ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๗
  6. /
  7. จัตตาฬีสนิบาตชาดก
  8. /
  9. ๓. อลัมพุสาชาดก

๓. อลัมพุสาชาดก

เล่มที่ ๒๗ · ข้อ ๒๔๗๘ · บรรทัด ๑๐๓๒๔เรื่องนี้ในคลังชาดก

คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรโรมัน ตัวบทจาก 84000.org

หลวงฉบับหลวงมจร.ฉบับมหาจุฬาฯบาลีบาลีอักษรไทยโรมันPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาอรรถกถาบาลีอรรถกถาบาลีอักษรไทยAṭṭhakathāAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน

Alambusājātakaṃ

athābravīti idaṃ satthā jetavane viharanto purāṇadutiyikāpalobhanaṃ ārabbha kathesi. Vatthu indriyajātake vitthāritameva.

Satthā pana taṃ bhikkhuṃ saccaṃ kira tvaṃ bhikkhu ukkaṇṭhitosīti pucchitvā saccaṃ bhanteti vutte kena ukkaṇṭhāpitosīti vatvā purāṇadutiyikāyāti vutte bhikkhu esā itthī tuyhaṃ anatthakārikā tvaṃ etaṃ nissāya jhānaṃ nāsetvā tīṇi saṃvaccharāni sammuḷho visaññī nipajjitvā uppannāya saññāya mahāparidevaṃ paridevīti vatvā atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente bodhisatto kāsikaraṭṭhe brāhmaṇakule nibbattetvā vayappatto sabbasippesu nipphattiṃ patvā isipabbajjaṃ pabbajitvā araññāyatane vanamūlaphalāhāro yāpesi. Athekā migī tassa passāvaṭṭhāne sambhavamissakaṃ tiṇaṃ khāditvā udakaṃ pīvi. Ettakeneva ca tasmiṃ paṭibaddhacittā gabbhaṃ paṭilabhitvā tato paṭṭhāya katthaci agantvā assamassa sāmanteyeva vicarati. Mahāsatto parigaṇhanto taṃ kāraṇaṃ aññāsi. Sā aparabhāge manussadārakaṃ vijāyi. Mahāsatto taṃ puttasinehena paṭijaggi. Isisiṅgotissa nāmaṃ akāsi. Atha naṃ mahāsatto viññutappattaṃ pabbājetvā attano mahallakakāle taṃ Ādāya nārīvanaṃ gantvā tāta imasmiṃ himavante imehi pupphehi sadisā itthiyo nāma honti tā attano vasaṃ gate mahāvināsaṃ pāpenti tāsaṃ vasaṃ nāma gantuṃ na vaṭṭatīti ovaditvā aparabhāge brahmalokaparāyano ahosi. Isisiṅgopi jhānakīḷaṃ kīḷantova himavantappadese vāsaṃ kappesi ghoratapo paramajitindriyo ahosi. Athassa sīlatejena sakkassa bhavanaṃ kampi. Sakko āvajjento taṃ kāraṇaṃ ñatvā ayaṃ maṃ sakkattā cāveyya ekaṃ accharaṃ pesetvā sīlamassa bhindāpessāmīti sakaladevalokaṃ upaparikkhanto attano aḍḍhateyyakoṭisaṅkhātānaṃ paricārikānaṃ majjhe ekaṃ alambusaṃ nāma accharaṃ ṭhapetvā aññaṃ tassa sīlaṃ bhindituṃ samatthaṃ adisvā taṃ pakkosāpetvā tassa sīlabhedaṃ kātuṃ āṇāpesi.

Tamatthaṃ āvikaronto satthā paṭhamaṃ gāthamāha

athābravi brahā indo vatrabhū jayataṃ pitā

devakaññaṃ parābhetvā sudhammāyaṃ alambusanti.

Tattha brahāti mahā. Vatrabhūti vatrassa nāma asurassa abhibhavitvā. Jayataṃ pitāti jayantānaṃ jayappattānaṃ sesānaṃ tettiṃsāya devaputtānaṃ pitukiccasādhanena pitā. Parābhetvāti hadayaṃ bhinditvā olokento viya taṃ paṭibalā ayanti ñatvāti attho. Sudhammāyanti sudhammāya devasabhāya paṇḍukambalasilāsane nisinno taṃ alambusaṃ pakkosāpetvā idamāha

Misse devā taṃ yācanti tāvatiṃsā saindakā

isipalobhike gaccha isisiṅgaṃ alambuseti.

