ข้ามไปยังเนื้อหา
ธรรมคลัง
หน้าแรกหนังสือบทสวดพระไตรปิฎกชาดกหมวดธรรม
ENเข้าสู่ระบบสมัครสมาชิก
ธรรมคลัง

แหล่งรวมหนังสือ พระสูตร บทสวด และพระไตรปิฎก เพื่อการเรียนรู้ ฝึกฝน และการใช้ชีวิตอย่างมีสติในทุกวัน

เมนูหลัก

  • หน้าแรก
  • หนังสือ
  • บทสวด
  • พระไตรปิฎก
  • ชาดก
  • หมวดธรรม
  • ค้นหา

เกี่ยวกับเรา

  • เกี่ยวกับโครงการ
  • แหล่งที่มาของเนื้อหา
  • ร่วมสนับสนุน

บริการช่วยเหลือ

  • ที่เก็บไว้
  • สำรวจคลังธรรมะ
  • ฟังธรรม
  • API สำหรับนักพัฒนา
“
“สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ”การให้ธรรมเป็นทานย่อมชำนะการให้ทั้งปวง
ธรรมบท ๓๕๔

© ๒๕๖๙ ธรรมคลัง สงวนลิขสิทธิ์

  1. หน้าแรก
  2. /
  3. พระไตรปิฎก
  4. /
  5. เล่มที่ ๒๘
  6. /
  7. มหานิบาตชาดก
  8. /
  9. ๓. สุวรรณสามชาดก

๓. สุวรรณสามชาดก

เล่มที่ ๒๘ · ข้อ ๔๘๒ · บรรทัด ๓๒๐๑เรื่องนี้ในคลังชาดก

คัดจากพระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ ตัวบทจาก 84000.org

ฉบับหลวงฉบับมหาจุฬาฯบาลีอักษรไทยPALI ROMANอรรถกถาอรรถกถาบาลีอักษรไทยAtthakatha PaliRoman
พรีวิว / พิมพ์ PDFโหมดอ่านต่อเนื่อง

บาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ

[482]

|482.1| Ko nu maṃ usunā vijjhi pamattaṃ udahārikaṃ 2- khattiyo brāhmaṇo vesso ko maṃ viddhā nilīyasi. |482.2| Na me maṃsāni khajjāni cammenattho na vijjati atha kena nu vaṇṇena viddheyyaṃ maṃ amaññatha. |482.3| Ko vā tvaṃ kassa vā putto kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ puṭṭho me samma akkhāhi kiṃ maṃ viddhā nilīyasi.

[483]

|483.1| Rājāhamasmi kāsīnaṃ pilayakkhoti maṃ vidū lobhā raṭṭhaṃ pahitvāna migamesaṃ carāmahaṃ |483.2| issatthe casmi kusalo daḷhadhammoti vissuto nāgopi me na muñceyya āgato usupātanaṃ. |483.3| Ko vā tvaṃ kassa vā putto 3- kathaṃ jānemu taṃ mayaṃ pituno attano cāpi nāmagottaṃ pavedaya.

[484]

|484.1| Nesādaputto bhaddante sāmo iti maṃ ñātayo āmantayiṃsu jīvantaṃ svājjevaṅgato 4- saye |484.2| viddhosmi puthusallena savisena yathā migo sakamhi lohite rāja passa semi paripluto @Footnote: 1 Ma. muñjāvesikā pavāḷhā . 2 Ma. udahārakaṃ . 3 Sī. Yu. tvaṃ ca kassa vā @puttosi. 4 Ma. svajjevāhaṃ gato. |484.3| Paṭivāmagataṃ sallaṃ passa thimhāmi 1- lohitaṃ āturo tyānupucchāmi kiṃ maṃ viddhā nilīyasi |484.4| ajinamhi haññate dīpi nāgo dantehi haññate atha kena nu vaṇṇena viddheyyaṃ maṃ amaññatha.

[485]

Migo upaṭṭhito āsi āgato usupātanaṃ taṃ disvā ubbijji sāma tena kodho mamāvisi.

[486]

|486.1| Yato sarāmi attānaṃ yato pattosmi viññutaṃ na maṃ migā utrāsanti 2- araññe sāpadānipi. |486.2| Yato nidhiṃ parihāriṃ yato pattosmi yobbanaṃ na maṃ migā utrāsanti araññe sāpadānipi. |486.3| Bhīrū kiṃpurisā rāja pabbate gandhamādane sammodamānā gacchāma pabbatāni vanāni ca atha kena nu vaṇṇena utrāsanti migā mamaṃ.

