๓. วีถิสัมมัชชกเถราปทาน (๑๕๓)

๑๕๓. อรรถกถาวีถิสัมมัชชกเถราปทาน

อปทานของท่านพระวีถิสัมมัชชกเถระมีคำเริ่มต้นว่า อุเทนฺตํ สตรํสึว ดังนี้.

แม้พระเถระรูปนี้ ท่านได้เคยบำเพ็ญกุศลมาแล้วในพระพุทธเจ้าพระองค์ก่อนๆ ได้สั่งสมบุญไว้เป็นเวลาหลายร้อยชาติ.

ในกาลแห่งพระผู้มีพระภาคเจ้าทรงพระนามว่าสิขี ท่านได้เกิดในเรือนอันมีตระกูล อยู่เป็นฆราวาส ได้ร่วมกับชาวเมืองพากันกวาดถนน ได้พบเห็นพระผู้มีพระภาคเจ้า ผู้อันคนนำเสด็จไปอยู่ จึงมีใจเลื่อมใส ปรับผิวถนนให้เสมอแล้วช่วยกันยกธงขึ้นในที่นั้น.

ด้วยบุญอันนั้นนั่นแล เขาจึงได้ท่องเที่ยวไปในเทวโลกและมนุษยโลก ได้เสวยสมบัติในโลกทั้งสองจนครบแล้ว.

ในพุทธุปบาทกาลนี้ ได้บังเกิดในตระกูลแห่งหนึ่ง บรรลุนิติภาวะแล้ว ได้ฟังพระธรรมเทศนาของพระศาสดาแล้ว ได้มีศรัทธา มีใจเคารพมาก บรรพชาอุปสมบทแล้วไม่นานนักก็ได้เป็นพระอรหันต์ เมื่อระลึกบุพกรรมของตน ก็ได้ทราบโดยชัดแจ้ง เมื่อจะประกาศถึงเรื่องราวที่ตนเคยได้ประพฤติมาแล้วในกาลก่อน จึงกล่าวคำเริ่มต้นว่า อุเทนฺตํ สตรํสึว ดังนี้.

ในบทนั้นมีความว่า พระอาทิตย์มีรัศมีหนึ่งร้อย คือมีแสงสว่างหนึ่งร้อยอุทัยพวยพุ่งขึ้น.

คำว่า สตรํสี นี้เป็นเพียงหัวข้อเทศนา.

ความว่า ดังพระอาทิตย์มีแสงสว่างหลายแสงฉะนั้น.

บทว่า ปีตรํสึว ภาณุมํ ความว่า ได้เห็นพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์ผู้งดงามคล้ายพระจันทร์มีรัศมีส่องสว่าง คือมณฑลพระจันทร์มีรัศมีสีเหลือง ส่องสว่างเป็นกลุ่มก้อน.

คำที่เหลือมีเนื้อความพอจะรู้ได้โดยง่ายทีเดียวแล. จบอรรถกถาวีถิสัมมัชชกเถราปทาน