๑. ปิลินทวัจฉเถราปทาน (๓๙๑)

๔๐. ปิลินทวัจฉวรรค

หมวดว่าด้วยพระปิลินทวัจฉะเป็นต้น

๑. ปิลินทวัจฉเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระปิลินทวัจฉเถระ

(พระปิลินทวัจฉเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ข้าพเจ้าเป็นคนเฝ้าประตูอยู่ที่กรุงหงสวดี

ได้รวบรวมโภคสมบัติเก็บไว้ในเรือนมากมายนับไม่ถ้วน

ครั้งนั้น ข้าพเจ้านั่งอยู่ในสถานที่สงัด

ทำใจให้ร่าเริง นั่งอยู่ในปราสาทที่ประเสริฐ

ได้คิดอย่างนี้ว่า

โภคสมบัติของเรามีมาก

ภายในบุรีของเราก็มั่งคั่ง

แม้พระราชาผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดิน

พระนามว่าอานนท์ ก็ทรงเชื้อเชิญเรา

พระพุทธเจ้าพระองค์นี้ เป็นพระมุนี

เสด็จอุบัติขึ้นแล้วในโลกนี้

และโภคสมบัติของเราก็มีอยู่

เราจักถวายทานแด่พระศาสดา

พระโอรสของพระราชาพระนามว่าปทุมะ

ทรงถวายทานอย่างประเสริฐ

คือช้างเชือกประเสริฐ บัลลังก์และพนักพิง

ประมาณไม่น้อย ในพระชินเจ้า

แม้เราก็จักถวายทาน

ในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด

ทานอย่างประเสริฐที่ยังไม่เคยมีใครถวาย

เราจักเป็น (ผู้ถวาย) คนแรก

ข้าพเจ้าคิดถึงทานหลายอย่าง

ที่มีผลเป็นสุขในเพราะการบูชา

ก็ได้เห็นการถวายบริขาร

เป็นเหตุทำความคิดของข้าพเจ้าให้เต็มได้

ข้าพเจ้าจักถวายบริขาร

ในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด

การถวายบริขารที่คนเหล่าอื่นยังไม่เคยถวาย

ข้าพเจ้าจักเป็นคนแรก

(การถึงพร้อมแห่งทานวัตถุ)

ขณะนั้น ข้าพเจ้าเข้าไปหาช่างจักสาน จ้างให้ทำร่ม

รวบรวมร่มได้ ๑๐๐,๐๐๐ คัน

รวบรวมผ้าได้ ๑๐๐,๐๐๐ ผืน

รวบรวมบาตรได้ ๑๐๐,๐๐๐ ใบ

จ้างช่างให้ทำมีดโกน มีดเล็ก เข็ม และมีดตัดเล็บ

ที่สมควร(แก่สมณบริโภค) แล้วให้วางไว้ภายใต้ร่ม

จ้างช่างให้ทำพัดใบตาล พัดขนปีกนกยูง แส้จามร

ผ้ากรองน้ำ ภาชนะน้ำมัน ให้สมควร (แก่สมณบริโภค)

จ้างช่างให้ทำกล่องเข็ม ผ้าอังสะ

ประคตเอว และเชิงรองบาตร ซึ่งทำอย่างสวยงาม

ให้สมควร(แก่สมณบริโภค)

ให้บรรจุเภสัชจนเต็มภาชนะสำหรับใส่ของบริโภค

และบรรจุขันสำริดให้วางไว้ภายใต้ร่ม

ให้บรรจุว่านน้ำ หญ้าคา ชะเอม ดีปลี พริก ผลสมอ

และขิงสด จนเต็มภาชนะทุกอย่าง

จ้างช่างให้ทำรองเท้า เขียงเท้า

ผ้าสำหรับเช็ดน้ำ และไม้เท้าคนแก่

อย่างสวยงาม ให้สมควร(แก่สมณบริโภค)

จ้างช่างให้ทำยารักษาไข้ ยาหยอดตา

ไม้ป้ายยาตา กระบอกกรองน้ำ

ลูกกุญแจ และกล่องลูกกุญแจ ซึ่งเย็บด้วยด้าย ๕ สี

สายโยค กระบอกเป่าควันไฟ ตะเกียงตั้ง

คนโทน้ำและผอบ ให้สมควร(แก่สมณบริโภค)

จ้างช่างให้ทำแหนบ กรรไกร

วัตถุขัดสนิมและถุงสำหรับใส่เภสัช

ให้สมควร(แก่สมณบริโภค)

จ้างช่างให้ทำเก้าอี้นอน ตั่งและบัลลังก์ ๔ เท้า

ให้สมควร(แก่สมณบริโภค)แล้วให้ตั้งไว้ภายใต้ร่ม

จ้างช่างให้ทำฟูกยัดด้วยขนสัตว์ ฟูกยัดด้วยนุ่น

ฟูกตั่งและหมอนทำอย่างดี

ให้สมควร(แก่สมณบริโภค)

จ้างช่างให้ทำจุรณสำหรับอาบ

ขี้ผึ้ง น้ำมันที่หุงด้วยมือ

และเตียงที่ปูด้วยแผ่นกระดานเล็กๆ

อันสะอาดพร้อมด้วยเครื่องลาด

เสนาสนะ ผ้าเช็ดเท้า ที่นอน

ที่นั่ง ไม้เท้า ไม้ชำระฟัน

กระเบื้อง ของหอมสำหรับไล้ทาศีรษะ

ไม้สีไฟ ตั่งแผ่นกระดาน ฝาบาตร ถุงบาตร

กระบวยตักน้ำ เครื่องอบ (สีผงย้อมผ้า) รางย้อมผ้า

ไม้กวาด ผ้าอาบน้ำ ผ้าอาบน้ำฝน

ผ้านิสีทนะ ผ้าปิดฝี ผ้าอันตรวาสก (ผ้านุ่ง)

ผ้าอุตราสงค์(ผ้าห่ม) ผ้าสังฆาฏิ(ผ้าพาดบ่า)

