๔. มธุทายกเถราทาน (๓๙๔)

๔. มธุทายกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระมธุทายกเถระ

(พระมธุทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ข้าพเจ้าได้สร้างอาศรมอย่างสวยงามไว้ใกล้ฝั่งแม่น้ำสินธุ

สอนตำราประวัติศาสตร์พร้อมทั้งตำราทายลักษณะ

แก่พวกศิษย์ที่อาศรมนั้น

ศิษย์เหล่านั้นผู้ที่ข้าพเจ้าแนะนำแล้วเป็นผู้ใคร่ธรรม

ใคร่ฟังคำสั่งสอนดี

ถึงความสำเร็จในองค์ ๖ ๑- ประการ อยู่ใกล้ฝั่งแม่น้ำสินธุ

เป็นผู้ฉลาดในเหตุที่มาแห่งอุปปาทะ(ความเกิด)

และในลักษณะทั้งหลาย

แสวงหาประโยชน์สูงสุดอยู่ในป่าใหญ่ในครั้งนั้น

ครั้งนั้น พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสุเมธะ

เสด็จอุบัติขึ้นในโลก

พระองค์ทรงเป็นผู้นำโดยวิเศษ

เมื่อจะทรงอนุเคราะห์พวกข้าพเจ้า จึงเสด็จเข้ามา

ข้าพเจ้าได้เห็นพระมหาวีรเจ้าพระนามว่าสุเมธะ

ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก เสด็จเข้ามา

จึงได้ลาดหญ้าถวายแด่พระองค์ผู้เจริญที่สุดในโลก

ข้าพเจ้าถือน้ำผึ้งจากป่าใหญ่มาถวาย

แด่พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสวยแล้วได้ตรัสพระดำรัสนี้ว่า

เราจักพยากรณ์ผู้ที่มีความเลื่อมใส

ซึ่งได้ถวายน้ำผึ้งแก่เราด้วยมือทั้ง ๒ ของตน

ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

ด้วยการถวายน้ำผึ้งและด้วยการลาดหญ้าถวายนี้

ผู้นั้นจักรื่นรมย์อยู่ในเทวโลกตลอด ๓๐,๐๐๐ กัป

ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป)

พระศาสดาพระนามว่าโคดม ตามพระโคตร

ทรงสมภพในราชสกุลโอกกากราช จักอุบัติขึ้นในโลก

@เชิงอรรถ :

@๑ ดู เชิงอรรถ หน้า ๖๑๒ ในเล่มนี้

ผู้นั้นจักเป็นธรรมทายาทของพระศาสดาพระองค์นั้น

เป็นโอรสที่ธรรมเนรมิต

กำหนดรู้อาสวะทั้งปวง จักเป็นผู้ไม่มีอาสวะแล้วนิพพาน

เมื่อข้าพเจ้าจากเทวโลกมาในมนุษยโลกนี้

ปฏิสนธิในครรภ์มารดา

ฝนน้ำผึ้งได้ตกปกปิดแผ่นดินด้วยน้ำผึ้ง

แม้ในขณะเมื่อข้าพเจ้าออกจากครรภ์อย่างปลอดภัยนั้น

ฝนน้ำผึ้งก็ตกเพื่อข้าพเจ้าตลอดกาลเป็นนิตย์

เมื่อข้าพเจ้าออกจากเรือนบวชเป็นบรรพชิตแล้ว

ย่อมได้ข้าวและน้ำ

นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำผึ้ง

ข้าพเจ้าเกิดในหมู่เทวดาและมนุษย์

เป็นผู้บริบูรณ์ด้วยสิ่งที่พึงปรารถนาทั้งปวง

ได้บรรลุความสิ้นอาสวะ

เพราะการถวายน้ำผึ้งนั้นแล

เมื่อฝนตกแล้ว หญ้างอกยาว ๔ นิ้ว

เมื่อต้นไม้ในที่เพาะปลูกมีดอกบานสะพรั่ง

ข้าพเจ้าเป็นผู้ไม่มีอาสวะอยู่เป็นสุขเนืองนิตย์

ที่เรือนว่าง ที่มณฑปและโคนต้นไม้

ภพที่ข้าพเจ้าก้าวล่วงมีในท่ามกลาง

ในวันนี้อาสวะทั้งหลายของข้าพเจ้าสิ้นไปแล้ว

บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก

ในกัปที่ ๓๐,๐๐๐ (นับจากกัปนี้ไป)

ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการถวายน้ำผึ้ง

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

อาสวะทั้งปวงก็สิ้นไปแล้ว

บัดนี้ ภพใหม่ไม่มีอีก

การที่ข้าพเจ้าได้มาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระมธุทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

มธุทายกเถราปทานที่ ๔ จบ