[487]

|487.1| Na taṃ tasa 3- migo sāma kintāhaṃ alikaṃ bhaṇe kodhalobhābhibhūtāhaṃ usuṃ te taṃ avissajiṃ 4- . |487.2| Kuto nu sāma āgamma kassa vā pahito tuvaṃ udahāro nadiṃ gaccha āgato migasammataṃ.

[488]

Andhā mātāpitā mayhaṃ te bharāmi brahāvane tesāhaṃ udakahāro āgato migasammataṃ.

[489]

|489.1| Atthi nesaṃ usāmattaṃ atha sāhassa jīvitaṃ @Footnote: 1 Ma. dhimhāmi. vihāmītipi . 2 Ma. uttasanti. ito paraṃ īdisameva. @ 3 na taddasā itipi . 4 Ma. avassajiṃ. Udakassa alābhena maññe andhā marissare. |489.2| Na me idaṃ tathā dukkhaṃ labbhā hi pumunā idaṃ yañca ammaṃ na passāmi taṃ me dukkhataraṃ ito. |489.3| Na me idaṃ tathā dukkhaṃ labbhā hi pumunā idaṃ yañca tātaṃ na passāmi taṃ me dukkhataraṃ ito. |489.4| Sā nūna kapaṇā ammā ciraṃ rattāya rucchati aḍḍharatteva ratte vā nadīva avasussati 1- . So nūna kapaṇo tāto ciraṃ rattāya rucchati |489.5| aḍḍharatteva ratte vā nadīva avasussati. Uṭṭhānapādacariyāya 2- rāja sambāhanassa 3- ca sāma tāta vilapantā hiṇḍissanti brahāvane. |489.6| Idampi dutiyaṃ sallaṃ kampeti hadayaṃ mama yañca andhe na passāmi maññe hissāmi jīvitaṃ.

[490]

|490.1| Mā bāḷhaṃ paridevesi sāma kalyāṇadassana ahaṃ kammakaro hutvā bharissante brahāvane. |490.2| Issatthe casmi kusalo daḷhadhammoti vissuto ahaṃ kammakaro hutvā bharissante brahāvane. |490.3| Migānaṃ vighāsamanvesaṃ vanamūlaphalāni ca ahaṃ kammakaro hutvā bharissante brahāvane. |490.4| Katamantaṃ vanaṃ sāma yattha mātāpitā tava @Footnote: 1 Ma. avasucchati . 2 Sī. Yu. pāricariyāya . 3 Ma. pādasambāhanassa ca. Ahante tathā bharissaṃ yathā te abharī tuvaṃ.

[491]

Ayaṃ ekapadī rāja yoyaṃ ussīsake mama ito gantvā aḍḍhaghosaṃ 1- tattha nesaṃ agārakaṃ yattha mātāpitā mayhaṃ te bharassu ito gato.

[492]

|492.1| Namo te kāsirājatthu namo te kāsivaḍḍhana andhā mātāpitā mayhaṃ te bharassu brahāvane. |492.2| Añjalinte paggaṇhāmi kāsirāja namatthu te mātaraṃ pitaraṃ mayhaṃ vutto vajjāsi vandanaṃ.

[493]

Idaṃ vatvāna so sāmo yuvā kalyāṇadassano mucchito visavegena visaññī samapajjatha.

[494]

|494.1| Sa rājā paridevesi bahuṃ kāruññasañhitaṃ ajarāmarohaṃ āsiṃ ajjetaṃ ñāmi no pure. |494.2| Sāmaṃ kālakataṃ disvā natthi maccussa nāgamo yassu maṃ paṭimanteti savisena samappito. |494.3| Svājjevaṅgate kāle na kiñcimabhibhāsati nirayaṃ nūna gacchāmi ettha me natthi saṃsayo. |494.4| Tadā hi pakataṃ pāpaṃ ciraṃ rattāya kibbisaṃ bhavanti tassa vattāro gāme kibbisakārako araññe nimmanussamhi ko maṃ vattumarahati. |494.5| Sārayanti hi kammāni gāme saṅgaccha māṇavā @Footnote: 1 aḍḍhasontipi. Araññe nimmanussamhi ko nu maṃ sārayissati .

