๑. อัฏฐารสหัสสขัตติยกัญญาเถริยาปทาน

๔. ขัตติยกัญญาวรรค

หมวดว่าด้วยพระเถรีผู้เคยเป็นขัตติยกัญญาเป็นต้น

๑. อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถรีนมปทาน

ประวัติในอดีตชาติของพระเถรี

ผู้เคยเป็นพระขัตติยกัญญา ๑๘,๐๐๐ รูป

(พระเถรีผู้เคยเป็นขัตติยกัญญา ๑๘,๐๐๐ รูป เมื่อจะประกาศประวัติในอดีตชาติของตน จึงกล่าวว่า)

ข้าแต่พระมหามุนี หม่อมฉันทั้งหลายมีภพทั้งปวงสิ้นแล้ว

ปลดเปลื้องที่ต่อแห่งภพแล้ว

ไม่มีอาสวะทั้งปวงเลยขอกราบทูลว่า

‘ข้าแต่พระมหามุนี บริกรรมที่เป็นกุศล

ความดีอย่างใดอย่างหนึ่งที่ตนปรารถนาไว้

และวัตถุที่เป็นเครื่องบริโภคหม่อมฉันทั้งหลายถวายแล้ว

เพื่อประโยชน์แก่พระองค์

ข้าแต่พระมหามุนี ความดีที่ปรารถนาแล้ว

และวัตถุที่เป็นเครื่องบริโภคหม่อมฉันทั้งหลายถวายแล้วแด่พระพุทธเจ้า

พระปัจเจกพุทธเจ้าและพระสาวกทั้งหลาย

ก็เพื่อประโยชน์แก่พระองค์

ข้าแต่พระมหามุนี กรรมที่สูงและต่ำหม่อมฉันทั้งหลายก็กระทำแล้ว

ความดีหม่อมฉันทั้งหลายก็ปรารถนาแล้ว

การบริกรรมในตระกูลสูงหม่อมฉันทั้งหลาย

ทำไว้แล้วเพื่อภิกษุทั้งหลาย’

หญิงเหล่านั้นถูกกุศลมูลนั้นนั่นแหละตักเตือนแล้ว

เป็นผู้พรั่งพร้อมไปด้วยกุศลกรรม

ล่วงสมบัติของมนุษย์แล้ว มาเกิดในตระกูลกษัตริย์

เมื่อกรรมที่หม่อมฉันทั้งหลายได้ร่วมกันสั่งสมสร้างไว้ในชาติเดียวกัน

ในภพสุดท้าย หม่อมฉันทั้งหลายสมภพในตระกูลกษัตริย์เกิดร่วมกัน

ข้าแต่พระมหาวีระ หม่อมฉันทั้งหลายเป็นผู้มีรูปสมบัติ

มีโภคสมบัติ มีลาภสักการะ

อันมหาชนในภายในบุรีบูชาแล้ว

เหมือนนันทนวันอุทยานแห่งหมู่เทพอันมหาชนบูชาแล้ว

หม่อมฉันทั้งหลายพากันเบื่อหน่ายออกจากเรือน

บวชเป็นบรรพชิตสิ้นไป ๒-๓ วัน

ก็บรรลุถึงความดับทุกข์ทั้งหมดด้วยกัน

คนเป็นอันมากนำจีวร บิณฑบาต เสนาสนะ

และคิลานปัจจัยเภสัชบริขารมากมาย

มาสักการบูชาหม่อมฉันทั้งหลายตลอดเวลา

กิเลสทั้งหลายหม่อมฉันทั้งหลายก็เผาได้แล้ว

ภพทั้งปวงหม่อมฉันทั้งหลายก็ถอนได้แล้ว

หม่อมฉันทั้งหลายตัดกิเลสเครื่องผูกพันได้แล้วอยู่อย่างผู้ไม่มีอาสวะ

ดุจพญาช้างตัดเครื่องพันธนาการได้แล้วอยู่อย่างอิสระ

การที่หม่อมฉันทั้งหลายมาในสำนัก

ของพระพุทธเจ้าผู้ประเสริฐที่สุด

เป็นการมาดีแล้วโดยแท้

วิชชา ๓ หม่อมฉันทั้งหลายได้บรรลุแล้วโดยลำดับ

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทั้งหลายก็ได้ทำสำเร็จแล้ว

คุณวิเศษเหล่านี้ คือ ปฏิสัมภิทา ๔ วิโมกข์ ๘

และอภิญญา ๖ หม่อมฉันทั้งหลายก็ได้ทำให้แจ้งแล้ว

คำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า หม่อมฉันทั้งหลายก็ได้ทำสำเร็จแล้ว ดังนี้แล

ได้ทราบว่า ภิกษุณีที่เคยเป็นขัตติยกัญญา ๑๘,๐๐๐ มีพระยสวดีเถรีเป็น ประธาน ได้ภาษิตคาถาเหล่านี้เฉพาะพระพักตร์พระผู้มีพระภาค ด้วยประการฉะนี้

อัฏฐารสสหัสสขัตติยกัญญาเถริยาปทานที่ ๑ จบ