dukkhaṃ uppajjatīti rajje dosaṃ dassento kathesi. Pañcamena vuttagāthāya avītarāgoti purohitaṭṭhānataṇhāya sataṇhoti idaṃ so purohitasseva purohicceva galite mahantaṃ domanassaṃ uppajjatīti dassetuṃ kathesi. Chaṭṭhena vuttagāthāya tapassīnanti tapassī sīlasampannoti taṃ maññatu idaṃ so lābhasakkārāpagamena mahantaṃ domanassaṃ uppajjatīti lābhasakkāragarahavasena kathesi. Sahāyakatāpasena vuttagāthāya catussadanti ākiṇṇamanussatāya manussehi pahutadhaññatāya dhaññena sulabhadārūhi sampannodakatāya udakenāti catūhi ussannaṃ ussadasamannāgatanti attho. Vāsavenāti vāsavena dinnaṃviya acalaṃ vāsavato laddhavarānubhāvena taṃ rājānaṃ ārādhetvā tena dinnantipi attho. Avītarāgoti kaddame sukarādayoviya kāmapaṅke nimuggova hutvā. Iti so kāmānaṃ ādīnavaṃ kathento evamāha. Dāsena vuttagāthāya gāmaṇīti gāmajeṭṭhako ayaṃpi kāme garahantoyeva evamāha. Kāñcanadeviyā vuttagāthāya yanti yaṃ itthinti attho. Ekarājāti aggarājā. Itthīsahassānanti vacanamaṭṭhatāya vuttaṃ soḷasannaṃ itthīsahassānaṃ aggaṭṭhāne ṭhapetūti attho. Sīmantinīnanti sīmantadharānaṃ itthīnanti attho. Iti esā itthībhāve ṭhitāpi duggandhagūtharāsiviya kāme garahantīyeva evamāha. Dāsiyā vuttagāthāya sabbasamāgatānanti sabbesaṃ sannipatitānaṃ majjhe nisīditvā akampamānā anosakkamānā sādhurasaṃ bhuñjatūti attho dāsīnaṃ kira sāmikānaṃ santike nisīditvā bhuñjanaṃnāma appiyaṃ iti sā attano appiyatāya evamāha. Carātūti caratu. Paralābhena vikatthamānāti lābhahetu kuhakakammaṃ karontī lābhasakkāraṃ uppādentīti attho iminā sā dāsībhāve ṭhitāpi kilesavatthumeva garahatīti. Devatāya vuttagāthāya āvāsikoti āvāsajagganako. Kajaṅgalāyanti evaṃnāmake nagare tattha kira dabbasambhārā sulabhā. Ālokasandhiṃ divasāti ekadivaseneva vātapānaṃ karotu so kira devaputto kassapabuddhakāle kajaṅgalanagaraṃ nissāya yojanike jiṇṇamahāvihāre āvāsikasaṅghatthero hutvā jiṇṇavihāre navakammaṃ karontova mahādukkhaṃ anubhavi tasmā tadeva dukkhaṃ ārabbha evamāha. Hatthinā vuttagāthāya pāsasatebhīti bahūhi pāsehi. Chabbhīti catūsu pādesu gīvāya kaṭibhāge cāti chasu ṭhānesu. Guttehīti dikaṇṭakehi dīghalaṭṭhīhi. Pācanebhīti rasapācanehi aṅkusakehi so vāraṇo kira attanā anubhūtaṃ dukkhaññeva ārabbha evamāha. Vānarena vuttagāthāya alakkamālīti ahituṇḍikena kaṇṭhe parikkhipitvā ṭhapitāya alakkamālāya samannāgato. Tipukaṇṇaviddhoti tipupilandhanena pilandhakaṇṇo. Laṭṭhihatoti sappakīḷaṃ sikkhāpiyamāno laṭṭhiyā hato hutvā esopi ahituṇḍikahatthe attanā anubhūtadukkhameva sandhāya evamāha.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๓๘๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. ภิสชาดก”