[495]

|495.1| Sā devatā antarahitā pabbate gandhamādane raññova anukampāya imā gāthā abhāsatha. |495.2| Āguṃ kira mahārāja akari kammadukkaṭaṃ adūsakā pitāputtā tayo ekūsunā hatā. |495.3| Ehi taṃ anusikkhāmi yathā te sugatī siyā dhammenandheva ne posa maññehaṃ sugatī siyā 1- .

[496]

Sa rājā paridevitvā bahuṃ kāruññasañhitaṃ udakakumbhamādāya pakkāmi dakkhiṇāmukho.

[497]

|497.1| Kassa nu eso padasaddo manussasseva āgato neso sāmassa nigghoso ko nu tvamasi mārisa. |497.2| Santaṃ hi sāmo vajati santaṃ pādāni neyati neso sāmassa nigghoso ko nu tvamasi mārisa.

[498]

|498.1| Rājāhamasmi kāsīnaṃ pilayakkhoti maṃ vidū lobhā raṭṭhaṃ pahitvāna migamesaṃ carāmahaṃ. |498.2| Issatthe casmi kusalo daḷhadhammoti vissuto nāgopi me na muñceyya āgato usupātanaṃ.

[499]

|499.1| Svāgatante mahārāja atho te adurāgataṃ issarosi anuppatto yaṃ idhatthi pavedaya. |499.2| Tiṇḍukāni piyālāni madhuke kāsamāriyo @Footnote: 1 Ma. tayā. Phalāni khuddakappāni bhuñja rāja varaṃ varaṃ. |499.3| Idampi pānīyaṃ sītaṃ ābhataṃ girigabbharā ito 1- piva mahārāja sace tvaṃ abhikaṅkhasi.

[500]

Nālaṃ andhā vane daṭṭhuṃ ko nu vo phalamāhari anandhassevāyaṃ sammā nivāpo mayha khāyati.

[501]

|501.1| Daharo yuvā nātibrahā sāmo kalyāṇadassano dīghassa kesā asitā atho sunaggavellitā. |501.2| So have phalamāharitvā ito ādāya kamaṇḍaluṃ nadiṃ gato udahāro maññe na dūramāgato.

[502]

|502.1| Ahantaṃ avadhiṃ sāmaṃ yo tuyhaṃ paricārako yaṃ kumāraṃ pavedetha sāmaṃ kalyāṇadassanaṃ. |502.2| Dīghassa kesā asitā atho sunaggavellitā tesu lohitalittesu seti sāmo mayā hato.

[503]

|503.1| Kena dukūla mantesi hato sāmoti vādinā hato sāmoti sutvāna hadayaṃ me pavedhati. |503.2| Assatthasseva taruṇaṃ pavālaṃ māluteritaṃ hato sāmoti sutvāna hadayaṃ me pavedhati.

[504]

Pārike kāsirājāyaṃ so sāmaṃ migasammate kodhasā usunā vijjhi tassa mā pāpamicchimhā.

[505]

Kicchā laddho piyo putto yo andhe abharī vane @Footnote: 1 Ma. tato. Tamekaputtaghātimhi kathaṃ cittaṃ na kopaye.

[506]

Kicchā laddho piyo putto yo andhe abharī vane tamekaputtaghātimhi akkodhaṃ āhu paṇḍitā.

[507]

|507.1| Mā bāḷhaṃ paridevetha hato sāmoti vādinā ahaṃ kammakaro hutvā bharissāmi brahāvane. |507.2| Issatthe casmi kusalo daḷhadhammoti vissuto ahaṃ kammakaro hutvā bharissāmi brahāvane. |507.3| Migānaṃ vighāsamanvesaṃ vanamūlaphalāni ca ahaṃ kammakaro hutvā bharissāmi brahāvane.

[508]

Nesa dhammo mahārāja netaṃ amhesu kappati rājā tvamasi amhākaṃ pāde vandāma te mayaṃ.

[509]

Dhammaṃ nesāda bhaṇatha katā apacitī tayā pitā tvamasi amhākaṃ mātā tvamasi pārike.

[510]

|510.1| Namo te kāsirājatthu namo te kāsivaḍḍhana añjalinte paggaṇhāma yāva sāmānupāpaya. |510.2| Tassa pāde samajjantā 1- mukhañca bhujadassanaṃ saṃsumbhamānā attānaṃ kālamāgamayāmase.

[511]

|511.1| Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ ākāsantaṃva dissati yattha sāmo hato seti candova patito chamā. @Footnote: 1 si. Yu. pavaṭṭantā. |511.2| Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ ākāsantaṃva dissati yattha sāmo hato seti suriyova patito chamā. |511.3| Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ ākāsantaṃva dissati yattha sāmo hato seti paṃsunā parikuṇṭhito 1- . |511.4| Brahā vāḷamigākiṇṇaṃ ākāsantaṃva dissati yattha sāmo hato seti idheva vasathassame.

[512]

Yadi tattha sahassāni satāni nahutāni 2- ca nevamhākaṃ bhayaṃ koci vane vāḷesu vijjati.

[513]

Tato andhānamādāya kāsirājā brahāvane hatthe gahetvā pakkāmi yattha sāmo hato ahu.

[514]

|514.1| Disvāna patitaṃ sāmaṃ puttakaṃ paṃsukuṇṭhitaṃ apaviddhaṃ brahāraññe candaṃva patitaṃ chamā. |514.2| Disvāna patitaṃ sāmaṃ puttakaṃ paṃsukuṇṭhitaṃ apaviddhaṃ brahāraññe suriyaṃva patitaṃ chamā. |514.3| Disvāna patitaṃ sāmaṃ puttakaṃ paṃsukuṇṭhitaṃ apaviddhaṃ brahāraññe kalūnaṃ paridevayuṃ. |514.4| Disvāna patitaṃ sāmaṃ puttakaṃ paṃsukuṇṭhitaṃ bāhā paggayha pakkanduṃ adhammo kira bho iti. |514.5| Bāḷhaṃ kho tvaṃ pamattosi sāma kalyāṇadassana yo ajjevaṅgate kāle na kiñcimabhibhāsasi. @Footnote: 1 Ma. patikunthito . 2 Ma. niyutāni. |514.6| Bāḷhaṃ kho tvaṃ padittosi sāma kalyāṇadassana yo ajjevaṅgate kāle na kiñcimabhibhāsasi |514.7| bāḷhaṃ kho tvaṃ pakuddhosi sāma kalyāṇadassana yo ajjevaṅgate kāle na kiñcimabhibhāsasi. |514.8| Bāḷhaṃ kho tvaṃ pasuttosi sāma kalyāṇadassana yo ajjevaṅgate kāle na kiñcimabhibhāsasi. |514.9| Bāḷhaṃ kho tvaṃ vimanosi sāma kalyāṇadassana yo ajjevaṅgate kāle na kiñcimabhibhāsasi. |514.10| Jaṭaṃ valinaṃ paṃsugataṃ kodāni saṇṭhapessati 1- sāmo ayaṃ kālakato andhānaṃ paricāriko. |514.11| Ko no 2- sammajjanādāya sammajjissati assamaṃ sāmo ayaṃ kālakato andhānaṃ paricāriko. |514.12| Kodāni nhāpayissati sītenuṇhodakena ca sāmo ayaṃ kālakato andhānaṃ paricāriko. |514.13| Kodāni bhojayissati vanamūlaphalāni ca sāmo ayaṃ kālakato andhānaṃ paricāriko.

[515]

|515.1| Disvāna patitaṃ sāmaṃ puttakaṃ paṃsukuṇṭhitaṃ aṭṭitā puttasokena mātā saccaṃ abhāsatha. |515.2| Yena saccenayaṃ sāmo dhammacārī pure ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. @Footnote: 1 Ma. santapessati . 2 Ma. me. |515.3| Yena saccenayaṃ sāmo brahmacārī pure ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |515.4| Yena saccenayaṃ sāmo saccavādī pure ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |515.5| Yena saccenayaṃ sāmo mātāpetibharo ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |515.6| Yena saccenayaṃ sāmo kule jeṭṭhāpacāyiko etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |515.7| Yena saccenayaṃ sāmo pāṇā piyataro mama etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |515.8| Yaṅkiñcitthi kataṃ puññaṃ mayhañceva pitucca te sabbena tena kusalena visaṃ sāmassa haññatu.

[516]

|516.1| Disvāna patitaṃ sāmaṃ puttakaṃ paṃsukuṇṭhitaṃ aṭṭito puttasokena pitā saccaṃ abhāsatha. |516.2| Yena saccenayaṃ sāmo dhammacārī pure ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |516.3| Yena saccenayaṃ sāmo brahmacārī pure ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |516.4| Yena saccenayaṃ sāmo saccavādī pure ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |516.5| Yena saccenayaṃ sāmo mātāpetibharo ahu etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |516.6| Yena saccenayaṃ sāmo kule jeṭṭhāpacāyiko etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |516.7| Yena saccenayaṃ sāmo pāṇā piyataro mama etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |516.8| Yaṅkiñcitthi kataṃ puññaṃ mayhañceva mātucca te sabbena tena kusalena visaṃ sāmassa haññatu.

