๑. กุณฑธานเถราปทาน (๓๑)

๔. กุณฑธานวรรค

หมวดว่าด้วยเรื่องพระกุณฑธานะเป็นต้น

๑. กุณฑธานเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระกุณฑธานเถระ

(พระกุณฑธานเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส

มีใจยินดีได้บำรุงพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

ทรงเป็นพระสยัมภู เป็นบุคคลผู้เลิศ

เสด็จหลีกเร้น ๑- อยู่ ๗ วัน

ข้าพเจ้ารู้เวลาที่พระองค์จะเสด็จออกจากสมาบัติ

จึงได้ถือกล้วยหวีใหญ่เข้าไปถวาย

แด่พระผู้มีพระภาคผู้เป็นมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ

พระผู้มีพระภาคผู้เป็นสัพพัญญู

ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก เป็นมหามุนี

เมื่อจะทำจิตของข้าพเจ้าให้เลื่อมใส จึงทรงรับแล้วเสวย

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงเปรียบด้วยนายเกวียนผู้ยอดเยี่ยม

เสวยแล้วประทับนั่งบนอาสนะของพระองค์

ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

เหล่ายักษ์ที่ประชุมกันอยู่ที่ภูเขานี้

และคณะภูตในป่าทั้งหมดจงฟังคำของเรา

เราจักพยากรณ์ผู้ที่บำรุงพระพุทธเจ้า

ผู้เป็นดังพญาเนื้อชาติไกรสร

ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

@เชิงอรรถ :

@๑ เสด็จหลีกเล้น หมายถึงอยู่โดยการเข้านิโรธสมาบัติ (ขุ.อป.อ. ๒/๑/๖๒)

ผู้นั้นจักเป็นเทวราช ๑๑ ชาติ

และจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๓๔ ชาติ

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป)

พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร

ทรงสมภพในราชกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

ผู้นั้นจักด่าสมณะทั้งหลายผู้มีศีล ผู้ไม่มีอาสวะ

จักได้การขนานนามเพราะวิบากแห่งบาปกรรม

เขาจักมีนามว่ากุณฑธานะ

เป็นสาวกของพระศาสดาพระองค์นั้น

เป็นธรรมทายาท เป็นโอรสที่ธรรมเนรมิต

ข้าพเจ้าขวนขวายวิเวกอยู่เนืองๆ

มีปกติเข้าฌาน ยินดีในฌาน

ให้พระศาสดาทรงพอพระทัยแล้ว

อยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

พระผู้มีพระภาคชินเจ้ามีเหล่าสาวกแวดล้อม

มีหมู่ภิกษุห้อมล้อม ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้ว

ทรงให้ข้าพเจ้าจับสลาก

ข้าพเจ้าห่มผ้าเฉวียงบ่า

อภิวาทพระศาสดาผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก

เมื่อภิกษุทั้งหลายกล่าวอยู่ได้จับสลากเป็นครั้งแรก

ต่อพระพักตร์ของพระผู้มีพระภาคผู้ประเสริฐ

ด้วยกรรมนั้น พระผู้มีพระภาค

ทรงทำหมื่นจักรวาลให้หวั่นไหว

ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุ

ทรงตั้งข้าพเจ้าไว้ในตำแหน่งอันเลิศ

ข้าพเจ้ามีความเพียรสำหรับนำพาธุระ

เป็นความเพียรที่นำมาซึ่งธรรมเป็นแดนเกษมจากโยคะ

ข้าพเจ้าทรงร่างกายซึ่งมีในภพสุดท้าย

อยู่ในศาสนาของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระกุณฑธานเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

กุณฑธานเถราปทานที่ ๑ จบ