๓. มังคลพุทธวงศ์

[๔] |๔.๑| โกณฺฑญฺญสฺส อปเรน มงฺคโล นาม นายโก ตมํ โลเก นิหนฺตฺวาน ธมฺโมกฺกมภิธารยิ ฯ |๔.๒| อตุลาสิ ๔- ปภา ตสฺส ชิเนหญฺเญหิ อุตฺตริ ๕- จนฺทสุริยปฺปภํ หนฺตฺวา ทสสหสฺสี วิโรจติ ฯ |๔.๓| โสปิ พุทฺโธ ปกาเสสิ จตุโร สจฺจวรุตฺตเม เต เต สจฺจรสํ ปิตฺวา วิโนเทนฺติ มหาตมํ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อสงฺโขภา ฯ ๒ ม. ยุ. ปวโร ฯ ๓ ม. ยุ. จิตฺโต ฯ ๔ ยุ. อตุลาปิ ฯ @ ๕ ม. ยุ. อุตฺตรึ ฯ |๔.๔| ปตฺวาน โพธิมตุลํ ปฐเม ธมฺมเทสเน โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐมาภิสมโย ๑- อหุ ฯ |๔.๕| สุรินฺทเทวภวเน พุทฺโธ ๒- ธมฺมมเทสยิ ตทา โกฏิสตสหสฺสานํ ๓- ทุติยาภิสมโย อหุ ฯ |๔.๖| ยทา สุนนฺโท จกฺกวตฺติ สมฺพุทฺธมุปสงฺกมิ ตทา อาหนิ สมฺพุทฺโธ ธมฺมเภรึ วรุตฺตมํ ฯ |๔.๗| สุนนฺทสฺสานุจรา จ ๔- ตทาสุํ นวุติโกฏิโย สพฺเพ ๕- เต นิรวเสสา อเหสุํ เอหิภิกฺขุกา ฯ |๔.๘| สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ มงฺคลสฺส มเหสิโน โกฏิสตสหสฺสานํ ปฐโม อาสิ สมาคโม ฯ |๔.๙| โกฏิสตสหสฺสานํ ๖- ทุติโย อาสิ สมาคโม ตติเย นวุติโกฏีนํ ตติโย อาสิ สมาคโม ฯ |๔.๑๐| ขีณาสวานํ วิมลานํ ตทา อาสิ สมาคโม อหํ เตน สมเยน สุรุจิ นาม พฺราหฺมโณ ฯ |๔.๑๑| อชฺฌายิโก มนฺตธโร ติณฺณํ เวทาน ปารคู ตมหํ อุปสงฺกมึ สรณํ คนฺตฺวาน สตฺถุโน ฯ |๔.๑๒| สมฺพุทฺธปฺปมุขํ สงฺฆํ คนฺธมาเลน ปูชยึ ปูเชตฺวา คนฺธมาเลน ควปาเนน ตปฺปยึ ฯ โสปิ มํ พุทฺโธ พฺยากาสิ มงฺคโล ทิปทุตฺตโม |๔.๑๓| อปริเมยฺเย อิโต กปฺเป อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ธมฺมาภิสมโย ฯ ๒ ยุ. ยทา พุทฺโธ ปกาสยิ ฯ ๓ ม. ยุ. โกฏิสหสฺสานํ ฯ @ ๔ ม. ยุ. ชนตา ฯ ๕ ม. ยุ. สพฺเพปิ ฯ ๖ ม. ทุติโย โกฏิสตสหสฺสานํ ฯ ยุ. ทุติโย @โกฏิสหสฺสานํ ตติโย นวุติโกฏีนํ ฯ |๔.๑๔| อหุ ๑- กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ๒- ฯ |๔.๑๕| อชปาล รุกฺขมูลสฺมึ ๓- นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๔.๑๖| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน ปฏิยตฺต วรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๔.๑๗| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๔.๑๘| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ |๔.๑๙| อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติ มํ ชินํ ฯ |๔.๒๐| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๔.๒๑| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ๔- ฯ |๔.๒๒| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. อหุ ฯเปฯ ตถาคโตติ อิเม ปาฐา นตฺถิ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ ยุ. สพฺพตฺถ @ทุกฺกรการิยํ ฯ ๓ ยุ. อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ - ยทิ มุญฺจามิมํ ชินนฺติ อิเม ปาฐา @นตฺถิ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๔ โป. เหสฺสนฺตุ หสนฺติ จ ฯ |๔.๒๓| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ |๔.