ยานัตถุ์ น้ำบ้วนปาก น้ำส้ม

น้ำปลา น้ำผึ้ง นมส้ม น้ำปานะ

ขี้ผึ้ง ผ้าเก่า ผ้าเช็ดปาก ด้าย

สิ่งใดชื่อว่าเป็นของควรให้ทานมีอยู่

และสมควรแก่พระศาสดา

ข้าพเจ้ารวบรวมสิ่งนั้นทั้งหมดได้แล้ว

จึงเข้าเฝ้าพระเจ้าอานนท์

ครั้นเข้าเฝ้าพระราชาผู้นำหมู่ชน ผู้มีพระยศยิ่งใหญ่

ถวายบังคมด้วยเศียรเกล้าแล้วได้กราบทูลคำนี้ว่า

(การขอโอกาสถวายทาน)

เราทั้ง ๒ เจริญเติบโตมาด้วยกัน มียศร่วมกัน

ร่วมสุข ร่วมทุกข์ และประพฤติคล้อยตามกัน

ขอเดชะพระองค์ผู้ปราบข้าศึก

ทุกข์ใจที่เกี่ยวเนื่องกับพระองค์ยังมีอยู่

ขอเดชะพระองค์ผู้ขัตติยราช ถ้าพระองค์สามารถ

ก็ขอได้ทรงพระกรุณาบรรเทาทุกข์นั้นด้วยเถิด

พระราชาตรัสว่า

ทุกข์ของท่านก็เป็นทุกข์ของข้าพเจ้าด้วย

เราทั้ง ๒ มีใจตรงกัน

ท่านย่อมรู้ว่าสำเร็จ ถ้าท่านจะพึงเปลื้องทุกข์นั้น

ขอเดชะพระมหาราช

ขอจงทรงทราบทุกข์ของข้าพระพุทธเจ้า ซึ่งบรรเทาได้ยาก

พระองค์บันลือมากไป

ทรัพย์นี้ พระองค์ยังสละได้ยาก

คือสิ่งที่มีอยู่ในแว่นแคว้นประมาณเท่าใด

ชีวิตของข้าพระพุทธเจ้าประมาณเท่าใด

ถ้าพระองค์ต้องการสิ่งเหล่านี้

ข้าพระพุทธเจ้าก็จักให้อย่างไม่หวั่นไหว

ขอเดชะ พระองค์ทรงบันลือแล้ว

การบันลือมากนั้นผิด

ข้าพระพุทธเจ้าจักทราบพระองค์

วันนี้ ว่าทรงดำรงอยู่ในธรรมทั้งปวง

ท่านบีบคั้นหนักนัก

เมื่อข้าพเจ้าจะให้

ท่านจะได้ประโยชน์อะไรจากการที่ข้าพเจ้าถูกบีบคั้น

ท่านปรารถนาสิ่งใดจงบอกแก่ข้าพเจ้า

ขอเดชะพระมหาราช

ข้าพระพุทธเจ้าปรารถนาพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐยิ่ง

ข้าพระพุทธเจ้าจักนิมนต์พระสัมมาสัมพุทธเจ้าให้เสวย

ชีวิตของข้าพระพุทธเจ้าอย่าเป็นโทษเลย

ข้าพเจ้าจะให้พรอย่างอื่นแก่ท่าน

ท่านอย่าขอพระตถาคตเลย

พระพุทธเจ้าไม่มีใครจะให้แก่ใครๆ ได้

เปรียบเหมือนแก้วมณีโชติรส

ขอเดชะ พระองค์ทรงบันลือแล้วมิใช่หรือว่า กระทั่งชีวิตที่มีอยู่

เมื่อพระองค์ประทานชีวิตได้

ก็ควรพระราชทานพระตถาคตได้

พระพุทธชินมหาวีรเจ้าควรงดไว้

ไม่พึงให้แก่ใครๆ ได้

เรารับปากให้ไม่ได้

ท่านจงเลือกเอาทรัพย์จนนับไม่ถ้วนเถิด

ข้าพระพุทธเจ้าจะต้องถึงการวินิจฉัย

พวกเราจักถามผู้วินิจฉัย

ผู้วินิจฉัยจักตัดสินละเอียดฉันใด

พวกเราจักสอบถามข้อนั้นฉันนั้น

ข้าพเจ้าจับพระหัตถ์พระราชา

พากันไปยังสถานที่วินิจฉัย

ได้กล่าวคำนี้ต่อหน้าผู้พิพากษาทั้งหลายว่า

ขอผู้พิพากษาจงฟังข้าพเจ้า

พระราชาได้พระราชทานพรแก่ข้าพเจ้า

พระองค์ไม่ยกเว้นอะไรๆ ยอมให้ได้แม้กระทั่งชีวิต

เมื่อพระองค์พระราชทานพรแก่ข้าพเจ้าแล้ว

ข้าพเจ้าจึงขอพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

พระพุทธเจ้าเป็นอันพระราชาพระราชทาน

แก่ข้าพเจ้าดีแล้วมิใช่หรือ

ท่านทั้งหลายจงตัดความสงสัยของข้าพเจ้าด้วยเถิด

(ผู้พิพากษาทั้งหลายกล่าวว่า)

ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลาย

จะฟังคำของท่านและพระดำรัสของพระราชา

ผู้ปกครองแผ่นดิน

ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลายฟังคำของทั้ง ๒ ฝ่ายแล้ว

จักตัดความสงสัยในข้อนี้ได้

ขอเดชะ พระองค์พระราชทานทุกสิ่ง

ท่านผู้นี้ถือเอาทุกสิ่งแล้วหรือ พระเจ้าข้า

พระองค์ไม่ยกเว้นอะไรๆ ยอมให้ได้แม้กระทั่งชีวิตหรือ

(พระราชาตรัสว่า)

เราได้รับความลำบาก

แสนสาหัสนักจนตลอดชีวิต

รู้ว่าผู้นี้ได้รับความทุกข์อย่างหนัก

จึงได้ให้สิ่งของที่ควรถือเอาไว้ทุกอย่าง

ขอเดชะ พระองค์ทรงเป็นผู้พ่ายแพ้

ควรจะพระราชทานพระตถาคตให้เขาไป

ข้าพระพุทธเจ้าทั้งหลายตัดความสงสัยของทั้ง ๒ ฝ่ายได้แล้ว

ขอท่านทั้ง ๒ จงตั้งอยู่ในคำมั่นสัญญาเถิด

พระราชาประทับอยู่ ณ ที่นั้นแล

ได้ตรัสกับผู้พิพากษาดังนี้ว่า

ท่านทั้งหลายพึงให้แก่เราโดยชอบบ้าง

เราจะได้พระพุทธเจ้าอีก

(ผู้พิพากษาได้กล่าวกับข้าพเจ้าว่า)