Tattha misseti taṃ ālapati. Idañca tassā nāmaṃ sabbā panitthiyo purise kilesamissanena missanato missāti vuccanti. Tena sādhāraṇena guṇanāmenālapanto evamāha. Isipalobhiketi isīnaṃ palobhanasamatthe. Isisiṅganti tassa kira matthake migasiṅgākārena dve cūḷā uṭṭhahiṃsu tasmā evaṃ vuccati.

Iti sakko gaccha isisiṅgaṃ upasaṅkamitvā attano vasaṃ ānetvā sīlamassa bhindāti alambusaṃ āṇāpesi.

Purāyaṃ amhe nācceti vatvā brahmacariyavā

nibbānābhirato buddho tassa maggāni āvara iti vacanaṃ āha.

Tattha purāyanti ayaṃ tāpaso vatasampanno ca brahmacariyavā ca so ca kho panesa dīghāyukatāya nibbānasaṅkhāte magge abhirato guṇavuḍḍhiyā ca buddho tasmā yāva esa amhe nātikkamati na abhibhavitvā imamhā ṭhānā cāveti tāvadeva tvaṃ gantvā tassa devalokagamanāni maggāni āvara yathā idha nāgacchati evaṃ karohīti attho.

Taṃ sutvā alambusā gāthādvayamāha

devarāja kimeva tvaṃ mameva tuvaṃ sikkhasi

isipalobhike gaccha santi aññāpi accharā.

Mādisiyo pavarā ceva asoke nandane vane

tāsaṃpi hotu pariyāyo tāpi yantu palobhikāti.

Tattha kimeva tvanti kiṃ nāmetaṃ tvaṃ karosīti dīpeti. Mameva tuvaṃ sikkhasīti imasmiṃ sakale devaloke mameva tuvaṃ kiṃ sikkhasi aññaṃ na passasīti adhippāyena vadati. Sakāro panettha byañjanasandhikaro. Isipalobhike gacchāti kiṃkāraṇā maññeva evaṃ vadesīti adhippāyo. Pavarā cevāti mayā uttaritarā ceva. Asoketi sokarahite. Nandaneti nandijanake. Pariyāyoti gamanavāro.

Tato sakko tisso gāthāyo abhāsi

addhā hi saccaṃ bhaṇasi santi aññāpi accharā

tādisiyo pavarā ceva asoke nandane vane.

Na tā evaṃ pajānanti pāricariyaṃ pumaṃ gatā

yādisaṃ tvaṃ pajānāsi nāri sabbaṅgasobhane.

Tvameva gaccha kalyāṇi itthīnaṃ pavarā casi

taveva vaṇṇarūpena vasamānāpayissasīti.

Tattha pumaṃ gatāti purisaṃ upasaṅkantā samānā purisapalobhinipāricariyaṃ na jānanti. Vaṇṇarūpenāti sarīravaṇṇena ceva rūpasampattiyā ca. Vasamānāpayissasīti taṃ tāpasaṃ attano vasaṃ ānessasi.

Taṃ sutvā alambusā dve gāthā abhāsi

navāhaṃ na gamissāmi devarājena pesitā

vibhemi cetaṃ āsāduṃ uggatejo hi brāhmaṇo.

Aneke nirayaṃ pattā isimāsādiyā janā

āpannā mohasaṃsāraṃ tasmā lomāni haṃsayeti.

Tattha navāhanti nave ahaṃ. Vibhemīti bhāyāmi. Āsādunti āsādituṃ. Idaṃ vuttaṃ hoti nāhaṃ deva tayā pesitā na gamissāmi apicāhaṃ taṃ isisiṅgaṃ sīlabhedanatthāya allīyituṃ bhāyāmi uggatejo hi soti. Āsādiyāti āsādetvā. Mohasaṃsāranti mohena saṃsāraṃ mohena isiṃ palobhetvā saṃsāraṃ āpannā vaṭṭadukkhe patiṭṭhitā sattā gaṇanapathaṃ atikkantā. Tasmāti tena kāraṇenāhaṃ. Lomāni haṃsayeti lomāni uṭṭhapemi. Tassa kirāhaṃ sīlaṃ bhindissāmīti cintayamānāya me lomāni haṃsantīti vadati.

Idaṃ vatvāna pakkāmi accharā kāmavaṇṇinī

missā missetumicchantī isisiṅgaṃ alambusā.