๒๔| อุกฺกุฏฺฐิ สทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๔.๒๕| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๔.๒๖| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐา ติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๔.๒๗| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ ฯ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๔.๒๘| ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ อุตฺตรึ วตฺตมธิฏฺฐาสึ ทสปารมิปูริยา ฯ |๔.๒๙| ตทา ปีตึ นุพฺรูหนฺโต สมฺโพธิวรปตฺติยา พุทฺเธ ทตฺวาน มํ เคหํ ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก ฯ |๔.๓๐| สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ นวงฺค สตฺถุสาสนํ สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวาน โสภยึ ชินสาสนํ ฯ |๔.๓๑| ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต พฺรหฺมํ ภาเวตฺวา ภาวนํ อภิญฺญาสุ ปารมึ คนฺตฺวา พฺรหฺมโลกมคญฺฉิหํ ฯ |๔.๓๒| นครํ อุตฺตรํ นาม อุตฺตโร นาม ขตฺติโย อุตฺตรา นาม ชนิกา มงฺคลสฺส มเหสิโน ฯ |๔.๓๓| นว วสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ ๑- โส ยสวา สุจิมา สิริมา ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ |๔.๓๔| สมตึสสหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา ยสวตี นาม นารี สีวโล นาม อตฺรโช ฯ |๔.๓๕| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา อสฺสยาเนน นิกฺขมิ อนูนอฏฺฐมาสานิ ๒- ปธานํ ปทหี ชิโน ฯ |๔.๓๖| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต มงฺคโล โลกนายโก วตฺตจกฺโก มหาวีโร จเรสิ ๓- ทิปทุตฺตโม ฯ |๔.๓๗| สุเทโว ธมฺมเสโน จ อเหสุํ อคฺคสาวกา ปาลิโต นามุปฏฺฐาโก มงฺคลสฺส มเหสิโน ฯ |๔.๓๘| สีวลา จ อโสกา จ อเหสุํ อคฺคสาวิกา โพธิ ตสฺส ภควโต นาครุกฺโขติ วุจฺจติ ฯ |๔.๓๙| นนฺโท เจว วิสาโข จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา อนุฬา เจว สุมนา ๔- จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ |๔.๔๐| อฏฺฐาสีติรตนานิ อจฺจุคฺคโต มหามุนิ ตโต นิทฺธาวตี รํสิ อเนกสตสหสฺสิโย ฯ |๔.๔๑| นวุติ วสฺสสหสฺสานิ อายุ วิชฺชติ ตาวเท ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ |๔.๔๒| ยถาปิ สาคเร อุมฺมิ น สกฺกา เต ๕- คเณตุเย ตเถว สาวกา ตสฺส น สกฺกา เต คเณตุเย ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. อชฺฌา โส วสิ ฯ อิโต ปรํ อีทิสเมว ฯ ๒ ยุ. อนูนกํ อฏฺฐมาสํ ฯ @ ๓ ม. ยุ. วเน สิริวรุตฺตเม ฯ ๔ ม. ยุ. สุตนา ฯ ๕ ม. ยุ. ตา ฯ |๔.๔๓| ยาว อฏฺฐาสิ สมฺพุทฺโธ มงฺคโล โลกนายโก น ตสฺส สาสเน อตฺถิ สกิเลสมรณํ ๑- ตทา ฯ |๔.๔๔| ธมฺโมกฺกํ ธารยิตฺวาน สนฺตาเรตฺวา มหาชนํ ชลิตฺวา ธุมเกตูว นิพฺพุโต โส มหายโส ฯ |๔.๔๕| สงฺขารานํ สภาวตฺตํ ทสฺสยิตฺวา สเทวเก ชลิตฺวา อคฺคิกฺขนฺโธว สุริโย อตฺถงฺคโต ยถา ฯ |๔.๔๖| อุยฺยาเน เวสฺสเร ๒- นาม พุทฺโธ นิพฺพายิ มงฺคโล ตตฺเถวสฺส ชินถูโป ตึสโยชนมุคฺคโตติ ฯ มงฺคลพุทฺธวํโส ตติโย ฯ