สังฆาทิเสส สิกขาบทที่ ๓ เรื่องอันเตวาสินีของพระเถรีภัททากาปิลานี
เล่มที่ ๓ · ข้อ ๔๐ · บรรทัด ๕๕๙
คัดจากอรรถกถาบาลี อักษรไทย ตัวบทจาก 84000.org
อรรถกถาบาลี อักษรไทย
{๖๙๒} ตติเย ฯ อติกฺกาเมนฺติยาติ เอตฺถ เอกํ ปาทํ อติกฺกาเมนฺติยา ถุลฺลจฺจยํ ทุติเย อติกฺกนฺตมตฺเต สงฺฆาทิเสโส ฯ อปริกฺขิตฺตสฺส คามสฺส อุปจารนฺติ เอตฺถ ปริกฺเขปารหฏฺฐานํ เอเกน ปาเทน อติกฺกมติ ถุลฺลจฺจยํ ทุติเยน อติกฺกนฺตมตฺเต สงฺฆาทิเสโส ฯ อปิ เจตฺถ สกคามโต นิกฺขมนฺติยา คามนฺตรปจฺจยา อนาปตฺติ ฯ นิกฺขมิตฺวา ปน คามนฺตรํ คจฺฉนฺติยา ปทวาเร ปทวาเร ทุกฺกฏํ ฯ เอเกน ปาเทน อิตรสฺส คามสฺส ปริกฺเขเป วา อุปจาเร วา อติกฺกนฺเต ถุลฺลจฺจยํ ทุติเยน อติกฺกนฺตมตฺเต สงฺฆาทิเสโส ฯ ตโต นิกฺขมิตฺวา ปุน สกคามํ ปวิสนฺติยาปิ เอเสว นโย ฯ สเจ ปน ขณฺฑปากาเรน วา วติจฺฉิทฺเทน วา ภิกฺขุนี วิหารภูมึเยว สกฺกา โหติ ปวิสิตุํ เอวํ ปวิสมานา กปฺปิยภูมึ นาม ปวิฏฺฐา โหติ ตสฺมา วฏฺฏติ ฯ สเจปิ หตฺถิปิฏฺฐิอาทีหิ วา อิทฺธิยา วา ปวิสติ วฏฺฏติเยว ฯ ปทสา คมนเมว หิ อิธาธิปฺเปตํ ฯ เตเนว ปฐมํ ปาทํ อติกฺกาเมนฺติยาติอาทิมาห ฯ เทฺว คามา ภิกฺขุนีวิหาเรน สมฺพทฺธวติกา โหนฺติ ฯ ยสฺมึ คาเม ภิกฺขุนีวิหาโร ตตฺถ ปิณฺฑาย จริตฺวา ปุน วิหารํ ปวิสิตฺวา สเจ วิหารมชฺเฌน อิตรสฺส มคฺโค อตฺถิ คนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ ตโต ปน คามโต เตเนว มคฺเคน ปจฺจาคนฺตพฺพํ ฯ สเจ คามทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา อาคจฺฉติ ฯ ปุริมนเยเนว อาปตฺติเภโท เวทิตพฺโพ ฯ สกคามโต เกนจิ กรณีเยน ภิกฺขุนีหิ สทฺธึ นิกฺขนฺตาย ปุน ปวิสนกาเล หตฺถี วา มุจฺจติ อุสฺสารณา วา โหติ อิตรา ภิกฺขุนิโย สหสา คามํ ปวิสนฺติ ยาว อญฺญา ภิกฺขุนี อาคจฺฉติ ตาว พหิทฺวาเร ฐาตพฺพํ ฯ สเจ น อาคจฺฉติ ทุติยิกา ภิกฺขุนี ปกฺกนฺตา นาม โหติ ปวิสิตุํ วฏฺฏติ ฯ ปุพฺเพ มหาคาโม โหติ มชฺเฌ ภิกฺขุนีวิหาโร ฯ ปจฺฉา ตํ คามํ จตฺตาโร ชนา ลภิตฺวา วิสุํ วิสุํ วติปริกฺเขปํ กตฺวา วิภชิตฺวา ภุญฺชนฺติ ฯ วิหารโต เอกํ คามํ คนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ ตโต อปรํ คามทฺวาเรน วา วติจฺฉิทฺเทน วา ปวิสิตุํ น วฏฺฏติ ฯ ปุน วิหารเมว ปจฺจาคนฺตุํ วฏฺฏติ ฯ กสฺมา ฯ วิหารสฺส จตุคฺคามสาธารณตฺตา ฯ อนฺตรวาสโก เตมียตีติ ยตฺถ ยถา ติมณฺฑลปฏิจฺฉาทนํ โหติ เอวํ นิวตฺถาย ภิกฺขุนิยา วสฺสกาเล ติฏฺเฐน วา อติฏฺเฐน วา โอตริตฺวา ยตฺถ กตฺถจิ อุตฺตรนฺติยา เอกทฺวงฺคุลมตฺตํปิ อนฺตรวาสโก เตมียติ ฯ เสสํ นทีลกฺขณํ นทีนิมิตฺตกถาย อาวิภวิสฺสติ ฯ เอวรูปํ นทีติฏฺเฐน วา อติฏฺเฐน วา โอตริตฺวา อุตฺตรณกาเล ปฐมํ ปาทํ อุทฺธริตฺวา ตีเร ฐเปนฺติยา ถุลฺลจฺจยํ ทุติยปาทุทฺธาเร สงฺฆาทิเสโส ฯ เสตุนา คจฺฉติ อนาปตฺติ ฯ ปทสา โอตริตฺวา อุตฺตรณกาเล เสตุํ อาโรหิตฺวา อุตฺตรนฺติยาปิ อนาปตฺติ ฯ เสตุนา ปน คนฺตฺวา อุตฺตรณกาเล ปทสา คจฺฉนฺติยา อาปตฺติเยว ฯ ยานนาวาอากาสคมนาทีสุปิ เอเสว นโย ฯ โอริมตีรโต ปรตีรเมว อกฺกมนฺติยา อนาปตฺติ ฯ รชนกมฺมตฺถํ คนฺตฺวา ทารุสงฺกฑฺฒนาทิกิจฺเจน เทฺว ติสฺโส อุภยตีเรสุ วิจรนฺติ วฏฺฏติ ฯ สเจ ปเนตฺถ กาจิ กลหํ กตฺวา อิตรํ ตีรํ คจฺฉติ อาปตฺติ ฯ เทฺว เอกโต อุตฺตรนฺติ เอกา มชฺเฌ นทิยา กลหํ กตฺวา นิวตฺติตฺวา โอริมตีรเมว อาคจฺฉติ อาปตฺติ ฯ อิตริสฺสา ปน อยํ ปกฺกนฺตฏฺฐาเน ฐิตา โหติ ตสฺมา ปรตีรํ คจฺฉนฺติยาปิ อนาปตฺติ ฯ นหายิตุํ วา ปาตุํ วา โอติณฺณา ตเมว ตีรํ ปจฺจุตฺตรติ อนาปตฺติ ฯ สห อรุณุคฺคมนาติ เอตฺถ สเจ สชฺฌายํ วา ปธานํ วา อญฺญํ วา กิญฺจิ กมฺมํ กุรุมานา ปุเร อรุณํเยว ทุติยิกาย สนฺติกํ คมิสฺสามีติ อาโภคํ กโรติ อชานนฺติยา เอว จสฺสา อรุโณ อุคฺคจฺฉติ อนาปตฺติ ฯ อถ ปน ยาว อรุณุคฺคมนา อิเธว ภวิสฺสามีติ อาโภเคน วา อนาโภเคน วา วิหารสฺส เอกเทเส อจฺฉติ ฯ ทุติยิกาย หตฺถปาสํ น โอตรติ อรุณุคฺคมเน