ท่านทำความดำริของท่านให้บริบูรณ์

นิมนต์พระตถาคตให้เสวยแล้ว

พึงถวายคืนพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ให้แก่พระเจ้าอานนท์ผู้ทรงยศอีก

(กถาว่าด้วยการทูลนิมนต์)

ข้าพเจ้าไหว้ผู้พิพากษาและถวายบังคม

พระเจ้าอานนท์จอมกษัตริย์แล้ว

มีความยินดีปราโมทย์

ได้เข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ครั้นเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ผู้ข้ามโอฆกิเลสได้แล้ว ไม่มีอาสวะ

ถวายอภิวาทด้วยเศียรเกล้าแล้ว

ได้กราบทูลดังนี้ว่า

ข้าแต่พระองค์ผู้มีพระจักษุ

ขอพระองค์พร้อมด้วยพระอรหันต์ ๑๐๐,๐๐๐ รูป โปรดรับนิมนต์

พระองค์เมื่อจะทำจิตของข้าพระองค์ให้ร่าเริง

ขอจงเสด็จเข้าไปยังนิเวศน์ของข้าพระองค์เถิด

พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ

ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา

ผู้มีพระจักษุ ทรงรู้ความดำริของข้าพเจ้า

จึงทรงรับนิมนต์(ด้วยดุษณีภาพ)

ข้าพเจ้าทราบว่าพระองค์ทรงรับนิมนต์แล้ว

จึงถวายอภิวาทพระศาสดา

มีจิตร่าเริงเบิกบาน

เข้าไปยังนิเวศน์ของตน

(การตระเตรียมทาน)

ข้าพเจ้าประชุมมิตรและอำมาตย์แล้ว

ได้กล่าวคำนี้ว่า เราได้สิ่งที่ได้แสนยากแล้ว

เปรียบเหมือนได้แก้วมณีโชติรส

เราจักบูชาพระองค์ด้วยอะไร

พระชินเจ้ามีคุณหาประมาณมิได้

หาใครเปรียบมิได้ ไม่มีใครเทียบเท่า

ไม่มีใครเสมอ เป็นนักปราชญ์

ไม่มีบุคคลเปรียบ

หาผู้เสมอเหมือนเช่นนั้นมิได้

ไม่เป็นที่ ๒ (รองใคร) ทรงองอาจกว่านรชน

อธิการ ๑- ที่สมควรแก่พระพุทธเจ้า เราทำได้โดยยาก

ขอพวกเราจงช่วยกันรวบรวมดอกไม้ต่างๆ

มาทำมณฑปดอกไม้เถิด

นี้ย่อมสมควรแก่พระพุทธเจ้า

ถือเป็นการบูชาด้วยสิ่งทั้งปวง

ข้าพเจ้าใช้ดอกบัวขาบ ดอกบัวหลวง ดอกมะลิ

ดอกลำดวน ดอกจำปา ดอกกากะทิง ทำให้เป็นมณฑป

ปูลาดอาสนะ ๑๐๐,๐๐๐ ไว้ใต้เงาร่ม

อาสนะของข้าพเจ้าอยู่สุดท้าย มีค่าเกินร้อย

ปูลาดอาสนะ ๑๐๐,๐๐๐ ไว้ใต้เงาร่ม

จัดแจงข้าวและน้ำเสร็จแล้วให้คนไปกราบทูลภัตกาล

(เวลาอันสมควรเพื่อฉันภัตตาหาร)

เมื่อคนไปกราบทูลภัตกาลแล้ว

พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ

พร้อมด้วยพระอรหันต์ ๑๐๐,๐๐๐ องค์

ได้เสด็จเข้ามายังนิเวศน์ของข้าพเจ้า

ร่มกั้นอยู่เบื้องบน ในมณฑปดอกไม้ที่บานสะพรั่ง

พระพุทธเจ้าผู้เป็นบุรุษผู้สูงสุด

ประทับนั่งพร้อมด้วยพระอรหันต์ ๑๐๐,๐๐๐ องค์

(ข้าพเจ้ากราบทูลว่า) ข้าแต่พระองค์ผู้มีพระจักษุ

ขอพระองค์โปรดทรงรับร่ม ๑๐๐,๐๐๐ คัน

@เชิงอรรถ :

@๑ อธิการ การกระทำที่ยิ่ง เช่น การบริจาคชีวิตเป็นต้น (ขุ.อป.อ. ๑/๑๖๘, และดูเทียบ ขุ.อป.อ. ๒/๕-๖/๒๓๒)

และอาสนะ ๑๐๐,๐๐๐ ที่

อันสมควรและไม่มีโทษเถิด

พระมหามุนีทรงพระนามว่าปทุมุตตระ

ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา

พระองค์ประสงค์จะช่วยเหลือข้าพเจ้า

ให้ข้ามพ้น(สงสารวัฏ) จึงทรงรับไว้

(ทานกถา)

ข้าพเจ้าได้ถวายบาตรแก่ภิกษุรูปละหนึ่งใบ

ภิกษุทั้งหลายสละบาตรที่ตนใช้สอยแล้ว ใช้บาตรเหล็ก

พระพุทธเจ้าประทับนั่งอยู่

ในมณฑปดอกไม้ตลอด ๗ วัน ๗ คืน

เมื่อจะทรงให้สัตว์จำนวนมากตรัสรู้

จึงทรงประกาศพระธรรมจักร

เมื่อทรงประกาศพระธรรมจักรภายใต้มณฑปดอกไม้

เทวดาและมนุษย์ ๘๔,๐๐๐ ได้บรรลุธรรม

เมื่อถึงวันที่ ๗ พระมหามุนีพระนามว่าปทุมุตตระ

ประทับนั่งอยู่ภายในใต้เงาร่ม

ได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

(พยากรณ์)