Sā ca taṃ vanamoggayha isisiṅgena rakkhitaṃ

bimbajālarattasañchannaṃ samantā aḍḍhayojanaṃ.

Pātova pātarāsamhi udayasamayaṃ paṭi

aggiṭṭhaṃ parimajjantaṃ isisiṅgaṃ upāgamīti imā abhisambuddhagāthā.

Tattha pakkāmīti tenahi devarāja āvajjeyyāsi manti attano sayanagabbhaṃ pavisitvā alaṅkaritvā isisiṅgaṃ kilesena missetuṃ icchantī pakkāmi. Bhikkhave sā accharā tassa assamaṃ gatāti. Bimbajāla- rattasañchannanti rattakuravakavanena sañchannaṃ. Pātova pātarāsamhīti Bhikkhave pātarāsavelāya pātova pageyeva. Kīvapageti. Udayasamayaṃ paṭīti suriyuggamanavelāyameva. Aggiṭṭhanti aggisālaṃ. Rattiṃ padhānamanuyuñjitvā pātova nahātvā udakakiccaṃ katvā paṇṇasālāya thokaṃ jhānasukhena vītināmetvā nikkhamitvā aggisālaṃ sammajjantaṃ taṃ isisiṅgaṃ upāgami itthīvilāsaṃ dassentī tassa purato aṭṭhāsi.

Atha naṃ tāpaso pucchanto āha

kā nu vijjurivābhāsi osadhī viya tārakā

vicittahatthābharaṇā āmuttamaṇikuṇḍalā.

Ādiccavaṇṇasaṅkāsā hemacandanagandhinī

saññatūru mahāmāyā kumārī cārudassanā.

Vilākā mudukā suddhā pādā te supatiṭṭhitā

kamanā kāmanīyā te harantiyeva me mano.

Anupubbā ca te ūrū nāganāsasamūpamā

vimaṭṭhā tuyhaṃ sussoṇī akkhassa phalakaṃ yathā.

Uppalasseva kiñjakkhā nābhi te sādhusaṇṭhitā

purā kaṇhañjanasseva dūrato paṭidissati.

Duvidhā jātā urajā avaṇṭā sādhupaccudā

payodharā appatītā aḍḍhalābusamā thanā.

Dīghā kambutalābhāsā gīvā eṇeyyakā yathā

paṇḍarāvaraṇā vaggu catutthamanasannibhā.

Uddhaggā ca adhaggā ca dumaggaparimajjitā

duvijā nelasambhūtā dantā tava sudassanā.

Apaṇḍarā lohitantā jiñjukaphalasannibhā

āyatā ca visālā ca nettā tava sudassanā.

Nātidīghā susamaṭṭhā kanakabyā samocitā

uttamaṅgaruhā tuyhaṃ kesā candanagandhikā.

Yāvatā kasigorakkhā vāṇijānañca yā gati

isīnañca parakkantaṃ saññatānaṃ tapassinaṃ.

Na te samasamaṃ passe asmiṃ paṭhavimaṇḍale

ko vā tvaṃ kassa vā putto kathaṃ jānemu taṃ mayanti.

