Tattha devavāhavahanti vahitabbo vāho devasaṃkhātaṃ vāhaṃ vahatīti devavāhavaho. Yānanti nayanti gacchanti etenāti yānaṃ. Kappitakesamassūti maṇḍanavasena susaṃvihitakesamassu. Devānaṃ pana kesamassukammaṃ nāma natthi vicittakathitena kathanti. Jigiṃsanti patthayanto. Vessavaṇanti visānāya rājadhāniyā issararājānaṃ. Kuveranti evaṃ nāmakaṃ. Bhogavatī nāmāti sampannabhogatāya evaṃ laddhanāmaṃ. Mandireti mandiraṃ bhavananti attho. Vāsā hiraññavatīti nāgarājassa vasanaṭṭhānattā vāsāti ca kāñcanavatiyā suvaṇṇapākāreneva parikkhittattā hiraññavatīti ca vuccati. Nagare nimmiteti nagaraṃ nimmitaṃ. Kāñcanamayeti suvaṇṇamayaṃ. Maṇḍalassāti bhogamaṇḍalena samannāgatassa. Niṭṭhitanti karaṇapariniṭṭhitaṃ. Oṭṭhagīviyoti oṭṭhagīvasaṇṭhānena katā. Lohitaṅgassa masāragallinoti rattamaṇimayā masāragallamayā aṭṭālakā. Pāsādetthāti ettha nāgabhavane Pāsādā. Silāmayāti maṇimayā. Sovaṇṇaratanenāti suvaṇṇasaṃkhātena ratanena suvaṇṇiṭṭhakāhi chāditāti attho. Sahāti sahakārā. Upari bhaṇḍakāti pārichattakadumā. Uddālakāti uddālakajātikāyeva rukkhā. Campeyyakā nāgamallikāti campeyyakāca nāgā ca mallikā ca. Bhaginimālā atthettha koliyāti bhaginīmālā ceva atthi ettha nāgabhavane koliyā ca nāma rukkhā. Ete dumā parināmitāti ete pupphūpagā phalūpagā rukkhā aññamaññaṃ saṃghaṭasākhā parināmitā ākulasamākulā. Khajjuretthāti khajjurarukkhā ettha. Silāmayāti indanīlamaṇimayā. Sovaṇṇadhuvapupphitāti te pana suvaṇṇapupphehi niccaṃ pupphitā. Yattha vasatopapātikoti yattha nāgabhavane upapātiko nāgarājā vasati. Kāñcanavelliviggahāti suvaṇṇarāsisassirīkasarīrā. Kāḷā taruṇāva uggatāti vilāsayuttatāya mandavāteritā kāḷavallīpavālā viya uggatā. Picumaṇḍatthanīti nimbaphalasaṇṭhānathanayugalā. Lākhārasarattasucchavīti hatthapādatalacchaviṃ sandhāya vuttaṃ. Tidivokkacarāti tidasabhavanacarā. Vijjuvabbhaghanāti abbhaghanato ghanabalāhakantarato nissitā vijjulatā viya. Taṃ nesaṃ dadāmīti taṃ tassa hadayaṃ ahaṃ tesaṃ demi evaṃ jānassu. Issarāti mātulaṃ ālapati.

เล่มที่ ๒๘ ขุททกนิกาย ชาดก ภาค ๒๒,๒๕๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. วิธุรชาดก”