๑. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน

๕๓. ติณทายกวรรค

หมวดว่าด้วยการถวายหญ้าเป็นต้น

๑. ติณมุฏฐิทายกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระติณมุฏฐิทายกเถระ

(พระติณมุฏฐิทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ในที่ไม่ไกลจากภูเขาหิมพานต์ มีภูเขาลูกหนึ่งชื่อลัมพกะ

ที่ภูเขานั้นแล พระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าติสสะ

เสด็จจงกรมอยู่กลางแจ้ง

เมื่อชาติก่อน ข้าพเจ้าเป็นนายพรานเนื้ออยู่ในป่าดงใหญ่

เห็นพระพุทธเจ้าผู้เป็นเทพยิ่งกว่าเทพ

จึงได้ถวายหญ้ากำหนึ่ง

เพื่อประทับนั่งสำหรับพระพุทธเจ้า

ครั้นถวายแล้วทำจิตให้เลื่อมใส

ได้ถวายอภิวาทพระสัมมาสัมพุทธเจ้าแล้ว

บ่ายหน้าหลีกไปทางทิศเหนือ

ข้าพเจ้าพอเดินไปได้ไม่นานก็ถูกราชสีห์ทำร้าย

ถูกราชสีห์ฆ่าตายในที่นั้นนั่นเอง

ในเวลาใกล้ตาย กรรมที่ข้าพเจ้าได้กระทำไว้ในพระพุทธเจ้า

ผู้ประเสริฐที่สุด ไม่มีอาสวะ ข้าพเจ้าจึงได้ไปเกิดในเทวโลก

ดุจความเร็วแห่งลูกศรที่พ้นจากแล่งไปแล้ว

ในเทวโลกนั้น ปราสาท ๗ ชั้น สูง ๑,๐๐๐ ชั่วลูกธนู

สะพรั่งไปด้วยธง พราวไปด้วยแก้วมณีสีเขียว

อันสวยงาม ซึ่งบุญกรรมเนรมิตให้

แสงสว่างของปราสาทนั้นพวยพุ่งดังดวงอาทิตย์อุทัย

ข้าพเจ้ามีนางเทพกัญญาอยู่มากมาย

เพลิดเพลินหมกมุ่นอยู่ในกามคุณ

ข้าพเจ้าถูกกุศลมูลตักเตือนแล้ว

จุติจากเทวโลกกลับมาเกิดเป็นมนุษย์

ได้บรรลุธรรมเป็นที่สิ้นอาสวะแล้ว

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้าได้ถวายหญ้าสำหรับประทับนั่งไว้

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการถวายหญ้ากำหนึ่ง

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระติณมุฏฐิทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

ติณมุฏฐิทายกเถราปทานที่ ๑ จบ