Tattha vicittahatthābharaṇāti vicittehi hatthābharaṇehi samannāgatā. Hemacandanagandhinīti suvaṇṇavaṇṇacandanagandhavilepanā. Saññatūrūti suvaṭṭitaghanaūru sampannaūrulakkhaṇā. Vilākāti saṅkhittamajjhā. Mudukāti mudu sukhumālā. Suddhāti nimmalā. Supatiṭṭhitāti samaṃ paṭhaviṃ phusantā suṭṭhu patiṭṭhitā. Kamanāti gacchamānā. Kāmanīyāti kantā kāmetabbayuttakā. Harantiyeva me manoti ete evarūpena paramena itthīvilāsena caṅkamantiyā tava pādā mama cittaṃ harantiyeva. Vimaṭṭhāti visālā. Sussoṇīti sundarasoṇī. Akkhassāti suvaṇṇassa phalakaṃ viya visālā te soṇīti vadati. Uppalasseva kiñjakkhāti nīluppalakaṇṇikā viya. Kaṇhañjanassevāti sukhumakaṇhalomācitattā evamāha. Duvidhāti gāthaṃ thane vaṇṇayanto āha. Te hi dve hutvā ure jātā vaṇṭassa abhāvā avaṇṭā ure laggā eva hutvā suṭṭhu nikkhantattā sādhupaccudā payassa dhāraṇato payodharā. Appatītāti nappatītā amilātatāya vā anabbhunnatatāya vā na anto paviṭṭhāti appatītā. Suvaṇṇaphalake ṭhapitasuvaṇṇamayā vaṭṭālābuno aḍḍhena sadisatāya aḍḍhalābusamā thanā. Eṇeyyakā yathāti eṇimigassa hi dīghā ca vaṭṭā ca gīvā sobhati evaṃ tava thokaṃ dīghā. Kambutalābhāsāti suvaṇṇāliṅgatalasannibhā gīvāti attho. Paṇḍarāvaraṇāti dantāvaraṇā. Catutthamanasannibhāti catutthamano vuccati catutthamanavatthubhūtā jivhā. Abhirattabhāvena jivhāsadisaṃ te oṭṭhapariyosānanti vadati. Uddhaggāti uparimadantā. Adhaggāti heṭṭhimadantā. Dumaggaparimajjitāti dantakaṭṭhaparimajjitā parisuddhā. Duvijāti dvijā. Nelasambhūtāti niddosesu hanumaṃsapariyosānesu saṃbhūtā. Apaṇḍarāti kaṇhā. Lohitantāti rattapariyantā. Jiñjukaphalasannibhāti rattaṭṭhāne jiñjukaphalasadisā. Sudassanāti passantānaṃ atittikarā pañcapasādasamannāgatā. Nātidīghāti pamāṇayuttā. Susamaṭṭhāti suṭṭhu samaṭṭhā. Kanakabyā samocitāti kanakabyā vuccati suvaṇṇaphalikā tāya gandhatelaṃ ādāya pariharitā suracitā. Kasigorakkhāti iminā kasiñca gorakkhañca nissāya jīvanakasatte dasseti. Yā gatīti yattakā nipphatti. Parakkantanti yattakaṃ isīnaṃ parakkantaṃ vitthārīkatā imasmiṃ himavante yattakā isayo vasantīti attho. Na te samasamanti tesu sabbesu ekaṃpi Rūpalīlāvilāsādisamatāya tayā samaṃ na passāmi. Ko vā tvanti idaṃ tassā itthībhāvaṃ jānanto purisavohāravasena pucchati.

Sā evaṃ pādato paṭṭhāya yāva kesā attano vaṇṇaṃ bhāsante tāpase alambusā tuṇhī hutvā tassā kathāya yathānusandhiṃ gatāya tassa sammuḷhabhāvaṃ ñatvā gāthamāha

na pañhakālo bhaddante kassapevaṃ gate sati

ehi samma ramissāma ubho asmāka assame

ehi taṃ upaguyhissaṃ ratīnaṃ kusalo bhavāti.

Tattha kassapevaṃ gate satīti kassapagotta evaṃ tava citte pavatte sati pañhakālo na hoti. Sammāti piyavacanamālapanametaṃ. Ratīnanti pañcakāmaguṇaratīnaṃ.

Evaṃ vatvā alambusā cintesi nāyaṃ mayi ṭhitāya hatthapāsaṃ gamissati gacchantī viya gamissāmīti. Sā itthīmāyākusalatāya tāpasaṃ upasaṅkamitvā āgatamaggābhimukhī pāyāsi.

Tamatthaṃ pakāsento satthā āha

idaṃ vatvāna pakkāmi accharā kāmavaṇṇinī

missā missetumicchantī isisiṅgaṃ alambusāti.

Atha naṃ tāpaso gacchantaṃ disvā ayaṃ gacchatīti attano dandhaparakkamaṃ mandagamanaṃ chinditvā vegena dhāvitvā kesesu hatthena parāmasi.

Tamatthaṃ pakāsento satthā āha

So ca vegena nikkhamma chetvā dandhaparakkamaṃ

tamuttamāsu veṇīsu ajjhappatto parāmasi.

Tamudāvatta kalyāṇī palissaji susobhanī

cavi tamhi brahmacariyā yathā taṃ atha tositā.

Manasā agamā indaṃ vasantaṃ nandane vane

tassā saṅkappamaññāya maghavā devakuñjaro

pallaṅkaṃ pāhiṇi khippaṃ suvaṇṇaṃ sopavāhanaṃ.

Sauracchadapaññāsaṃ sahassapaṭiyatthataṃ

tamenaṃ tattha dhāresi ure katvāna sobhanā.

Yathā ekamuhuttaṃva tīṇi vassāni dhārayi

vimado tīhi vassehi pabujjhitvāna brāhmaṇo.

