นันทมาณวกปัญหานิทเทส

๗. นนฺทมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

สตฺตเม นนฺทสุตฺเต:- ปฐมคาถายตฺโถ:- โลเก ขตฺติยาทโย ชนา อาชีวกนิคฺคณฺฐาทิเก สนฺธาย "สนฺติ โลเก มุนโย"ติ วทนฺติ. ตยิทํ กถํ สูติ กึ นุ โข เต สมาปตฺติญาณาทินา ญาเณน อุปปนฺนตฺตา ญาณูปปนฺนํ มุนิ โน วทนฺติ, เอวํวิธํ นุ วทนฺติ, อุทาหุ เว นานปฺปการเกน ลูขชีวิตสงฺขาเตน ชีวิเตนูปปนฺนนฺติ.

นิทฺเทเส อฏฺฐสมาปตฺติญาเณน วาติ ปฐมชฺฌานาทิอฏฺฐสมาปตฺติสมฺปยุตฺตญาเณน วา. ปญฺจาภิญฺญาญาเณน วาติ ปุพฺเพนิวาสาทิชานนญาเณน วา.

อถสฺส ภควา ตทุภยมฺปิ ปฏิกฺขิปิตฺวา มุนึ ทสฺเสนฺโต "น ทิฏฺฐิยา"ติ คาถมาห.

อิทานิ "ทิฏฺฐาทีหิ สุทฺธี"ติ วทนฺตานํ วาเท กงฺขาปหานตฺถํ "เย เกจีเม"ติ ปุจฺฉติ. ตตฺถ อเนกรูเปนาติ โกตูหลมงฺคลาทินาปิ. ตตฺถ ยตา จรนฺตาติ ตตฺถ สกฺกายทิฏฺฐิยา คุตฺตา วิหรนฺตา.

อถสฺส ตถา สุทฺธิอภาวํ ทีเปนฺโต ภควา จตุตฺถํ คาถมาห.

เอวํ "นาตรึสู"ติ สุตฺวา อิทานิ โย อตาริ, ตํ โสตุกาโม "เย เกจีเม"ติ ปุจฺฉติ. อถสฺส ภควา โอฆติณฺณมุเขน ชาติชราติณฺเณ ทสฺเสนฺโต ฉฏฺฐํ คาถมาห.

ตตฺถ นิวุตาติ โอวุฏา ๑- ปริโยนทฺธา. เย สีธาติ เย สุ อิธ, เอตฺถ จ สุอิติ นิปาตมตฺตํ. ตณฺหํ ปริญฺญายาติ ตีหิ ปริญฺญาหิ ตณฺหํ ปริชานิตฺวา. เสสํ สพฺพตฺถ ปุพฺเพ วุตฺตนยตฺตา ปากฏเมว.

เอวํ ภควา อรหตฺตนิกูเฏเนว เทสนํ นิฏฺฐาเปสิ, เทสนาวสาเน ปน นนฺโท ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทมาโน เอตาภินนฺทามีติ คาถมาห. อิธาปิ จ ปุพฺเพ วุตฺตสทิโส เอว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติ.

สทฺธมฺมปฺปชฺโชติกาย จูฬนิทฺเทสฏฺฐกถาย

นนฺทมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

สตฺตมํ.

@เชิงอรรถ: ๑ ก. โอผุฏา