๓. สุธาโภชนชาดก

Sudhābhojanajātakaṃ

naguttame girivare gandhamādaneti idaṃ satthā jetavane viharanto ekaṃ dānajjhāsayaṃ bhikkhuṃ ārabbha kathesi.

So kira sāvatthiyaṃ eko kulaputto satthu dhammadesanaṃ sutvā pasannacitto pabbajitvā sīlesu paripūrikārī dhutaṅgaguṇena samannāgato sabrahmacārīsu pavattamettacitto divasassa tikkhattuṃ buddhadhammasaṅghūpaṭṭhānesu appamatto ācārasampanno dānajjhāsayo sārāṇīyadhammapūrako ahosi. So attanā laddhaṃ paṭiggāhakesu vijjamānesu chinnabhatto hutvāpi detiyeva tasmā so dānajjhāsayo dānābhirato bhikkhusaṅghe pākaṭo ahosi. Athekadivasaṃ bhikkhū dhammasabhāyaṃ kathaṃ samuṭṭhāpesuṃ āvuso asuko nāma bhikkhu dānajjhāsayo dānābhirato attanā laddhaṃ pasatamattaṃ pānīyaṃpi lobhaṃ chinditvā sabrahmacārīnaṃ deti bodhisattasseva ajjhāsayoti. Satthā taṃ kathaṃ dibbāya Sotadhātuyā sutvā gandhakuṭito nikkhamitvā āgantvā kāyanuttha bhikkhave etarahi kathāya sannisinnāti pucchitvā imāya nāmāti vutte ayaṃ bhikkhave bhikkhu pubbe adānasīlo maccharī tiṇaggena telabindussāpi adātā ahosi atha naṃ ahaṃ dametvā nibbisevanaṃ katvā dānaphalaṃ vaṇṇetvā dāne patiṭṭhapesiṃ so pasatamattaṃpi khuddakaṃ labhitvā adatvā na pivissāmīti mama santike varaṃ aggahesi tassa phalena dānajjhāsayo dānābhirato jātoti vatvā tuṇhī ahosi tehi bhikkhūhi desanānusandhikusalehi yācito atītaṃ āhari.

Atīte bārāṇasiyaṃ brahmadatte rajjaṃ kārente eko gahapati addho ahosi mahaddhano asītikoṭivibhavo bodhisatto hutvā nibbatti. Athassa rājā seṭṭhiṭṭhānaṃ adāsi. So rājapūjito nāgarajanapadapūjito ahosi. So ekadivasaṃ attano sampattiṃ oloketvā cintesi ayaṃ yaso mayā atītabhave neva niddāyantena na kāyaduccaritādīni karontena laddho kāyasucaritādīni pūretvā laddho anāgatepi mayā mama patiṭṭhānaṃ kātuṃ vaṭṭatīti. So rañño santikaṃ gantvā deva mama ghare asītikoṭidhanaṃ atthi taṃ gaṇhāhīti vatvā na mayhaṃ tava dhanena attho bahu me dhanaṃ itopi yadicchasi taṃ gaṇhāhīti vutte kiṃ nu deva mama dhanaṃ dātuṃ labhāmīti āha. Atha raññā yathāruciṃ karohīti vutte catūsu nagaradvāresu nagaramajjhe nivesanadvāre cāti cha dānasālāyo kārāpetvā devasikaṃ devasikaṃ chasatasahassapariccāgaṃ karonto Mahādānaṃ pavattesi. So yāvajīvaṃ dānaṃ datvā imaṃ mana dānavaṃsaṃ mā upacchindathāti putte anusāsetvā jīvitapariyosāne sakko hutvā nibbatti. Puttopissa tatheva dānaṃ datvā cando hutvā nibbatti. Tassa putto suriyo hutvā nibbatti. Tassa putto mātali hutvā nibbatti. Tassa putto pañcasikho hutvā nibbatti. Tassa pana putto chaṭṭho seṭṭhiṭṭhānaṃ laddhā macchariyakosiyo nāma ahosi asītikoṭivibhavoyeva. So mama pitupitāmahā bālā ahesuṃ dukkhena sambhataṃ dhanaṃ chaḍḍesuṃ ahaṃ pana dhanaṃ rakkhissāmi kassaci kiñci na dassāmīti cintetvā dānasālā viddhaṃsetvā agginā jhāpetvā thaddhamaccharī ahosi. Athassa gehadvāre yācakā sannipatitvā bāhā paggayha mahāseṭṭhi mā attano pitupitāmahānaṃ dānavaṃsaṃ nāsayi dānameva dehīti mahāsaddena parideviṃsu. Sutvā mahājano macchariyakosiyena attano dānavaṃso upacchinnoti taṃ garahi. So lajjito nivesanadvāre yācakānaṃ āgatānaṃ nivāretuṃ ārakkhaṃ ṭhapesi. Te nippaccayā hutvā puna tassa gehadvāraṃ na olokesuṃ. So tato paṭṭhāya dhanameva saṃharati neva attanā paribhuñjati na puttadārādīnaṃ deti kañjikabilaṅgadutiyaṃ sakuṇḍakabhattaṃ paribhuñjati mūlaphalamattatantāni thūlavatthāni nivāsesi paṇṇachattakaṃ matthake dhāretvā jajjaragoṇayuttena jajjararathakena yāti. Iti tassa asappurisassa santakaṃ dhanaṃ sunakhena laddhaṃ nāḷikeraṃ viya ahosi.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๕๗๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. สุธาโภชนชาดก”