๑๐. กปฺปมาณวสุตฺตนิทฺเทสวณฺณนา

[๖๑] ทสเม กปฺปสุตฺตนิทฺเทเส:- มชฺเฌ สรสฺมินฺติ ปุริมปจฺฉิม- โกฏิปญฺญาณาภาวโต มชฺฌภูเต สํสาเรติ วุตฺตํ โหติ. ติฏฺฐตนฺติ ติฏฺฐมานานํ. ยถายิทํ นาปรํ สิยาติ ยถา อิทํ ทุกฺขํ ปุน น ภเวยฺย.

อาคมนนฺติ ปุพฺพนฺตโต อิธาคมนํ. คมนนฺติ อิโต ปรโลกคมนํ. คมนาคมนนฺติ ตทุภยวเสน วุตฺตํ. กาลนฺติ มรณกาลํ. คตีติ นิพฺพตฺติ. ภวาภโวติ ภวโต ภโว. จุติ จาติ ภวโต จวนญฺจ. อุปปตฺติ จาติ จุตสฺส อุปปตฺติ จ. นิพฺพตฺติ จาติ ปาตุภาโว จ. เภโท จาติ ขนฺธเภโท จ. ชาติ จาติ ชนนญฺจ. ชรา จาติ ขนฺธานํ ๑- หานิ จ. มรณญฺจาติ ชีวิตินฺทฺริยสฺส จาโค จ. ปุริมาปิ โกฏิ น ปญฺญายตีติ ปุพฺพาปิ โกฏิ นตฺถิ น สํวิชฺชติ. ตถา ปจฺฉิมาปิ โกฏิ.

เอตฺตกา ชาติโยติ เอตปรมา ชาติโย. วฏฺฏํ วตฺตีติ สํสารปวตฺติ. ๒- ตโต ปรํ น วตฺตตีติ ตโต อุทฺธํ นปฺปวตฺตติ. เหวํ นตฺถีติ เอวํ นตฺถิ น สํวิชฺชติ. หอิติ นิปาโต. อนมตคฺโคยนฺติ อยํ สํสาโร อวิทิตโกฏิ. ๓-