๙. ฐิตัญชลิยเถราปทาน (๗๙)

๘๑. ๙. ฐิตญฺชลิยตฺเถราปทานวณฺณนา

มิคลุทฺโท ปุเร อาสินฺติอาทิกํ อายสฺมโต ฐิตญฺชลิยตฺเถรสฺส อปทานํ. อยมฺปิ ปุริมพุทฺเธสุ กตาธิกาโร ตตฺถ ตตฺถุปฺปนฺนภเว วิวฏฺฏูปนิสฺสยานิ ปุญฺญานิ อุปจินนฺโต ติสฺสสฺส ภควโต กาเล ปุรากเตน เอเกน กมฺมจฺฉิทฺเทน เนสาทโยนิยํ นิพฺพตฺติตฺวา วิญฺญุตํ ปตฺโต มิคสูกราทโย มาเรตฺวา เนสาทกมฺเมน อรญฺเญ วาสํ กปฺเปสิ. ตสฺมึ สมเย ติสฺโส ภควา ตสฺสานุกมฺปาย หิมวนฺตํ อคมาสิ. โส ตํ ทฺวตฺตึสวรลกฺขเณหิ อสีตานุพฺยญฺชนพฺยามปฺปภาหิ จ ชลมานํ ภควนฺตํ ทิสฺวา โสมนสฺสชาโต ปณามํ กตฺวา คนฺตฺวา ปณฺณสนฺถเร นิสีทิ. ตสฺมึ ขเณ เทโว คชฺชนฺโต อสนิ ปติ, ตโต มรณสมเย พุทฺธมนุสฺสริตฺวา ปุนญฺชลิมกาสิ. โส เตน ปุญฺเญน สุเขตฺเต กตกุสลตฺตา อกุสลวิปากํ ปฏิพาหิตฺวา สคฺเค นิพฺพตฺโต กามาวจรสมฺปตฺติโย อนุภวิตฺวา มนุสฺเสสุ มนุสฺสสมฺปตฺติโย จ อนุภวิตฺวา อปรภาเค อิมสฺมึ พุทฺธุปฺปาเท เอกสฺมึ กุลเคเห นิพฺพตฺโต วุทฺธิมนฺวาย ปุรากตวาสนาย สตฺถริ ปสีทิตฺวา ปพฺพชิโต นจิรสฺเสว อรหา อโหสิ.

โส ตโต ปรํ อตฺตโน ปุพฺพกมฺมํ สริตฺวา โสมนสฺสชาโต ปุพฺพจริตาปทานํ ปกาเสนฺโต มิคลุทฺโท ปุเร อาสินฺติอาทิมาห. ตตฺถ มิคลุทฺโทติ มิคานํ มารณํ ๑- อุปคจฺฉตีติ มิคลุทฺโท. มิคนฺติ สีฆํ วาตเวเคน คจฺฉนฺติ ธาวนฺตีติ มิคา, เตสํ มิคานํ มารเณ ลุทฺโท ทารุโณ โลภีติ มิคลุทฺโท. โส อหํ ปุเร ภควโต ทสฺสนสมเย มิคลุทฺโท อาสึ อโหสินฺติ อตฺโถ. อรญฺเญ กานเนติ อรติ คจฺฉติ มิคสมูโห เอตฺถาติ อรญฺญํ, อถ วา อา สมนฺตโต รชฺชนฺติ ตตฺถ วิเวกาภิรตา พุทฺธปจฺเจกพุทฺธาทโย

@เชิงอรรถ: ๑ สี. มรณาย มหาสารปฺปตฺตา สปฺปุริสาติ อรญฺญํ. กา กุจฺฉิตากาเรน วา ภยานกากาเรน วา นทนฺติ สทฺทํ กโรนฺติ, อานนฺติ วินฺทนฺตีติ วา กานนํ. ตสฺมึ อรญฺเญ กานเน มิคลุทฺโท ปุเร อาสินฺติ สมฺพนฺโธ. ตตฺถ อทฺทสํ สมฺพุทฺธนฺติ ตตฺถ ตสฺมึ อรญฺเญ อุปคตํ สมฺพุทฺธํ อทฺทสํ อทฺทกฺขินฺติ อตฺโถ. ทสฺสนํ ปุเร อโหสิ อวิทูเร, ตสฺมา มโนทฺวารานุสาเรน จกฺขุวิญฺญาณํ ปุเรจาริกํ กายวิญฺญาณสมงฺคึ ๑- ปาเปติ อปฺเปตีติ อตฺโถ.

ตโต เม อสนีปาโตติ อา สมนฺตโต สนนฺโต คชฺชนฺโต ปตตีติ อสนิ, อสนิยา ปาโต ปตนํ อสนีปาโต, เทวทณฺโฑติ อตฺโถ. เสสํ สพฺพตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.

ฐิตญฺชลิยตฺเถราปทานวณฺณนา นิฏฺฐิตา.