Aṭṭhamampi bhadramadhanassa anāgārassa bhikkhuno

yaṃ yaṃ disaṃ pakkamati anapekkhova gacchatīti.

Tattha anāgārassāti mahārāja gharāvāsaṃ pahāya anāgāriyabhāvaṃ pattassa adhanassa akiñcanassa bhikkhuno sabbakālaṃ bhadrameva. Na tesanti mahārāja tesaṃ adhanānaṃ bhikkhūnaṃ na koṭṭhāgāre dhanadhaññāni upenti na kumbhiyaṃ na pacchiyaṃ te pana subbatā. Pariniṭṭhitanti paresaṃ ghare pakkaāhāraṃ saṅghāṭipārutā kapālamādāya gharapaṭipāṭiyā esanā pariyesanā tena tato laddhena piṇḍena taṃ āhāraṃ navannaṃ pāṭikulyānaṃ vasena paccavekkhitvā paribhuñjitvā jīvitavuttiṃ yāpenti. Anavajjapiṇḍo bhottabboti vejjakammādikāya anesanāya vā kuhanālapanā nemittakatā nippesikatā lābhena lābhaṃ jigiṃsanatāti evarūpena micchājīvena vā uppādikā cattāro paccayā dhammena uppāditāpi apaccavekkhitvā paribhutto sāvajjapiṇḍo nāma anesanaṃ pana pahāya micchājīvaṃ vajjetvā dhammena samena uppāditā paṭisaṅkhā yoniso cīvaraṃ paṭisevāmīti vuttanayeneva paccavekkhitvā anavajjapiṇḍo nāma. Yena evarūpo anavajjapiṇḍo bhottabbo paribhuñjitabboyeva yaṃ evaṃ anavajjapiṇḍaṃ bhuñjamānānaṃ paccaye nissāya koci appamattakopi kileso na uparodhati na pīḷeti. Tassa dutiyampi bhadramadhanassa anāgārassa bhikkhunoti. Nibbutoti puthujjanabhikkhuno dhammena uppannapiṇḍopi paccavekkhitvā paribhuñjiyamāno nibbutapiṇḍo nāma. Ekantato pana khīṇāsavassa piṇḍova nibbutapiṇḍo nāma. Kiṃkāraṇā. So hi theyyaparibhogo iṇaparibhogo dāyajjaparibhogo sāmiparibhogoti imesu catūsu paribhogesu sāmiparibhogavasena taṃ paribhuñjati. Taṇhāya dāsabyaṃ atīto sāmī hutvā paribhuñjati na taṃ tappaccayā koci appamattakopi kileso Uparodhatīti. Muttassa raṭṭhe caratoti upaṭṭhākakulādīsu alaggamānassa chinnavalāhakassa viya rāhumukhā pamuttassa vimalacandamaṇḍalassa viya ca yassa gāmanigamādīsu carantassa rāgasaṅgādīsu ekopi saṅgo natthi. Ekacco hi kulehi saṃsaṭṭho viharati sahasokī sahanandī. Ekacco mātāpitūsupi alaggamānaso viharati korunagaragāmavāsī daharo viya. Evarūpassa puthujjanassāpi bhadrameva. Nāssa kiñcīti yo hi bahuparikkhāro hoti so mā me corā parikkhāre hariṃsūti atirekāni cīvarādīni antonagare upaṭṭhākakule nikkhipati atha nagaramhi dayhamāne asukakule nāma aggi uṭṭhitoti sutvā socati kilamati. Evarūpassa bhadraṃ nāma natthi. Yo pana mahārāja sakuṇavattaṃ nāma pūreti kāyapaṭibaddhaparikkhārova hoti tassa tādisassa na kiñci adayhatha. Tenassa pañcamaṃpi bhadrameva. Viluppamānamhīti vilumpamānamhi. Ayameva vā pāṭho. Ahārithāti yathā pabbatagahanādīhi nikkhamitvā raṭṭhaṃ vilumpamānesu coresu bahuparikkhārassa antogāme ṭhapitaṃ vilumpati nīharati tathā yassa adhanassa kāyapaṭibaddhaparikkhārassa na kiñci ahāritha tassa chaṭṭhampi bhadrameva. Ye caññe paripanthikāti ye ca aññepi tesu tesu ṭhānesu suṅkagahaṇatthāya ṭhapitā paripanthikā tehi ca rakkhitaṃ. Pattacīvaranti corānaṃ anupakāraṃ suṅkikānaṃ asuṅkārahaṃ mattikāpattañceva katadaḷhīkammaparibhaṇḍaṃ paṃsukūlacīvarañca appagghāni kāyabandhanaparisāvanasūci- vāsipattatthavikāni cāti sabbepi aṭṭha parikkhāre kāyapaṭibaddhe katvā Maggaṃ paṭipanno kenaci aviheṭhiyamāno sotthiṃ gacchati. Subbatoti lobhanīyāni hi cīvarādīni disvā corāpi haranti. Suṅkikāpi kiṃ nukho etassa hattheti pattatthavikādīni sodhenti. Subbato pana sallahukavuttiṃ tesaṃ passantānaññeva sotthiṃ gacchati tenassa sattamaṃpi bhadrameva. Anapekkhova gacchatīti kāyapaṭibaddhato atirekassa vihāre paṭisāmitassa kassaci parikkhārassa abhāvā vasanaṭṭhānaṃ nivattitvāpi na oloketi yaṃ disaṃ gantukāmo hoti taṃ gacchanto anapekkhova gacchati anurādhapurā nikkhamitvā thūpārāme pabbajitānaṃ dvinnaṃ kulaputtānaṃ vuḍḍhataro viya.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๑๙๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. โสณกชาดก”