เราจักพยากรณ์มาณพผู้ที่ได้ถวายทานอย่างประเสริฐ

ไม่บกพร่องแก่เรา

ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

กองทัพ ๔ เหล่า คือ พลช้าง พลม้า พลรถ

และพลเดินเท้าจักห้อมล้อมมาณพนั้นเป็นนิตย์

นี้เป็นผลแห่งทานทั้งปวง

ยานพาหนะคือช้าง

ยานพาหนะคือม้า คานหาม และวอ

จักบำรุงเขาเป็นนิตย์

นี้เป็นผลแห่งทานทั้งปวง

รถ ๖,๐๐๐ คันประดับด้วยเครื่องอลังการทั้งปวง

จักแวดล้อมเขาเป็นนิตย์

นี้เป็นผลแห่งทานทั้งปวง

เครื่องดนตรี ๖,๐๐๐ ชิ้น

กลองที่ประดับตกแต่งอย่างสวยงาม

จักขับกล่อมเขาเป็นนิตย์

นี้เป็นผลแห่งทานทั้งปวง

สาวรุ่น ๘๖,๐๐๐ นาง

ผู้ประดับตกแต่งอย่างสวยงาม

สวมใส่ผ้าอาภรณ์อย่างงดงาม ห้อยตุ้มหูแก้วมณี

มีตากลมโต มีปกติร่าเริง รูปงาม เอวเล็กเอวบาง

จักห้อมล้อมเขาเป็นนิตย์

นี้เป็นผลแห่งทานทั้งปวง

เขาจักรื่นรมย์ในเทวโลก ๓,๐๐๐ กัป

จักเป็นจอมเทพครองเทวสมบัติ ๑,๐๐๐ ชาติ

และจักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๑,๐๐๐ ชาติ

จักเป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

เมื่อเขาอยู่ในเทวโลก

พรั่งพร้อมด้วยบุญกรรม

เทวดาจักกั้นฉัตรแก้วไว้ที่ขอบเทวโลก

เขาจักปรารถนาเมื่อใด

หลังคาผ้าและดอกไม้(ดังจะ)รู้ความคิดของเขา

จักกั้นอยู่เนืองนิตย์เมื่อนั้น

เขาถูกกุศลมูลตักเตือนจุติจากเทวโลก

แล้วประกอบด้วยบุญกรรม

จักเป็นบุตรของพราหมณ์

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป

พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร

ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

พระผู้มีพระภาคผู้โคดมศากยะผู้ประเสริฐ

ทรงทราบความนั้นทั้งหมดแล้ว

ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุ

จักทรงตั้งไว้ในเอตทัคคะ

เขาจักได้เป็นสาวกมีนามว่าปิลินทวัจฉะ ของพระศาสดา

จักเป็นผู้ที่เทวดา อสูร และคนธรรพ์ สักการะ

เขาจักเป็นที่รักของภิกษุ ภิกษุณี

และคฤหัสถ์ทั้งปวง อยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

(ว่าด้วยอานิสงส์ของทาน)

กรรมที่ข้าพเจ้ากระทำแล้วใน ๑๐๐,๐๐๐ กัป

ได้แสดงผลแก่ข้าพเจ้าแล้วในอัตภาพสุดท้ายนี้

ข้าพเจ้าหลุดพ้นดีแล้ว

ดุจความเร็วของลูกศรที่หลุดพ้นไปจากแล่ง

เผากิเลสทั้งหลายได้แล้ว

น่าปลื้มใจ กรรมข้าพเจ้าได้ทำไว้ดีแล้ว

ในเนื้อนาบุญอย่างยอดเยี่ยม

ซึ่งเป็นฐานะที่ข้าพเจ้าทำสักการะแล้ว

ได้บรรลุบทที่ไม่หวั่นไหว ๑-

ก็มาณพใดได้ให้ทานอย่างประเสริฐไม่บกพร่อง

มาณพนั้นได้เป็นหัวหน้าคนแรก

นี้เป็นผลแห่งทานนั้น

(๑. อานิสงส์ของการถวายร่ม)

ข้าพเจ้าได้ถวายร่มในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๘ ประการ

คือข้าพเจ้าไม่รู้สึกหนาว ๑ ไม่รู้สึกร้อน ๑

ละอองและธุลีไม่แปดเปื้อน ๑ เป็นผู้ไม่มีอันตราย ๑

ไม่มีเสนียดจัญไร ๑ ชนทั้งหลายยำเกรงทุกเมื่อ ๑

เป็นผู้มีผิวพรรณละเอียด ๑ เป็นผู้มีใจใสสะอาด ๑

เมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ

ฉัตร ๑๐๐,๐๐๐ คัน

ซึ่งประกอบด้วยเครื่องประดับทุกอย่าง

กั้นอยู่เหนือศีรษะของข้าพเจ้า ยกเว้นชาตินี้

เพราะอานุภาพแห่งกรรมนั้น

เพราะฉะนั้น ในชาตินี้

การกั้นฉัตรจึงไม่มีแก่ข้าพเจ้า

ข้าพเจ้ากระทำกรรมทุกอย่าง

ก็เพื่อบรรลุฉัตรคือวิมุตติ

@เชิงอรรถ :

@๑ บทที่ไม่หวั่นไหว ได้แก่พระนิพพาน (ขุ.อป.อ. ๑/๒๖๖/๒๗๖)

(๒. อานิสงส์ของการถวายผ้า)

ข้าพเจ้าได้ถวายผ้าในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๘ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีผิวพรรณดังทอง ๑

ปราศจากธุลี(ปราศจากไฝฝ้า) ๑

มีรัศมีผ่องใส ๑ มีตบะ ๑ มีร่างกายมีผิวเกลี้ยงเกลา ๑

เมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ

ก็มีผ้าสีขาว ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ๑

มีผ้าสีเหลือง ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ๑

มีผ้าสีแดง ๑๐๐,๐๐๐ ผืน ๑

กั้นอยู่เหนือศีรษะของข้าพเจ้า

นี้เป็นผลแห่งการถวายผ้า

ข้าพเจ้าได้ผ้าไหม ผ้ากัมพล ผ้าป่าน

และผ้าฝ้ายในที่ทุกแห่ง เพราะผลกรรมเหล่านั้น

(๓. อานิสงส์ของการถวายบาตร)

ข้าพเจ้าได้ถวายบาตรในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๑๐ ประการ