Addasāsi haritarukkhe samantā aggiyāyanaṃ

navapattavanaṃ phullaṃ kokilagaṇaghositaṃ.

Samantā sa viloketvā rudaṃ assūni vattayi

na juhe na jape mante aggihuttaṃ pahāpitaṃ.

Ko nu me pāricariyāya pubbe cittaṃ palobhayi

araññe me viharato yo me tejāhasambhutaṃ

nānāratanaparipuṇṇaṃ nāvaṃva gaṇhi aṇṇaveti.

Tattha ajjhappattoti sampatto. Tamudāvatta kalyāṇīti taṃ kese parāmasetvā ṭhitaṃ isiṃ udāvattitvā nivattitvā kalyāṇadassanā sā suṭṭhusobhanā. Palassajīti āliṅgi. Cavi tamhi Brahmacariyā yathā taṃ atha tositāti bhikkhave tassa isino tāvadeva jhānaṃ antaradhāyi tasmiṃ tamhā jhānā brahmacariyā cavite yathā taṃ sakkena patthitaṃ tatheva ahosi. Atha sakkassa patthanāya samiddhabhāvaṃ viditvā sā devakaññā pesitā tassa tena brahmacariyavināsena sañjanitapītipāmojjāti attho. Manasā agamāti sā taṃ āliṅgitvā ṭhitā aho vata sakko pallaṅkaṃ passeyyāti evaṃ pavattena manasā indaṃ agamā. Nandaneti nandijananasamatthatāya nandanavanasaṅkhāte tāvatiṃsabhavane vasantaṃ. Devakuñjaroti devaseṭṭho. Pāhiṇīti pesehi. Pahiṇītipi pāṭho. Sopavāhananti saparivāraṃ. Sauracchadapaññāsanti paññāsāya uracchadehi paṭicchāditaṃ. Sahassapaṭiyatthatanti sahassadibbakojavatthataṃ. Tamenaṃ tatthāti taṃ isisiṅgaṃ tattha dibbapallaṅke nisinnā sā ure katvā dhāresīti. Tīṇi vassānīti ekamuhuttaṃ viya manussagaṇanāya tīṇi vassāni taṃ ure nipajjāpetvā tattha nisinnā dhāresi. Vimadoti nimmado vigatavisaññabhāvo. So hi tīṇi saṃvaccharāni visañño sayitvā pacchā paṭiladdhasañño pabujjhi. Tasmiṃ pabujjhamāne hatthādiphandanaṃ disvāva alambusā tassa pabujjhanabhāvaṃ ñatvā pallaṅkamantaradhāpetvā sayaṃpi antarahitā aṭṭhāsi. Addasāsīti assamapadaṃ olokento kena nu khomhi sīlavināsaṃ pāpitoti cintetvā mahantena saddena paridevamāno addasāsi. Haritarukkheti aggiyāyanasaṅkhātaṃ aggisālaṃ samantā parivāretvā ṭhite haritapattarukkhe. Navapattavananti taruṇehi Navapattehi sañchannaṃ vanaṃ. Rudanti paridevanto. Na juhe na jape manteti ayamassa paridevanagāthā. Pahāpitanti hāpitaṃ. Pakāro upasaggamattaṃ. Pāricariyāyāti konu kilesapāricariyāya ito pubbe mama cittaṃ palobhayīti paridevati. Yo me tejāhasaṃbhūtanti hakāro nipātamattaṃ. Yo mama samaṇatejena saṃbhūtaṃ jhānaguṇaṃ nānāratanapuṇṇaṃ mahaṇṇave nāvaṃ viya gaṇhi vināsaṃ pāpesi ko nāmesoti paridevati.

Taṃ sutvā alambusā cintesi sacāhaṃ na kathessāmi ayaṃ me abhisapissati handassa kathessāmīti. Sā dissamānena kāyena ṭhatvā gāthamāha

ahante pāricariyāya devarājena pesitā

avadhi cittaṃ cittena pamādā tvaṃ na bujjhasīti.

So tassā kathaṃ sutvā pitarā dinnaṃ ovādaṃ saritvā pituvacanaṃ akatvā mahāvināsaṃ pattomhīti paridevanto catasso gāthāyo abhāsi

imāni kira maṃ tāto kassapo anusāsati

kamalāsarisitthiyo tāyo bujjhesi māṇava.

