๔. เอกาสนทายิกาเถริยาปทาน

๔. เอกาสนทายิกาเถริยาปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระเอกาสนทายิกาเถรี

(พระเอกาสนทายิกาเถรี เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ครั้งนั้น หม่อมฉันได้เป็นหญิงร้อยพวงมาลัยอยู่ในกรุงหงสวดี

มารดาบิดาของหม่อมฉันไปทำงาน

หม่อมฉันได้เห็นพระสมณะกำลังเดินไปตามถนน

ในเวลาเที่ยงวัน จึงได้ปูลาดอาสนะถวาย

ครั้นปูลาดอาสนะด้วยผ้าโกเชาว์อันวิจิตรเป็นต้นแล้ว

เป็นผู้มีจิตเลื่อมใส มีใจยินดีกล่าวดังนี้ว่า

‘ภูมิภาคร้อนระอุ เวลาเที่ยงวัน

ลมก็ไม่รำเพยพัด และเวลาก็จะล่วงเลยแล้ว

ข้าแต่พระมหามุนี อาสนะนี้หม่อมฉันปูลาดไว้เพื่อพระองค์

ขอพระองค์ได้โปรดอนุเคราะห์ นั่งบนอาสนะของหม่อมฉันเถิด’

พระสมณะผู้ฝึกตนดีแล้ว มีใจบริสุทธิ์ ได้นั่งบนอาสนะนั้น

หม่อมฉันรับบาตรของท่านแล้ว ได้ถวายบิณฑบาตตามที่ตนหุงต้มไว้

ด้วยกรรมที่หม่อมฉันได้ทำไว้ดีแล้วนั้น

และด้วยเจตนาที่ตั้งไว้มั่น

หม่อมฉันละกายมนุษย์แล้ว

จึงได้ไปเกิดในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

ในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์

วิมานสูง ๖๐ โยชน์ กว้าง ๓๐ โยชน์

ซึ่งบุญกรรมเนรมิตสร้างขึ้นอย่างสวยงาม

เพื่อหม่อมฉันเพราะ(การปูลาด)อาสนะ

บัลลังก์ของหม่อมฉันมีหลายชนิด

คือบัลลังก์ทองคำ บัลลังก์แก้วมณี

บัลลังก์แก้วผลึก และบัลลังก์แก้วทับทิม

บัลลังก์ของหม่อมฉันปูลาดด้วยเครื่องลาดที่ยัดด้วยนุ่น

ด้วยเครื่องลาดอันวิจิตรด้วยรูปราชสีห์และเสือโคร่งเป็นต้น ๑- ก็มี

ด้วยเครื่องลาดแกมไหมประดับด้วยเพชรพลอยก็มี

ด้วยเครื่องลาดมีขนตั้งขึ้นด้านเดียวก็มี

หม่อมฉันเพียบพร้อมด้วยความร่าเริงสนุกสนาน

ไปได้ตามที่หม่อมฉันปรารถนา

พร้อมกับบัลลังก์อันประเสริฐในคราวที่หม่อมฉันต้องการจะไป

หม่อมฉันได้เป็นพระมเหสีของท้าวเทวราช ๘๐ พระองค์

และได้เป็นพระมเหสีของพระเจ้าจักรพรรดิ ๗๐ พระองค์

เมื่อหม่อมฉันยังเวียนว่ายตายเกิดอยู่ในภพน้อยภพใหญ่

ได้โภคสมบัติมากมาย

หม่อมฉันไม่มีความบกพร่องด้วยโภคสมบัติเลย

นี้เป็นผลแห่งการปูลาดอาสนะที่เดียวถวาย

หม่อมฉันเวียนว่ายตายเกิดอยู่ใน ๒ ภพ

คือ (๑) ภพเทวดา (๒) ภพมนุษย์

ภพอื่นหม่อมฉันไม่รู้จักเลย

นี้เป็นผลแห่งการปูลาดอาสนะที่เดียวถวาย

หม่อมฉันเกิดเฉพาะใน ๒ ตระกูล

คือ (๑) ตระกูลกษัตริย์ (๒) ตระกูลพราหมณ์

หม่อมฉันเกิดในตระกูลสูงทุกๆ ภพ

นี้เป็นผลแห่งการปูลาดอาสนะที่เดียวถวาย

@เชิงอรรถ :

@๑ ด้วยเครื่องลาดอันวิจิตรด้วยรูปราชสีห์และเสือโคร่งเป็นต้น แปลมาจากศัพท์ว่า วิกติกา

@(ตามนัยอภิธานัปปทีปิกา ๓๑๔/๘๔)

ความโทมนัสที่ทำจิตของหม่อมฉันให้เร่าร้อนหม่อมฉันก็ไม่รู้จัก

ความเป็นผู้มีผิวพรรณทรามหม่อมฉันก็ไม่รู้จัก

นี้เป็นผลแห่งการปูลาดอาสนะที่เดียวถวาย

พี่เลี้ยงนางนม หญิงค่อม และหญิงรับใช้จำนวนมาก

ต่างก็ปรนนิบัติหม่อมฉัน หม่อมฉันถูกพี่เลี้ยงต่างผลัดกันอุ้ม

นี้เป็นผลแห่งการปูลาดอาสนะที่เดียวถวาย

พี่เลี้ยงพวกหนึ่งอาบน้ำให้หม่อมฉัน

พวกหนึ่งคอยป้อนข้าวหม่อมฉัน

พวกหนึ่งประดับตกแต่งหม่อมฉัน

พวกหนึ่งชวนหม่อมฉันให้รื่นรมย์ทุกเวลา

พวกหนึ่งลูบไล้ของหอมให้

นี้เป็นผลแห่งการปูอาสนะที่เดียวถวาย

บัลลังก์ดังจะรู้ความดำริของหม่อมฉันผู้อยู่ที่มณฑป

โคนไม้ หรือที่เรือนว่าง ย่อมปรากฏขึ้น

ภพนี้เป็นภพสุดท้ายของหม่อมฉัน

ภพสุดท้ายกำลังเป็นไปอยู่

แม้ในวันนี้หม่อมฉันก็สละราชสมบัติออกบวชเป็นบรรพชิต

ในกัปที่ ๑๐๐,๐๐๐ นับจากกัปนี้ไป

หม่อมฉันได้ถวายทานไว้ในครั้งนั้น

จึงไม่รู้จักทุคติเลย

นี้เป็นผลแห่งการปูอาสนะที่เดียวถวาย

กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงหม่อมฉันก็ถอนได้แล้ว

หม่อมฉันตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่หม่อมฉันมาในสำนักของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ หม่อมฉันได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ หม่อมฉันก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า พระเอกาสนทายิกาภิกษุณีได้ภาษิตคาถาเหล่านี้ ด้วยประการฉะนี้

เอกาสนทายิกาเถริยาปทานที่ ๔ จบ