คือข้าพเจ้าบริโภคโภชนาหารในภาชนะทองคำ

ภาชนะแก้วมณี ภาชนะเงิน

และภาชนะที่ทำด้วยทับทิม ทุกครั้ง ๑

ข้าพเจ้าเป็นผู้ไม่มีอันตราย ๑ ไม่มีเสนียดจัญไร ๑

ชนทั้งหลายยำเกรงทุกเมื่อ ๑

เป็นผู้ได้ข้าว น้ำ ผ้า และที่นอน เป็นปกติ ๑

โภคสมบัติของข้าพเจ้าไม่พินาศ ๑

ข้าพเจ้าเป็นผู้มีจิตมั่นคง ๑

เป็นผู้ใคร่ธรรมทุกเมื่อ ๑

เป็นผู้มีกิเลสน้อย ๑ ไม่มีอาสวะ ๑

คุณเหล่านี้ ติดตามข้าพเจ้าไปทั้งในเทวโลกและมนุษยโลก

ไม่ละข้าพเจ้าในที่ทุกแห่ง

เปรียบเหมือนเงาต้นไม้

(๔. อานิสงส์ของการถวายมีด)

ข้าพเจ้าได้ถวายมีดเล็กที่ทำอย่างสวยงาม

เนื่องด้วยเครื่องผูกอย่างวิจิตรจำนวนมาก

แก่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุดและแก่สงฆ์แล้ว

ได้รับอานิสงส์ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๘ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้กล้า ๑

เป็นผู้ไม่มีความเดือดร้อน ๑

ถึงความสำเร็จในเวสารัชชธรรม ๑

เป็นผู้มีปัญญาเครื่องทรงจำ ๑ มีความเพียร ๑

ประคองใจไว้ได้ทุกเมื่อ ๑

ได้ญาณอันสุขุมเป็นเครื่องตัดกิเลส ๑

ได้ความบริสุทธิ์ไม่มีอะไรเทียมเท่าในที่ทั้งปวง ๑

เพราะผลกรรมของข้าพเจ้านั้น

(๕. อานิสงส์ของการถวายมีดเล็ก)

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใสได้ถวายมีดเล็กอันราบเรียบ ไม่หยาบ

ขัดถูดีแล้ว จำนวนมากในพระพุทธเจ้าและในพระสงฆ์แล้ว

ได้รับอานิสงส์ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้กัลยาณมิตร ๑ ความเพียร ๑

ขันติ ๑ ศัสตราคือไมตรี ๑

เพราะตัดลูกศรคือตัณหา

จึงได้ศัสตราคือปัญญาอันยอดเยี่ยม

และญาณที่เสมอด้วยเพชร ๑

เพราะผลแห่งกรรมเหล่านั้น

(๖. อานิสงส์ของการถวายเข็ม)

ข้าพเจ้าได้ถวายเข็มในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือเมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่

เป็นผู้ที่มหาชนนอบน้อม ๑

ตัดความสงสัยได้ ๑

มีรูปร่างงดงาม ๑ มีโภคสมบัติ ๑

มีปัญญาฉลาดหลักแหลม ๑ ทุกเมื่อ

ข้าพเจ้าพิจารณาเห็นอรรถ

ซึ่งเป็นฐานะละเอียดลึกซึ้งด้วยญาณ

ญาณของข้าพเจ้าเสมอด้วยยอดเพชร

เป็นเครื่องกำจัดความมืด

(๗. อานิสงส์ของการถวายมีดตัดเล็บ)

ข้าพเจ้าได้ถวายมีดตัดเล็บในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้ทาสชายหญิง ๑ โคและม้า ๑

ลูกจ้างที่เป็นนางฟ้อนรำ ๑ ช่างตัดผม ๑

พ่อครัวผู้ทำอาหารจำนวนมากในที่ทั้งปวง ๑

(๘. อานิสงส์ของการถวายพัดใบตาล)

ข้าพเจ้าได้ถวายพัดใบตาลสวยงามในพระสุคตแล้ว

ได้รับอานิสงส์ ๘ ประการ

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า

คือข้าพเจ้าไม่รู้สึกหนาวร้อน ๑

ไม่มีความเร่าร้อน ๑

ไม่รู้สึกกระวนกระวาย ที่ทำจิตของข้าพเจ้าให้เร่าร้อน ๑

ไฟทั้งหมด คือ ไฟคือราคะ ๑ ไฟคือโทสะ ๑

ไฟคือโมหะ ๑ ไฟคือมานะ ๑

ไฟคือทิฏฐิ ๑ ข้าพเจ้าดับได้แล้ว

เพราะผลกรรมของข้าพเจ้านั้น

(๙. อานิสงส์ของการถวายพัดขนปีกนกยูงและแส้จามร)

ข้าพเจ้าได้ถวายพัดขนปีกนกยูงและแส้จามรในหมู่สงฆ์

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด

เป็นผู้มีกิเลสสงบระงับแล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีกิเลสเพียงดังเนิน

(๑๐. อานิสงส์ของการถวายผ้ากรองน้ำคือธมกรก)

ข้าพเจ้าได้ถวายผ้ากรองน้ำคือธมกรกในพระสุคตแล้ว

ได้รับอานิสงส์ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าล่วงพ้นอันตรายทั้งปวงได้ ๑ ได้อายุทิพย์ ๑

โจรหรือข้าศึกข่มไม่ได้ทุกเมื่อ ๑

ศัสตราหรือยาพิษไม่เบียดเบียนข้าพเจ้า ๑

ไม่มีความตายในระหว่าง(ไม่ตายก่อนอายุขัย) ๑

เพราะผลแห่งกรรมเหล่านั้นของข้าพเจ้า

(๑๑. อานิสงส์ของการถวายภาชนะน้ำมัน)

ข้าพเจ้าได้ถวายภาชนะน้ำมันในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีรูปร่างงดงาม ๑ มีความเจริญดี ๑

มีใจเบิกบานดี ๑ มีใจไม่ฟุ้งซ่าน ๑

ได้รับการคุ้มครองโดยการอารักขาทั้งปวง ๑

(๑๒. อานิสงส์ของการถวายกล่องเข็ม)

ข้าพเจ้าได้ถวายกล่องเข็มในพระสุคต

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้คุณเหล่านี้ คือ ความสุขใจ ๑

ความสุขกาย ๑ ความสุขเกิดแต่อิริยาบถ ๑

เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๑๓. อานิสงส์ของการถวายผ้าอังสะ)

ข้าพเจ้าได้ถวายผ้าอังสะในพระชินเจ้า

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้ความมั่นคงในพระสัทธรรม ๑

ระลึกชาติได้ ๑ เป็นผู้มีผิวพรรณงดงามในที่ทุกแห่ง ๑

เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๑๔. อานิสงส์ของการถวายประคตเอว)

