๑๐. มัญจทายกเถราปทาน

๑๐. มัญจทายกเถราปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระมัญจทายกเถระ

(พระมัญจทายกเถระ เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าพระนามว่าสิทธัตถะ

ผู้ทรงเป็นผู้นำสัตว์โลก

ผู้ประกอบด้วยพระกรุณา ปรินิพพานแล้ว

เมื่อปาพจน์ ๑- กำลังแพร่หลายไป

เทวดาและมนุษย์พากันสักการะแล้ว

ครั้งนั้น ข้าพเจ้าเป็นคนจัณฑาล

มีอาชีพทำเตียงนอนและตั่ง ข้าพเจ้าเลี้ยงชีพ

และ เลี้ยงดูบุตรภรรยาด้วยการงานนั้น

ข้าพเจ้าเลื่อมใส(ในพระศาสนา)

จึงทำเตียงนอนอย่างประณีตด้วยมือของตน

แล้วได้เข้าไปถวายแด่ภิกษุสงฆ์ด้วยตนเอง

ด้วยกรรมที่ข้าพเจ้าได้ทำไว้ดีแล้วนั้น

และด้วยเจตนาที่ตั้งไว้มั่น

เมื่อข้าพเจ้าละกายมนุษย์แล้ว

จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ข้าพเจ้าถึงเทวโลก

ได้บันเทิงอยู่ในหมู่เทพชั้นดาวดึงส์

ที่นอนซึ่งมีราคามากเกิดขึ้นตามความปรารถนา

ข้าพเจ้าได้เป็นจอมเทพครองเทวสมบัติตลอด ๕๐ ชาติ

ได้เป็นพระเจ้าจักรพรรดิ ๘๐ ชาติ

@เชิงอรรถ :

@๑ ปาพจน์ หมายถึงพระไตรปิฎกที่พระผู้มีพระภาคทรงแสดงไว้ (ขุ.อป.อ. ๑/๖๒๔/๓๖๕)

และได้เป็นพระเจ้าประเทศราชอันไพบูลย์นับชาติไม่ถ้วน

เป็นผู้มีความสุข มียศ

นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียงนอน

ครั้นข้าพเจ้าจุติจากเทวโลกมายังภพมนุษย์แล้ว

ที่นอนอย่างดี อันเหมาะสำหรับผู้สูงศักดิ์เกิดแก่ข้าพเจ้า

ภพนี้เป็นภพสุดท้ายของข้าพเจ้า

ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่

แม้ในวันนี้ที่นอนก็ได้ปรากฏขึ้นในเวลาจะนอนเหมือนกัน

ในกัปที่ ๙๔ นับจากกัปนี้ไป

ข้าพเจ้าได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการถวายเตียง

กิเลสทั้งหลายข้าพเจ้าก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงข้าพเจ้าก็ถอนได้แล้ว

ข้าพเจ้าตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่ข้าพเจ้ามาในสำนักของพระพุทธเจ้า

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ ข้าพเจ้าได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ ข้าพเจ้าก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า ข้าพเจ้าก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ท่านพระมัญจทายกเถระได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

มัญจทายกเถราปทานที่ ๑๐ จบ

ภัททาลิวรรคที่ ๔๒ จบบริบูรณ์

รวมอปทานที่มีในวรรคนี้ คือ

๑. ภัททาลิเถราปทาน ๒. เอกฉัตติยเถราปทาน

๓. ติณสูลกฉาทนิยเถราปทาน ๔. มธุมังสทายกเถราปทาน

๕. นาคปัลลวกเถราปทาน ๖. เอกทีปิยเถราปทาน

๗. อุจฉังคปุปผิยเถราปทาน ๘. ยาคุทายกเถราปทาน

๙. ปัตโถทนทายกเถราปทาน ๑๐. มัญจทายกเถราปทาน

ในวรรคนี้ บัณฑิตนับคาถาได้ ๒๐๑ คาถา