ภัทราวุธมาณวกปัญหานิทเทส

๑๒. ภทฺราวุธมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

ทฺวาทสเม ภทฺราวุธสุตฺเต:- โอกญฺชหนฺติ อาลยํ ชหํ. ตณฺหจฺฉิทนฺติ ตณฺหากายจฺฉิทํ. อเนชนฺติ โลกธมฺเมสุ นิกฺกมฺปํ. นนฺทิญฺชหนฺติ อนาคตรูปาทิ ปตฺถนาชหํ. เอกา เอว หิ สา ตณฺหา, ถุติวเสน อิธ

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. วิหิตพฺพนฺติ จชิตพฺพํ ๒ ก. อุปฺปชฺชน... นานปฺปการโต วุตฺตา. กปฺปญฺชหนฺติ ทุวิธํ กปฺปชหํ. อภิยาเจติ อติวิย ยาจามิ. สุตฺวาน นาคสฺส อปนมิสฺสนฺติ อิโตติ นาคสฺส ตว ภควโต วจนํ สุตฺวา อิโต ปาสาณกเจติยโต พหุชนา ปกฺกมิสฺสนฺตีติ อธิปฺปาโย.

เย อุปายุปาทานาติ ตณฺหาทิฏฺฐีหิ อุปคนฺตฺวา คหิตา. เจตโส อธิฏฺฐานาติ จิตฺเต ปติฏฺฐิตา. อภินิเวสานุสยาติ อธิฏฺฐหิตฺวา ๑- อาคนฺตฺวา สยิตา.

ชนปเทหิ สงฺคตาติ องฺคาทีหิ ชนปเทหิ อิธ สมาคตา. วิยากโรหีติ ธมฺมํ เทเสหิ.

สงฺคตาติ เอเต ขตฺติยาทโย เอกีภูตา. สมาคตาติ วุตฺตปฺปกาเรหิ ชนปเทหิ อาคตา. สโมหิตาติ ราสีภูตา. สนฺนิปติตาติ อวิโยคา. ๒-

อถสฺส อาสยานุโลเมน ธมฺมํ เทเสนฺโต ภควา อุปรูปริ คาถาโย อภาสิ. ตตฺถ อาทานตณฺหนฺติ รูปาทีนํ อาทายิกํ คหณตณฺหํ, ตณฺหุปาทานนฺติ วุตฺตํ โหติ. ยํ ยํ หิ โลกสฺมึ อุปาทิยนฺตีติ เอเตสุ อุปาทาทิเภเทสุ ๓- ยํ ยํ คณฺหนฺติ. เตเนว มาโร อเนฺวติ ชนฺตุนฺติ เตเนว อุปาทานปจฺจยนิพฺพตฺตกมฺมาภิสงฺขารนิพฺพตฺตวเสน ปฏิสนฺธิกฺขนฺธมาโร ๔- ตํ สตฺตํ อนุคจฺฉติ.

ตสฺมา ปชานนฺติ ตสฺมา เอตมาทีนวํ อนิจฺจาทิวเสน วา สงฺขาเร ปชานนฺโต. อาทานสตฺเต อิติ เปกฺขมาโน, ปชํ อิมํ มจฺจุเธยฺเย วิสตฺตนฺติ อาทาตพฺพฏฺเฐน อาทาเนสุ รูปาทีสุ สตฺเต สพฺพโลเก อิมํ ปชํ มจฺจุเธยฺย ลคฺคํ เปกฺขมาโน, อาทานสตฺเต วา อาทานาภินิวิฏฺเฐ ปุคฺคเล อาทานสงฺคเหตุญฺจ อิมํ ปชํ มจฺจุเธยฺย ลคฺคํ ตโต วีติกฺกมิตุํ อสมตฺถํ ๕- อิติ เปกฺขมาโน กิญฺจนํ สพฺพโลเก น อุปาทิเยถาติ. เสสํ สพฺพตฺถ ปากฏเมว.

เอวํ ภควา อิทมฺปิ สุตฺตํ อรหตฺตนิกูเฏเนว เทเสสิ. เทสนาปริโยสาเน จ ปุพฺพสทิโส เอว ธมฺมาภิสมโย อโหสีติ.

สทฺธมฺมปฺปชฺโชติกาย จูฬนิทฺเทสฏฺฐกถาย

ภทฺราวุธมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.

ทฺวาทสมํ.

@เชิงอรรถ: ๑ ฉ.ม. ปติฏฺฐหิตฺวา ๒ ฉ.ม. อธิโยคา ๓ ฉ.ม. อุทฺธาทิเภเทสุ

@๔ ก. ปฏิสนฺธิกฺขเณ มาโร ๕ ก. สมตฺถํ