Atīte kururaṭṭhe indapattanagare dhanañjayakorabyo nāma rājā Rajjaṃ kāresi. Vidhurapaṇḍito nāma amacco tassa atthadhammānusāsako ahosi. So madhurakatho mahādhammakathiko sakalajambūdīparājāno hatthikantavīṇāsarena paluddhā hatthino viya attano madhuradhammadesanāya palobhetvā tesaṃ sakaraṭṭhāni gantuṃ adadamāno buddhalīlāya mahājanassa dhammaṃ desento mahantena yasena tasmiṃ nagare paṭivasati. Bārāṇasiyaṃpi kho gihisahāyakā cattāro brāhmaṇamahāsālā mahallakakāle kāmesu ādīnavaṃ disvā gehaṃ pahāya himavantaṃ pavisitvā isipabbajjaṃ pabbajitvā abhiññā ca samāpattiyo ca nibbattetvā vanamūlaphalāhārā tattheva ciraṃ vasitvā loṇambilasevanatthāya cārikañcaramānā aṅgaraṭṭhe kālacampākanagaraṃ patvā rājuyyāne vasitvā puna divase nagaraṃ bhikkhāya pavisiṃsu. Tattha sahāyakā cattāro kuṭumbikā tesaṃ iriyāpathe pasīditvā vanditvā bhikkhābhājanaṃ gahetvā ekekaṃ attano attano nivesanaṃ ānetvā paṇītena āhārena parivisitvā paṭiññaṃ gahetvā uyyāne vasāpesuṃ. Cattāro tāpasā catunnaṃ kuṭumbikānaṃ gehesu bhuñjitvā divāvihāratthāya eko tāvatiṃsabhavanaṃ gacchati eko nāgabhavanaṃ gacchati eko supaṇṇabhavanaṃ gacchati eko korabyassa rañño migājinaṃ nāma uyyānaṃ gacchati. Tesu yo devalokaṃ gantvā divāvihāraṃ karoti. So sakkassa yasaṃ oloketvā attano upaṭṭhākassa tameva vaṇṇeti. Yo nāgabhavanaṃ gantvā divāvihāraṃ karoti. So nāgarājassa sampattiṃ oloketvā attano upaṭṭhākassa tameva vaṇṇeti. Yo Supaṇṇabhavanaṃ gantvā divāvihāraṃ karoti. So supaṇṇarājassa vibhūtiṃ oloketvā attano upaṭṭhākassa tameva vaṇṇeti. Yo korabyassa uyyānaṃ gantvā divāvihāraṃ karoti. So dhanañjayassa sirisobhaggaṃ oloketvā attano upaṭṭhākassa tameva vaṇṇeti. Te cattāro kuṭumbikā taṃ tadeva ṭhānaṃ patthentā dānādīni puññāni katvā āyūhapariyosāne eko sakko hutvā nibbatti eko saputtadāro nāgabhavane nāgarājā hutvā nibbatti eko simbalirukkhavimāne supaṇṇarājā hutvā nibbatti eko dhanañjayarañño aggamahesiyā kucchismiṃ nibbatti. Tepi cattāro tāpasā aparihīnajjhānā kālaṃ katvā brahmaloke nibbattiṃsu. Tesu korabyakumāro vuḍḍhimanvāya pitu accayena rajje patiṭṭhahitvā dhammena samena rajjaṃ kāresi. So pana jūtacittako ahosi. So vidhurapaṇḍitassa ovāde ṭhatvā dānaṃ deti sīlaṃ rakkhati uposathaṃ upavasi. So ekadivasaṃ samādinnuposatho vivekamanubrūhissāmīti uyyānaṃ gantvā manuññaṭṭhāne nisīditvā samaṇadhammaṃ akāsi. Sakkopi samādinnuposatho devaloke palibodho hotīti manussaloke tameva uyyānaṃ gantvā manuññaṭṭhāne nisīditvā samaṇadhammaṃ akāsi. Varuṇanāgarājāpi samādinnuposatho nāgabhavane palibodho hotīti tattheva gantvā ekasmiṃ manuññaṭṭhāne nisīditvā samaṇadhammaṃ akāsi. Supaṇṇarājāpi samādinnuposatho supaṇṇabhavane palibodho hotīti tattheva gantvā ekasmiṃ manuññaṭṭhāne nisīditvā samaṇadhammaṃ akāsi. Tepi cattāro janā Sāyaṇhasamaye sakasakaṭṭhānā nikkhamitvā maṅgalapokkharaṇītīre samāgantvā aññamaññaṃ oloketvā pubbasinehavasena samaggā sammodamānā hutvā aññamaññaṃ mettacittaṃ paccupaṭṭhapetvā madhurapaṭisanthāraṃ katvā sakkopi maṅgalasilātale nisīdi itare attano attano yuttaṃ okāsaṃ ñatvā nisīdiṃsu. Atha ne sakko āha mayaṃpi cattāro rājānova samādinnuposathā amhesu pana kassa sīlaṃ mahantanti. Atha naṃ varuṇanāgarājā āha tumhākaṃpi tiṇṇaṃ janānaṃ sīlato mayhameva sīlaṃ mahantanti. Kimettha kāraṇanti. Ayaṃ tāva supaṇṇarājā amhākaṃ jātānampi ajātānampi paccāmitto ahaṃ evarūpaṃ amhākaṃ jīvitakkhayakaraṃ paccāmittaṃ disvāpi tassa kopaṃ na karomi iminā kāraṇena mama sīlaṃ mahantanti vatvā idaṃ dasanipāte catuposathajātake paṭhamaṃ gāthamāha

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒,๑๙๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. วิธุรชาดก”