๑๐. กุมุททายกเถราปทาน (๑๖๐)

๑๐. กุมุททายกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระกุมุททายกเถระ

(พระกุมุททายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ในที่ไม่ไกลภูเขาหิมพานต์

ได้มีสระธรรมชาติ (สระเกิดเอง) สระใหญ่

ดารดาษด้วยดอกปทุมและดอกอุบล

สะพรั่งไปด้วยดอกบุณฑริก

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเกิดเป็นนกมีนามว่ากุกกุฏะ เป็นสัตว์มีศีล

สมบูรณ์ด้วยวัตร ฉลาดในบุญและมิใช่บุญอาศัยอยู่ใกล้สระนั้น

พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ ทรงรู้แจ้งโลก

ผู้สมควรรับเครื่องบูชา เสด็จจาริกไปในที่ไม่ไกลสระนั้น

ข้าพเจ้าหักดอกโกมุทซึ่งเกิดในน้ำแล้ว น้อมเข้าไปถวาย

พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ ผู้แสวงหาคุณอันยิ่งใหญ่

ผู้พระมหามุนี ทรงทราบความดำริของข้าพเจ้าแล้ว จึงทรงรับไว้

ข้าพเจ้าครั้นถวายทานนั้นแล้ว ถูกกุศลมูลตักเตือนแล้ว

จึงไม่ไปเกิดยังทุคติเลยตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป

ในกัปที่ ๑๑๖ นับจากกัปนี้ไป

ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๘ ชาติ

มีพระนามว่าวรุณ มีพลานุภาพมาก

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระกุมุททายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

กุมุททายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ

พันธุชีวกวรรคที่ ๑๖ จบบริบูรณ์

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. พันธุชีวกเถราปทาน ๒. ตัมพปุปผิยเถราปทาน

๓. วีถิสัมมัชชกเถราปทาน ๔. กักการุปุปผปูชกเถราปทาน

๕. มันทารวปุปผปูชกเถราปทาน ๖. กทัมพปุปผิยเถราปทาน

๗. ติณสูลกเถราปทาน ๘. นาคปุปผิยเถราปทาน

๙. ปุนนาคปุปผิยเถราปทาน ๑๐. กุมุททายกเถราปทาน

บัณฑิตกล่าวคาถาไว้ ๕๖ คาถา