ข้าพเจ้าได้ถวายประคตเอวในพระชินเจ้า

และพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๖ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมไม่หวั่นในสมาธิ(มีสมาธิแน่วแน่) ๑

เป็นผู้ชำนาญในสมาธิ ๑

มีบริวารไม่แตกแยกกัน ๑

มีถ้อยคำที่เชื่อถือได้ทุกเมื่อ ๑

มีสติตั้งมั่น ๑ ไม่มีความสะดุ้งกลัว ๑

คุณเหล่านี้ติดตามข้าพเจ้าไปทั้งในเทวโลกและมนุษยโลก

(๑๕. อานิสงส์ของการถวายเชิงรองบาตร)

ข้าพเจ้าได้ถวายเชิงรองบาตรในพระชินเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด

เป็นผู้ไม่มีภัยในเพราะวรรณะ ๕

และไม่หวั่นไหวด้วยอะไรๆ

ธรรมเหล่าใดเหล่าหนึ่งมีสติ

และญาณเป็นเครื่องตรัสรู้ ข้าพเจ้าฟังแล้ว

ธรรมที่ข้าพเจ้าทรงจำไว้ย่อมไม่คลาดเคลื่อน

เป็นอันวินิจฉัยดีแล้ว

(๑๖. อานิสงส์ของการถวายภาชนะ)

ข้าพเจ้าได้ถวายภาชนะสำหรับใส่ของบริโภคในพระพุทธเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่สูงสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้ภาชนะทองคำ ภาชนะแก้วมณี

ภาชนะแก้วผลึก และภาชนะแก้วทับทิม ๑

ได้ภริยา ได้ทาสชายหญิง พลช้าง

พลม้า พลรถ พลเดินเท้า

และหญิงผู้เคารพนาย ๑

ได้เครื่องบริโภคทุกเวลา ๑

วิชาในบทมนตร์ในอาคมต่างๆ

จำนวนมากและศิลปะทั้งปวง

ข้าพเจ้าย่อมใคร่ครวญให้เป็นที่ใช้สอยได้ทุกเวลา

(๑๗. อานิสงส์ของการถวายขัน)

ข้าพเจ้าได้ถวายขันในพระสุคต

และในหมู่สงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้ขันทองคำ ขันแก้วมณี

ขันแก้วผลึก และขันแก้วทับทิม ๑

ข้าพเจ้าได้ขันรูปต้นโพธิ์ รูปผลไม้

รูปใบบัว และสังข์สำหรับดื่มน้ำผึ้ง ๑

ข้าพเจ้าย่อมได้ข้อปฏิบัติในวัตรอันงาม

ในอาจาระและกิริยา ๑

ข้าพเจ้าได้คุณเหล่านี้

เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๑๘. อานิสงส์ของการถวายเภสัช)

ข้าพเจ้าได้ถวายเภสัชในพระสุคต

และในหมู่สงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๑๐ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีอายุยืน ๑ มีกำลัง ๑

เป็นนักปราชญ์ ๑ มีวรรณะ ๑

มียศ ๑ มีสุข ๑ ไม่มีอันตราย ๑

ไม่มีเสนียดจัญไร ๑ ชนทั้งหลายยำเกรงทุกเมื่อ ๑

ไม่มีความพลัดพรากจากสิ่งเป็นที่รัก ๑

เพราะผลแห่งกรรมของข้าพเจ้านั้น

(๑๙. อานิสงส์ของการถวายรองเท้า)

ข้าพเจ้าได้ถวายรองเท้าในพระชินเจ้า

และในหมู่สงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือยานคือช้าง ยานคือม้า

วอ และคานหาม ๑

รถ ๖๐,๐๐๐ คันแวดล้อมข้าพเจ้าทุกเมื่อ ๑

เมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ รองเท้าแก้วมณี

รองเท้าทองแดง รองเท้าทองคำ

รองเท้าเงิน ผุดขึ้นรองรับทุกย่างเท้า ๑

บุญกรรมทั้งหลายย่อมช่วยชำระอาจารคุณให้สะอาดแน่นอน

ข้าพเจ้าได้คุณเหล่านี้เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๒๐. อานิสงส์ของการถวายเขียงเท้า)

ข้าพเจ้าได้ถวายเขียงเท้าในพระสุคต

และในหมู่สงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้สวมเขียงเท้า

ซึ่งสำเร็จด้วยฤทธิ์แล้วอยู่ได้ตามปรารถนา

(๒๑. อานิสงส์ของการถวายผ้าเช็ดน้ำ)

ข้าพเจ้าได้ถวายผ้าเช็ดน้ำในพระสุคต

และในหมู่สงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีผิวพรรณดุจทองคำปราศจากธุลี ๑

มีรัศมีผ่องใส ๑ มีตบะ ๑ ร่างกายมีผิวเกลี้ยงเกลา ๑

ฝุ่นละอองไม่ติดร่างกายข้าพเจ้า ๑

ข้าพเจ้าได้คุณเหล่านี้เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๒๒. อานิสงส์ของการถวายไม้เท้าคนแก่)

ข้าพเจ้าได้ถวายไม้เท้าคนแก่ในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้ามีบุตรมาก ๑ ไม่มีความสะดุ้งกลัว ๑

ได้รับการคุ้มครองโดยการอารักขาทั้งปวง

ใครๆ ข่มไม่ได้ทุกเมื่อ ๑

ไม่รู้จักความพลั้งพลาด ๑ มีใจไม่ฟุ้งซ่าน ๑

(๒๓. อานิสงส์ของการถวายยารักษาไข้และยาหยอดตา)

ข้าพเจ้าได้ถวายยารักษาไข้และยาหยอดตา(ในพระสุคต)

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๘ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีนัยน์ตาโต ๑

มีนัยน์ตาสีขาว ๑ มีนัยน์ตาสีเหลือง ๑

มีนัยน์ตาสีแดง ๑ มีนัยน์ตาแจ่มใสไม่มัว ๑

ปราศจากโรคตาโดยประการทั้งปวง ๑

มีตาทิพย์ ๑ มีดวงตาคือปัญญาอย่างสูงสุด ๑

ข้าพเจ้าได้คุณเหล่านี้เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๒๔. อานิสงส์ของการถวายลูกกุญแจ)

ข้าพเจ้าได้ถวายลูกกุญแจในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้ว

ได้ลูกกุญแจคือญาณสำหรับเปิดประตูแห่งธรรม

(๒๕. อานิสงส์ของการถวายแม่กุญแจ)