Ure gaṇḍāyo bujjhesi tāyo bujjhesi māṇava

iccānusāsimaṃ tāto yathā maṃ anukampako.

Tassāhaṃ vacanaṃ nākaṃ pitu buddhassa sāsanaṃ

araññe nimmanussamhi savājja jhāyāmi ekako.

Sohaṃ tathā karissāmi dhiratthu jīvitena me

puna vā tādiso hessaṃ maraṇaṃ me bhavissatīti.

Tattha imānīti imāni vacanāni. Kamalāsarisitthiyoti kamalā vuccati nārīphalakā tāsaṃ pupphasadisā itthiyo. Tāyo bujjhesīti māṇava tāyo jāneyyāsi ñatvā dassanapathaṃ agantvā palāpeyyāsīti yāni evarūpāni vacanāni tadā maṃ tāto anusāsati imāni kira tānīti. Ure gaṇḍāyoti uramhi dvīhi gaṇḍehi samannāgatāyo. Tāyo bujjhesīti māṇava tāyo attano vasaṅgate vināsaṃ pāpentīti jāneyyāsīti. Nākanti na kariṃ. Jhāyāmīti pajjhāyāmi paridevāmi. Dhiratthu jīvitena meti dhiratthu garahitaṃ mama jīvitaṃ jīvitena me ko attho. Puna vāti tathā karissāmi yathā puna vā tādiso bhavissāmi naṭṭhaṃ jhānaṃ uppādetvā vītarāgo bhavissāmi maraṇaṃ vā me bhavissatīti.

So kāmarāgaṃ pahāya puna jhānaṃ uppādesi. Athassa samaṇatejaṃ disvā jhānassa ca uppāditabhāvaṃ ñatvā alambusā bhītā khamāpesi.

Tamatthaṃ pakāsento satthā dve gāthā abhāsi

tassa tejañca viriyañca dhitiṃ ñatvā suvaḍḍhitaṃ

sirasā aggahī pāde isisiṅgaṃ alambusā.

Mā me kujjha mahāvīra mā me kujjha mahāise

mahā attho mayā ciṇṇo tidasānaṃ yasassinaṃ

tayāpi kampitaṃ āsi sabbaṃ devapuraṃ tadāti.

Atha naṃ so khamāmi te bhadde yathāsukhaṃ gacchāhīti visajjento gāthamāha

tāvatiṃsā ca ye devā tidasānañca vāsavo

tvañca bhadde sukhī hohi gaccha kaññe yathāsukhanti. Sā taṃ vanditvā teneva suvaṇṇapallaṅkena devapuraṃ gatā.

Tamatthaṃ pakāsento satthā tisso gāthāyo abhāsi

tassa pāde gahetvāna katvā ca naṃ padakkhiṇaṃ

añjaliṃ paggahetvāna tamhā ṭhānā apakkami.

Yo tassā āsi pallaṅko sovaṇṇo sopavāhano

sauracchadapaññāso sahassapaṭiyatthato

tameva pallaṅkamāruyha agā devāna santike.

Tamokkamiva āyantiṃ jalantiṃ vijjutaṃ yathā

patīto sumano vitto devindo adadā varanti.

Tattha okkamivāti dīpakaṃ viya. Patītoti ādīhi tuṭṭhākārova dassito. Adadā varanti āgantvā vanditvā ṭhitāya tuṭṭho varaṃ adadā adāsi.

Sā tassa santike varaṃ gaṇhantī osānagāthamāha

varañce me ado sakka sabbabhūtānamissara

na isipalobhikā gacche etaṃ sakka varaṃ vareti.

Tassattho sakka devarāja sace me tvaṃ varaṃ ado puna Isipalobhikāya na gaccheyyaṃ mā maṃ etadatthāya pahiṇeyyāsi etaṃ varaṃ varemīti.

Satthā tassa bhikkhuno imaṃ dhammadesanaṃ āharitvā saccāni pakāsetvā jātakaṃ samodhānesi. Saccapariyosāne so bhikkhu sotāpattiphale patiṭṭhahi. Tadā alambusā porāṇadutiyikā ahosi. Isisiṅgo ukkaṇṭhito bhikkhu pitā mahāisi pana ahamevāti.

Alambusājātakaṃ niṭṭhitaṃ.

Tatiyaṃ.

ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรโรมัน เล่มที่ ๔๑ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๒. สรภังคชาดกกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๗จัตตาฬีสนิบาตชาดกหัวข้อถัดไป๔. สังขปาลชาดก