สงฺฆาทิเสโส ฯ หตฺถปาโสเยว หิ อิธ ปมาณํ ฯ หตฺถปาสาติกฺกเม เอกคพฺโภปิ น รกฺขติ ฯ อคามเก อรญฺเญติ เอตฺถ นิกฺขมิตฺวา พหิ อินฺทขีลา สพฺพเมตํ อรญฺญนฺติ เอวํ วุตฺตลกฺขณเมว อรญฺญํ ฯ ตํ ปเนตํ เกวลํ คามาภาเวน อคามกนฺติ วุตฺตํ น วิชฺฌาฏวีสทิสตาย ฯ ตาทิเส อรญฺเญ โอกฺกนฺเต ทสฺสนูปจาเร วิชหิเต สเจปิ สวนูปจาโร อตฺถิ อาปตฺติ ฯ เตน วุตฺตํ อฏฺฐกถายํ สเจ ภิกฺขุนีสุ มหาโพธิองฺคณํ ปวิสนฺตีสุ เอกา พหิ ติฏฺฐติ ตสฺสาปิ อาปตฺติ ฯ โลหปาสาทํ ปวิสนฺตีสุปิ ปริเวณํ ปวิสนฺตีสุปิ เอเสว นโย ฯ มหาเจติยวนฺทนาทีสุ เอกา อุตฺตรทฺวาเรน นิกฺขมิตฺวา คจฺฉติ ตสฺสาปิ อาปตฺติ ฯ ถูปารามํ ปวิสนฺตีสุ เอกา พหิ ติฏฺฐติ ตสฺสาปิ อาปตฺตีติ ฯ เอตฺถ จ ทสฺสนูปจาโร นาม ยตฺถ ฐิตํ ทุติยิกา ปสฺสติ ฯ สเจ ปน สาณิปาการนฺตริกาปิ โหติ ทสฺสนูปจารํ วิชหติ นาม ฯ สวนูปจาโร นาม ยตฺถ ฐิตา มคฺคมุฬฺหสทฺเทน วิย ธมฺมสฺสวนาโรจนสทฺเทน วิย จ อยฺเยติ สทฺทายนฺติยา สทฺทํ สุณาติ ฯ อชฺโฌกาเส ทูเรปิ ทสฺสนูปจาโร นาม โหติ ฯ โส เอวรูเป สวนูปจาเร วิชหิเต น รกฺขติ วิชหิตมตฺเตว อาปตฺติ สงฺฆาทิเสสสฺส ฯ เอกา มคฺคํ คจฺฉนฺตี โอหียติ สอุสฺสาหา เจ หุตฺวา อิทานิ ปาปุณิสฺสามีติ อนุพนฺธติ อนาปตฺติ ฯ สเจ ปุริมาโย อญฺเญน มคฺเคน คจฺฉนฺติ ปกฺกนฺตา นาม โหนฺติ อนาปตฺติเยว ฯ ทฺวินฺนํ คจฺฉนฺตีนํ เอกา อนุพนฺธิตุํ อสกฺโกนฺตี คจฺฉตุ อยนฺติ โอหียติ ฯ อิตราปิ โอหียตุ อยนฺติ คจฺฉติ ฯ ทฺวินฺนํปิ อาปตฺติ ฯ สเจ ปน คจฺฉนฺตีสุ ปุริมาปิ อญฺญํ มคฺคํ คณฺหาติ ปจฺฉิมาปิ อญฺญํ ฯ เอกา เอกิสฺสา ปกฺกนฺตฏฺฐาเน ติฏฺฐติ ทฺวินฺนํปิ อนาปตฺติ ฯ {๖๙๓} ปกฺขสงฺกนฺตา วาติ ติฏฺฐายตนํ ๑- สงฺกนฺตา ฯ เสสํ อุตฺตานเมว ฯ ปฐมปาราชิกสมุฏฺฐานํ กิริยา สญฺญาวิโมกฺขํ สจิตฺตกํ ปณฺณตฺติวชฺชํ กายกมฺมํ ติจิตฺตํ ติเวทนนฺติ ฯ
ตติยสิกฺขาปทํ ฯ
ที่มา: อรรถกถาบาลี อักษรไทย เล่มที่ ๒ จาก 84000.org
รายงานข้อผิดพลาด