ข้าพเจ้าได้ถวายแม่กุญแจ(ในพระสุคต)

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๒ ประการ

คือเมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ

เป็นคนมีความโกรธน้อย ๑ ไม่มีความคับแค้นใจ ๑

(๒๖. อานิสงส์ของการถวายสายโยก)

ข้าพเจ้าได้ถวายสายโยกในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมไม่หวั่นไหวในสมาธิ ๑

เป็นผู้ชำนาญในสมาธิ ๑

มีบริวารไม่แตกแยกกัน ๑

มีถ้อยคำที่เชื่อถือได้ทุกเมื่อ ๑

โภคสมบัติย่อมเกิดเมื่อข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ ๑

(๒๗. อานิสงส์ของการถวายกระบอกเป่าควันไฟ)

ข้าพเจ้าได้ถวายกระบอกเป่าควันไฟในพระชินเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือข้าพเจ้ามีสติตั้งมั่น ๑

เส้นเอ็นต่อเนื่องกันดี ๑

ได้ที่นอนทิพย์ ๑ เพราะผลแห่งกรรมนั้น

(๒๘. อานิสงส์ของการถวายตะเกียง)

ข้าพเจ้าได้ถวายตะเกียงในพระชินเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๓ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีตระกูล ๑ มีอวัยวะสมบูรณ์ ๑

มีปัญญาที่พระพุทธเจ้าสรรเสริญ ๑

ข้าพเจ้าได้คุณเหล่านี้เพราะผลแห่งกรรมของข้าพเจ้านั้น

(๒๙. อานิสงส์ของการถวายคนโทน้ำและผอบ)

ข้าพเจ้าได้ถวายคนโทน้ำและผอบในพระพุทธเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๑๐ ประการ

คือครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นผู้ได้รับการคุ้มครอง ๑

พรั่งพร้อมด้วยความสุข ๑

มียศยิ่งใหญ่ ๑ มีการดำเนินชีวิตที่ดี ๑

มีร่างกายที่ได้สัดส่วน ๑

เป็นสุขุมาลชาติ ๑ ปราศจากเสนียดจัญไรทั้งปวง ๑

ได้คุณอันไพบูลย์ ๑

ได้รับการยกย่องนับถืออย่างมั่นคง

ปราศจากความหวาดเสียว ๑

ได้คนโทน้ำและผอบ ๔ สี และช้างแก้ว ม้าแก้ว ๑

คุณของข้าพเจ้าเหล่านั้นไม่พินาศ

นี้เป็นผลในการถวายคนโทน้ำและผอบ

(๓๐. อานิสงส์ของการถวายวัตถุขัดสนิม)

ข้าพเจ้าได้ถวายแปรงมือในพระพุทธเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้ถึงพร้อมด้วยลักษณะทั้งปวง ๑

มีอายุยืน ๑ มีปัญญา ๑ มีจิตตั้งมั่น ๑

มีร่างกายพ้นจากความยากลำบาก

ทุกอย่างในกาลทุกเมื่อ ๑

(๓๑. อานิสงส์ของการถวายกรรไกร)

ข้าพเจ้าได้ถวายกรรไกรที่มีคมบางซึ่งลับไว้ดีในพระสงฆ์

แล้วได้ญาณเป็นเครื่องตัดกิเลส

ซึ่งบริสุทธิ์ไม่มีอะไรเปรียบปาน

(๓๒. อานิสงส์ของการถวายแหนบ)

ข้าพเจ้าได้ถวายแหนบในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด

ย่อมได้ญาณเป็นเครื่องถอนกิเลส

ซึ่งบริสุทธิ์ไม่มีอะไรเทียบเท่า

(๓๓. อานิสงส์ของการถวายยานัตถุ์)

ข้าพเจ้าได้ถวายยานัตถุ์ในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๘ ประการ

คือข้าพเจ้ามีศรัทธา ๑ มีศีล ๑ มีหิริ ๑

มีโอตตัปปะ ๑ มีสุตะ ๑

มีจาคะ ๑ มีขันติ ๑ มีปัญญา ๑

(๓๔. อานิสงส์ของการถวายตั่ง)

ข้าพเจ้าได้ถวายตั่งในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมเกิดในตระกูลสูง เป็นผู้มีโภคสมบัติมาก ๑

ชนทั้งปวงยำเกรงข้าพเจ้า ๑

ชื่อเสียงของข้าพเจ้าฟุ้งขจรไป ๑

บัลลังก์สี่เหลี่ยมจัตุรัส ย่อมห้อมล้อมข้าพเจ้าเป็นนิตย์

ตลอด ๑๐๐,๐๐๐ กัป ๑ ยินดีในการจำแนกทาน ๑

(๓๕. อานิสงส์ของการถวายฟูก)

ข้าพเจ้าได้ถวายฟูกในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๖ ประการ

คือข้าพเจ้ามีร่างกายสมส่วนที่บุญกรรมก่อให้

เป็นผู้อ่อนโยน มีรูปงาม น่าดู ๑

ข้าพเจ้าย่อมได้ญาณอันประเสริฐ ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายฟูก

ข้าพเจ้าย่อมได้ฟูกที่ยัดด้วยนุ่น

อันวิจิตรด้วยรูปสัตว์ต่างๆ มีรูปราชสีห์

และเสือโคร่งเป็นต้น ด้วยผ้าไหม

แกมดิ้นที่ปักเพชรพลอย ๑

ผ้าป่านอย่างดี และผ้ากัมพลต่างๆ จำนวนมาก ๑

ได้ผ้าปาวารที่มีขนอ่อนนุ่ม

ผ้าทำด้วยขนสัตว์อ่อนนุ่มในที่ต่างๆ ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายฟูก

เมื่อใดข้าพเจ้าระลึกถึงตน

เมื่อใดข้าพเจ้าเป็นผู้รู้เดียงสา

เมื่อนั้นข้าพเจ้าเป็นผู้ไม่เปล่า มีฌานเป็นเตียงนอน ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายฟูก

(๓๖. อานิสงส์ของการถวายหมอน)

ข้าพเจ้าได้ถวายหมอนในพระชินเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๖ ประการ

