๓. ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทาน (๔๓)

๓. ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระภัททิยกาฬิโคธายบุตรเถระ

(พระภัททิยกาฬิโคธายบุตรเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ประชุมชนทั้งปวงเข้าเฝ้าพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

พระนามว่าปทุมุตตระ ผู้มีพระทัยประกอบด้วยเมตตา

เป็นพระมหามุนี ผู้ทรงเป็นผู้นำชั้นเลิศของสัตว์โลกทั้งปวง

ชนทั้งปวงย่อมถวายอามิส

คือสัตตุก้อน สัตตุผง น้ำ และข้าวแด่พระศาสดา

และในสงฆ์ผู้เป็นเนื้อนาบุญอย่างยอดเยี่ยม

แม้ข้าพเจ้าก็จะนิมนต์พระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

และสงฆ์ผู้ยอดเยี่ยม ถวายทานแด่พระผู้มีพระภาค

ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ ๑- ผู้คงที่

และข้าพเจ้าส่งคนไปให้นิมนต์พระตถาคต

และภิกษุสงฆ์ทั้งสิ้นผู้เป็นนาบุญอย่างยอดเยี่ยม

ข้าพเจ้าจัดตั้งบัลลังก์ทอง ๑๐๐,๐๐๐ ตัว

ลาดด้วยเครื่องลาดผ้าโกเชาว์ผืนใหญ่

มีขนยาว ด้วยเครื่องลาดลายดอกไม้ยัดด้วยนุ่น

และด้วยผ้าเปลือกไม้และผ้าฝ้าย

เป็นอาสนะที่ควรค่ามากสมควรแด่พระพุทธเจ้า

พระพุทธเจ้าพระนามว่าปทุมุตตระ

ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ

@เชิงอรรถ :

@๑ เทพมีอยู่ ๓ จำพวก คือ สมมติเทพ อุปปัตติเทพ และวิสุทธิเทพ ในที่นี้มีนัยว่า พระผู้มีพระภาคเป็น

@ผู้ยิ่งใหญ่กว่าเทพทุกจำพวก (วิสุทฺธิ.ฏีกา. ๑/๑/๙)

ผู้องอาจกว่านรชน มีหมู่ภิกษุห้อมล้อม

เสด็จเข้ามาใกล้ประตู(บ้าน)ของข้าพเจ้า

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส

มีใจยินดีได้ต้อนรับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า

ผู้ทรงเป็นที่พึ่งของสัตว์โลก

มีพระยศแล้วนำเสด็จมาเรือนของตน

ข้าพเจ้ามีจิตเลื่อมใส มีใจยินดี

ได้อังคาสภิกษุ ๑๐๐,๐๐๐ รูป

และพระพุทธเจ้าผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก จนอิ่มหนำด้วยข้าวชั้นดี

พระผู้มีพระภาคพระนามว่าปทุมุตตระ

ผู้ทรงรู้แจ้งโลก ผู้สมควรรับเครื่องบูชา

ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้วได้ตรัสพระคาถาเหล่านี้ว่า

เราจักพยากรณ์ผู้ที่ถวายอาสนะทองคำ

ลาดด้วยผ้าขนสัตว์ ๑-

ท่านทั้งหลายจงฟังเรากล่าวเถิด

เขาจักครองเทวสมบัติ มีเหล่านางเทพอัปสรห้อมล้อม

เสวยสมบัติอยู่ ๗๔ ชาติ

เขาจักเป็นเจ้าประเทศราชครองแผ่นดิน ๑,๐๐๐ ชาติ

จักเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๕๑ ชาติ

เขาจักเป็นผู้มีตระกูลสูง ในภพกำเนิดทั้งปวง

ภายหลังเขาถูกกุศลมูลตักเตือนจึงบวช

มีนามว่าภัททิยะ เป็นสาวกของพระศาสดา

@เชิงอรรถ :

@๑ โคนกตฺถตํ ปูผ้าโกเชาว์สีดำขนยาว ๔ องคุลี (โคนกตฺถโตติ จตุรงฺคุลาธิกโลเมน กาฬโกชเวน อตฺถโต.

@องฺ.ติก.อ. ๒/๓๕/๑๓๑)

ข้าพเจ้าเป็นผู้หมั่นประกอบวิเวก

อาศัยอยู่ในเสนาสนะที่สงัด

ผลทั้งปวง ข้าพเจ้าก็บรรลุแล้ว

วันนี้ ข้าพเจ้าเป็นผู้สละกิเลสได้แล้ว

พระผู้มีพระภาคผู้เป็นสัพพัญญูผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก

ทรงทราบคุณสมบัติทั้งปวงของข้าพเจ้าแล้ว

ประทับนั่งในท่ามกลางหมู่ภิกษุแล้ว

ทรงแต่งตั้งข้าพเจ้าไว้ในตำแหน่งเอตทัคคะ

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ภัททิยกาฬิโคธายปุตตเถราปทานที่ ๓ จบ