๔. เบญจสีลสมาทานนิยเถราปทาน (๒๔)

๔. ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระปัญจสีลสมาทานิยเถระ

(พระปัญจสีลสมาทานิยเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นลูกจ้างอยู่ในกรุงจันทวดี

มัวขวนขวายในการงานของผู้อื่น จึงไม่ได้บวช

(ข้าพเจ้าคิดว่า) มวลมนุษย์ถูกความมืดมนอนธการปิดบังไว้แล้ว

ถูกไฟ ๓ ๑- กองแผดเผาอยู่

เราจะพรากจากไปได้ด้วยอุบายอย่างไรหนอ

ไทยธรรม ๒- ของเราก็ไม่มี

เราช่างเป็นคนน่าสงสาร เป็นลูกจ้างอยู่

ทางที่ดี เราพึงรักษาศีล ๕ ให้บริบูรณ์

ข้าพเจ้าจึงเข้าไปหาภิกษุชื่อว่านิสภะ

ผู้เป็นสาวกของพระมุนีพระนามว่าอโนมทัสสี

แล้วรับสิกขาบท ๕ ข้อ

ครั้งนั้น หมู่สัตว์มีอายุประมาณ ๑๐๐,๐๐๐ ปี

ข้าพเจ้าได้รักษาศีล ๕ ให้บริบูรณ์ตลอดระยะเวลาเท่านั้น

เมื่อเวลาใกล้ตายมาถึงเข้า เหล่าเทวดาย่อมให้ข้าพเจ้าดีใจว่า

ท่านผู้นิรทุกข์ รถเทียมม้า ๑,๐๐๐ ตัวคันนี้ปรากฏแล้วเพื่อท่าน

เมื่อจิตดวงสุดท้ายยังเป็นไปอยู่

ข้าพเจ้าหวนระลึกถึงศีลของตนเอง

@เชิงอรรถ :

@๑ ไฟ ๓ กอง ในที่นี้หมายถึงไฟในนรก ไฟในเปรตวิสัย และ ไฟในวัฏสงสาร (ขุ.อป.อ. ๒/๑๓๕/๔๘)

@๒ ไทยธรรม หมายถึงวัตถุที่ควรให้มีข้าวและน้ำเป็นต้น (ขุ.อป.อ. ๒/๑๓๖/๔๘)

ด้วยกรรมที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้ดีแล้วนั้น

ข้าพเจ้าจึงได้ไปเกิดยังสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

และข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพ

ครองเทวสมบัติถึง ๓๐ ชาติ

มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม ได้เสวยทิพยสุข

อนึ่ง ข้าพเจ้าได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๕ ชาติ

ได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

ข้าพเจ้าถูกกุศลมูลตักเตือนแล้วได้จุติจากเทวโลก

มาเกิดในตระกูลพราหมณมหาศาลมั่งคั่งที่สุดในกรุงเวสาลี

เมื่อศาสนาของพระชินเจ้ายังรุ่งเรืองอยู่

มารดาและบิดาของข้าพเจ้าได้รับสิกขาบท ๕ ข้อ

ในเวลาใกล้เข้าพรรษา

ข้าพเจ้าร่วมรับศีลกับมารดาและบิดา

หวนระลึกถึงศีลของตนเอง

นั่งบนอาสนะเดียว ได้บรรลุอรหัตตผลแล้ว

ข้าพเจ้ามีอายุ ๕ ขวบ ก็ได้บรรลุอรหัตตผล

พระพุทธเจ้าผู้ทรงมีพระจักษุ

ทรงทราบคุณสมบัติของข้าพเจ้าแล้ว

ได้ประทานอุปสมบทให้

ในกัปที่นับมิได้ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้ารักษาสิกขาบท ๕ ข้อให้บริบูรณ์แล้ว

จึงไม่ตกวินิบาตนรกเลย

ข้าพเจ้านั้นได้เสวยยศเพราะอานุภาพแห่งศีลเหล่านั้น

ข้าพเจ้าเมื่อจะประกาศผลของศีล

ตลอดทั้งโกฏิกัปก็คงจะประกาศได้เพียงส่วนเดียวเท่านั้น

ข้าพเจ้ารักษาศีล ๕ แล้ว ย่อมได้เหตุ ๓ ประการ

คือเป็นผู้มีอายุยืน มีโภคสมบัติมาก และมีปัญญาเฉียบแหลม

เมื่อข้าพเจ้าท่องเที่ยวไปในภพน้อยภพใหญ่

ประกาศคุณของศีลทั้งปวง

และความเพียรเยี่ยงบุรุษที่มีประมาณยิ่ง

ข้าพเจ้าจึงได้ฐานะเหล่านี้

สาวกของพระชินเจ้า

ประพฤติอยู่ในศีลมีอานิสงส์นับมิได้

ถ้าจะพึงยินดีในภพ พึงมีผลเช่นไร

ศีล ๕ ข้าพเจ้าผู้เป็นลูกจ้าง

มีความเพียรบำเพ็ญดีแล้ว

ข้าพเจ้าจึงพ้นจากเครื่องผูกทั้งปวงได้ในวันนี้เพราะศีลนั้น

ในกัปที่นับมิได้ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้ารักษาศีล ๕ แล้ว

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลของศีล ๕

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระปัญจสีลสมาทานิยเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ปัญจสีลสมาทานิยเถราปทานที่ ๔ จบ