andhakārena onaddhā padīpaṃ na gavesathāti imaṃ gāthamāha. Gāthāpariyosāne tā pañcasatāpi sotāpattiphale patiṭṭhahiṃsu. Satthā āgantvā gandhakuṭichāyāya buddhāsane nisīdi. Atha naṃ visākhā vanditvā bhante idaṃ hirottappabhedakaṃ surāpānannāma kadā uppannanti pucchi. So tassā ācikkhanto atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente eko kāsikaraṭṭhavāsī suro nāma vanacarako bhaṇḍaṃ pariyesanatthāya himavantaṃ Agamāsi. Tattheko rukkho uggantvā porisamatte ṭhāne tidhākappo ahosi. Tassa tiṇṇaṃ kappānaṃ antare cāṭippamāṇo āvāṭo ahosi. So deve vassante udakena pūrito taṃ parivāretvā harītakī āmalakī maricagaccho ca ahesuṃ. Tesaṃ pakkāni vaṇṭakato phalāni chinditvā tattha patanti. Tassāvidūre sayañjātasālī. Tato ca suvakā sālisīsāni āharitvā tasmiṃ rukkhe nisīditvā khādanti. Tesaṃ khādamānānaṃ sālīpi taṇḍulāpi tattha patanti. Iti taṃ udakaṃ suriyātapena paccamānaṃ rasaṃ lohitavaṇṇaṃ ahosi. Nidāghasamaye pipāsitā sakuṇagaṇā taṃ pivitvā mattā parivattetvā rukkhamūle patiṃsu thokaṃ niddāyitvā vikujjamānā pakkamanti. Rukkhasunakhamakkaṭādīsupi eseva nayo. Vanacarako taṃ disvā sace idaṃ visaṃ bhaveyya ime mareyyuṃ ime pana thokaṃ niddāyitvā yathāsukhaṃ gacchanti nayidaṃ visanti. So sayaṃ pivitvā matto hutvā maṃsaṃ khāditukāmo ahosi. Tato aggiṃ katvā pajjalitvā rukkhamūle patite sakuṇe tittirakukkuṭādayo māretvā maṃsaṃ aṅgāre pacitvā ekena hatthena naccanto ekena maṃsaṃ khādanto ekāhaṃ dvīhaṃ tattheva ahosi. Tato pana avidūre eko varuṇo nāma tāpaso vasati. Vanacarako aññathāpi tassa santikaṃ gacchati. Athassa etadahosi idaṃ pānaṃ tāpasena saddhiṃ pivissāmīti. So ekaṃ veḷunāḷikaṃ pūretvā pakkamaṃsena saddhiṃ āharitvā paṇṇasālaṃ gantvā bhante Imaṃ pānaṃ pivathāti vatvā ubhopi maṃsaṃ khādantā pivisu. Iti surena ca varuṇena ca diṭṭhattā tassa pānassa surāti ca varuṇīti ca nāmaṃ jātaṃ.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๓,๙๘๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. กุมภชาดก”