isīnañca parakkantaṃ saññatānaṃ tapassinaṃ.

Na te samasamaṃ passe asmiṃ paṭhavimaṇḍale

ko vā tvaṃ kassa vā putto kathaṃ jānemu taṃ mayanti.

Tattha vicittahatthābharaṇāti vicittehi hatthābharaṇehi samannāgatā. Hemacandanagandhinīti suvaṇṇavaṇṇacandanagandhavilepanā. Saññatūrūti suvaṭṭitaghanaūru sampannaūrulakkhaṇā. Vilākāti saṅkhittamajjhā. Mudukāti mudu sukhumālā. Suddhāti nimmalā. Supatiṭṭhitāti samaṃ paṭhaviṃ phusantā suṭṭhu patiṭṭhitā. Kamanāti gacchamānā. Kāmanīyāti kantā kāmetabbayuttakā. Harantiyeva me manoti ete evarūpena paramena itthīvilāsena caṅkamantiyā tava pādā mama cittaṃ harantiyeva. Vimaṭṭhāti visālā. Sussoṇīti sundarasoṇī. Akkhassāti suvaṇṇassa phalakaṃ viya visālā te soṇīti vadati. Uppalasseva kiñjakkhāti nīluppalakaṇṇikā viya. Kaṇhañjanassevāti sukhumakaṇhalomācitattā evamāha. Duvidhāti gāthaṃ thane vaṇṇayanto āha. Te hi dve hutvā ure jātā vaṇṭassa abhāvā avaṇṭā ure laggā eva hutvā suṭṭhu nikkhantattā sādhupaccudā payassa dhāraṇato payodharā. Appatītāti nappatītā amilātatāya vā anabbhunnatatāya vā na anto paviṭṭhāti appatītā. Suvaṇṇaphalake ṭhapitasuvaṇṇamayā vaṭṭālābuno aḍḍhena sadisatāya aḍḍhalābusamā thanā. Eṇeyyakā yathāti eṇimigassa hi dīghā ca vaṭṭā ca gīvā sobhati evaṃ tava thokaṃ dīghā. Kambutalābhāsāti suvaṇṇāliṅgatalasannibhā gīvāti attho. Paṇḍarāvaraṇāti dantāvaraṇā. Catutthamanasannibhāti catutthamano vuccati catutthamanavatthubhūtā jivhā. Abhirattabhāvena jivhāsadisaṃ te oṭṭhapariyosānanti vadati. Uddhaggāti uparimadantā. Adhaggāti heṭṭhimadantā. Dumaggaparimajjitāti dantakaṭṭhaparimajjitā parisuddhā. Duvijāti dvijā. Nelasambhūtāti niddosesu hanumaṃsapariyosānesu saṃbhūtā. Apaṇḍarāti kaṇhā. Lohitantāti rattapariyantā. Jiñjukaphalasannibhāti rattaṭṭhāne jiñjukaphalasadisā. Sudassanāti passantānaṃ atittikarā pañcapasādasamannāgatā. Nātidīghāti pamāṇayuttā. Susamaṭṭhāti suṭṭhu samaṭṭhā. Kanakabyā samocitāti kanakabyā vuccati suvaṇṇaphalikā tāya gandhatelaṃ ādāya pariharitā suracitā. Kasigorakkhāti iminā kasiñca gorakkhañca nissāya jīvanakasatte dasseti. Yā gatīti yattakā nipphatti. Parakkantanti yattakaṃ isīnaṃ parakkantaṃ vitthārīkatā imasmiṃ himavante yattakā isayo vasantīti attho. Na te samasamanti tesu sabbesu ekaṃpi Rūpalīlāvilāsādisamatāya tayā samaṃ na passāmi. Ko vā tvanti idaṃ tassā itthībhāvaṃ jānanto purisavohāravasena pucchati.

เล่มที่ ๒๗ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๑๔,๔๒๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. อลัมพุสาชาดก”