[517]

|517.1| Sā devatā antarahitā pabbate gandhamādane sāmassa anukampāya imaṃ saccaṃ abhāsatha. |517.2| Pabbatyāhaṃ gandhamādane ciraṃ rattaṃ nivāsinī 1- na me piyataro koci añño sāmena vijjati etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |517.3| Sabbe vanā gandhamayā pabbate gandhamādane etena saccavajjena visaṃ sāmassa haññatu. |517.4| Tesaṃ lālappamānānaṃ bahuṃ kāruññasañhitaṃ khippaṃ sāmo samuṭṭhāsi yuvā kalyāṇadassano.

[518]

Sāmohamasmi bhaddaṃ vo sotthināmhi samuṭṭhito mā bāḷhaṃ paridevetha mañjunābhivadetha maṃ.

[519]

|519.1| Svāgatante mahārāja atho te adurāgataṃ @Footnote: 1 Ma. cirarattanivāsanī. Issarosi anuppatto yaṃ idhatthi pavedaya. |519.2| Tiṇḍukāni piyālāni madhuke kāsamāriyo phalāni khuddakappāni bhuñja rāja varaṃ varaṃ. |519.3| Atthi me pānīyaṃ sītaṃ ābhataṃ girigabbharā tato piva mahārāja sace tvaṃ abhikaṅkhasi.

[520]

Sammuyhāmi pamuyhāmi sabbā muyhanti me disā petantaṃ sāmamaddakkhiṃ ko nu tvaṃ sāma jīvasi.

[521]

|521.1| Api jīvaṃ mahārāja purisaṃ gāḷhavedanaṃ upanītamanasaṅkappaṃ jīvantaṃ maññate mataṃ. |521.2| Api jīvaṃ mahārāja purisaṃ gāḷhavedanaṃ taṃ nirodhagataṃ santaṃ jīvantaṃ maññate mataṃ.

[522]

|522.1| Yo mātaraṃ pitaraṃ vā macco dhammena posati devāpi naṃ tikicchanti mātāpetibharaṃ naraṃ. |522.2| Yo mātaraṃ pitaraṃ vā macco dhammena posati idheva naṃ pasaṃsanti pecca sagge pamodati.

[523]

Esa bhiyyo pamuyhāmi sabbā muyhanti me disā saraṇaṃ [1]- sāma gacchāmi tvañca me saraṇaṃ bhava.

[524]

|524.1| Dhammañcara 2- mahārāja mātāpitūsu khattiya idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. @Footnote: 1 Ma. taṃ . 2 Ma. dhammaṃ cara. ito paraṃ īdisameva. |524.2| Dhammañcara mahārāja puttadāresu khattiya idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.3| Dhammañcara mahārāja mittāmaccesu khattiya idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.4| Dhammañcara mahārāja vāhanesu balesu ca idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.5| Dhammañcara mahārāja gāmesu nigamesu ca idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.6| Dhammañcara mahārāja raṭṭhesu janapadesu ca idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.7| Dhammañcara mahārāja samaṇe 1- brāhmaṇesu ca idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.8| Dhammañcara mahārāja migapakkhīsu khattiya idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.9| Dhammañcara mahārāja dhammo ciṇṇo sukhāvaho idha dhammaṃ caritvāna rāja saggaṃ gamissasi. |524.10| Dhammañcara mahārāja indā devā sabrahmakā suciṇṇena divaṃ pattā mā dhammaṃ rāja pāmadoti. Suvaṇṇasāmajātakaṃ 2- tatiyaṃ. --------- @Footnote: 1 Ma. samaṇabrāhmaṇesu ca . 2 Sī. Yu. sāmajātakaṃ.

ที่มา: พระไตรปิฎกบาลีอักษรโรมัน ฉบับสยามรัฐ เล่มที่ ๒๘ ข้อ ๔๘๒ จาก 84000.org

รายงานข้อผิดพลาด
หัวข้อก่อนหน้า๒. มหาชนกชาดกกลับไปยังสารบัญเล่มที่ ๒๘มหานิบาตชาดกหัวข้อถัดไป๔. เนมิราชชาดก