คือข้าพเจ้าใช้หมอนที่ยัดด้วยขนสัตว์

หมอนที่ยัดด้วยเกสรบัวหลวง

และหมอนที่ยัดด้วยจุรณจันทน์แดง

หนุนศีรษะของข้าพเจ้าทุกเมื่อ ๑

ข้าพเจ้าทำญาณให้เกิดในอัฏฐังคิกมรรคอย่างประเสริฐ

และในสามัญผล ๔ เหล่านั้น อยู่ตลอดกาลเป็นนิตย์ ๑

ข้าพเจ้าทำญาณให้เกิดในทาน

ทมะ สัญญมะ อัปปมัญญา

และรูปฌานเหล่านั้น อยู่ตลอดกาลทั้งปวง ๑

ข้าพเจ้าทำญาณให้เกิดในวัตร คุณ การปฏิบัติ

อาจาระและกิริยา อยู่ตลอดกาลทั้งปวง ๑

ข้าพเจ้าทำญาณให้เกิดในการจงกรม

ในความเพียรที่เป็นประธาน

และในโพธิปักขิยธรรมเหล่านั้น อยู่ตามปรารถนา ๑

ข้าพเจ้าทำญาณให้เกิดในศีล สมาธิ ปัญญา วิมุตติ

และในวิมุตติญาณทัสสนะเหล่านั้นแล้ว อยู่เป็นสุข ๑

(๓๗. อานิสงส์ของการถวายตั่งแผ่นกระดาน)

ข้าพเจ้าได้ถวายตั่งแผ่นกระดานในพระชินเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๒ ประการ

คือข้าพเจ้าได้บัลลังก์อย่างประเสริฐ

ทำด้วยทอง ทำด้วยแก้วมณี ๑

และทำด้วยงาช้างจำนวนมาก ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่งแผ่นกระดาน

(๓๘. อานิสงส์ของการถวายตั่งวางเท้า)

ข้าพเจ้าได้ถวายตั่งวางเท้าในพระชินเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๒ ประการ

คือข้าพเจ้าย่อมได้ยานพาหนะจำนวนมาก ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่งวางเท้า

ทาสหญิงชาย ภรรยา และคนผู้อาศัยเหล่าอื่น

บำรุงบำเรอข้าพเจ้าโดยชอบ ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายตั่งวางเท้า

(๓๙. อานิสงส์ของการถวายน้ำมันทาเท้า)

ข้าพเจ้าได้ถวายน้ำมันทาเท้า(ในพระชินเจ้า)

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าไม่มีความเจ็บไข้ ๑ มีรูปงาม ๑

มีเส้นประสาทรับรสได้เร็ว ๑ ได้ข้าวและน้ำ ๑

มีอายุยืนเป็นคำรบ ๕

(๔๐. อานิสงส์ของการถวายเนยใสและน้ำมัน)

ข้าพเจ้าได้ถวายเนยใสและน้ำมัน(ในพระชินเจ้า)

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นคนมีกำลังแข็งแรง ๑

มีร่างกายสมบูรณ์ ๑

เป็นคนร่าเริงทุกเมื่อ ๑ มีบุตรได้ทุกเมื่อ ๑

และเป็นคนไม่เจ็บไข้ทุกเมื่อ ๑

นี้เป็นผลแห่งการถวายเนยใสและน้ำมัน

(๔๑. อานิสงส์ของการถวายน้ำบ้วนปาก)

ข้าพเจ้าได้ถวายน้ำบ้วนปาก(ในพระชินเจ้า)

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๕ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีลำคอบริสุทธิ์ ๑ มีเสียงไพเราะ ๑

ปราศจากโรคไอ ๑ ปราศจากโรคหืด ๑

กลิ่นดอกอุบลฟุ้งออกจากปากของข้าพเจ้าทุกเมื่อ ๑

(๔๒. อานิสงส์ของการถวายนมส้ม)

ข้าพเจ้าได้ถวายนมส้มอย่างดีในพระพุทธเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุด

ได้บริโภคอมตภัตคือกายคตาสติอันประเสริฐ

(๔๓. อานิสงส์ของการถวายน้ำผึ้ง)

ข้าพเจ้าได้ถวายน้ำผึ้งที่มีสีกลิ่นและรสในพระชินเจ้า

และในหมู่สงฆ์ผู้ประเสริฐสุดแล้ว

ได้วิมุตติรสที่ไม่มีรสอื่นเปรียบปานได้ ไม่เป็นอย่างอื่น

(๔๔. อานิสงส์ของการถวายรส)

ข้าพเจ้าได้ถวายรสตามเป็นจริงในพระพุทธเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับผล ๔ ประการ

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า

(๔๕. อานิสงส์ของการถวายข้าวและน้ำ)

ข้าพเจ้าได้ถวายข้าวและน้ำในพระพุทธเจ้า

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๑๐ ประการ

คือข้าพเจ้าเป็นผู้มีอายุยืน ๑ มีกำลัง ๑

เป็นนักปราชญ์ ๑ มีวรรณะสวยงาม ๑

มียศ ๑ มีสุข ๑ เป็นผู้ได้ข้าว ๑ เป็นผู้ได้น้ำ ๑

เป็นคนกล้า ๑ เป็นผู้มีปัญญา ๑

ข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพ ได้คุณเหล่านี้

(๔๖. อานิสงส์ของการถวายธูป)

ข้าพเจ้าได้ถวายธูปในพระสุคต

และในพระสงฆ์ซึ่งเป็นหมู่คณะที่ประเสริฐสุดแล้วได้รับอานิสงส์

ซึ่งสมควรแก่กรรมของข้าพเจ้า ๑๐ ประการ

คือเป็นผู้มีกลิ่นตัวหอมฟุ้ง ๑ มียศ ๑

มีปัญญาไว ๑ มีชื่อเสียง ๑

มีปัญญาเฉียบแหลม ๑ มีปัญญากว้างขวาง ๑

มีปัญญาร่าเริง ๑ มีปัญญาลึกซึ้ง ๑

มีปัญญาไพบูลย์ ๑ มีปัญญาแล่นไปเร็ว ๑

เพราะผลแห่งการถวายธูปนั้น

ข้าพเจ้าเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่

ได้บรรลุนิพพานซึ่งเป็นสันติสุข ในกาลบัดนี้

(อานิสงส์ทั่วๆ ไป)

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้าได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระปิลินทวัจฉเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ปิลินทวัจฉเถราปทานที่ ๑ จบ