๑๒. สุชาตพุทธวงศ์

[๑๓] |๑๓.๑| ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ สุชาโต นาม นายโก สีหหนุ อุสภกฺขนฺโธ ๒- อปฺปเมยฺโย ทุราสโท ฯ |๑๓.๒| จนฺโทว วิมโล สุทฺโธ สตรํสีว ปตาปวา ๓- เอวํ โสภติ สมฺพุทฺโธ ชลนฺโต สิริยา สทา ๔- ฯ |๑๓.๓| ปาปุณิตฺวาน สมฺพุทฺโธ เกวลํ โพธิมุตฺตมํ สุมงฺคลมฺหิ นคเร ธมฺมจกฺกํ ปวตฺตยิ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. สาธุหิ ฯ ยุ. ตาทิหิ ฯ ๒ ม. สภกฺขนฺโธ ฯ ๓ ยุ. ตาปวา ฯ ๔ ยุ. ปภา ฯ |๑๓.๔| เทเสนฺโต ๑- ปวรํ ธมฺมํ สุชาโต โลกนายโก อสีติโกฏี อภิสมึสุํ ปฐเม ธมฺมเทสเน ฯ |๑๓.๕| ยทา สุชาโต อมิตยโส เทเว วสฺสมุปาคมิ สตฺตตฺตึสสตสหสฺสานํ ทุติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๓.๖| ยทา สุชาโต อสโม ๒- อุปคญฺฉิ ปิตุ สนฺติกํ สฏฺฐิสตสหสฺสานํ ตติยาภิสมโย อหุ ฯ |๑๓.๗| สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ สุชาตสฺส มเหสิโน ขีณาสวานํ วิมลานํ สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ ฯ |๑๓.๘| อภิญฺญาพลปฺปตฺตานํ อปฺปตฺตานํ ภวาภเว สฏฺฐิสตสหสฺสานิ ๓- ปฐมํ สนฺนิปตึสุ เต ฯ |๑๓.๙| ปุนาปรํ สนฺนิปาเต ติทิโวโรหเณ ชิเน ปญฺญาสสตสหสฺสานํ ทุติโย อาสิ สมาคโม ฯ |๑๓.๑๐| อุปสงฺกมฺม ๔- นรวุสภํ ๕- ตสฺส โย อคฺคสาวโก จตูหิ สตสหสฺเสหิ สมฺพุทฺธํ อุปสงฺกมิ ฯ |๑๓.๑๑| อหนฺเตน สมเยน จตุทีปมฺหิ อิสฺสโร อนฺตลิกฺขจโร อาสึ จกฺกวตฺติ มหพฺพโล ฯ

[๖]- |๑๓.๑๒| จตุทีเป มหารชฺชํ รตเน สตฺต อุตฺตเม พุทฺเธ นิยฺยาทยิตฺวาน ปพฺพชึ ตสฺส สนฺติเก ฯ |๑๓.๑๓| อารามิกา ชนปเท อุฏฺฐานํ ปฏิปิณฺฑิย @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. เทเสนฺเต ... สุชาเต โลกนายเก ฯ ๒ โป. ม. ยุ. อสมสโม ฯ ๓ ยุ. @สฏฺฐิสตสหสฺสานํ ฯ ๔ ม. ยุ. อุปสงฺกมนฺโต ฯ ๕ ม. นราสภํ ฯ ยุ. นรวสภํ ฯ @ ๖ ม. โลเก อจฺฉริยํ ทิสฺวา อพฺภูตํ โลมหํสนํ อุปคนฺตฺวาน วนฺทึ โส สุชาตํ @โลกนายกํ ฯ ยุ. ... อุปคนฺตฺวาน วนฺทยึ ... ฯ อุปเนนฺติ ภิกฺขุสงฺฆสฺส ปจฺจยํ สยนาสนํ ฯ |๑๓.๑๔| โสปิ มํ ตทา ๑- พฺยากาสิ ทสสหสฺสมฺหิ อิสฺสโร ตึสกปฺปสหสฺสานํ ๒- อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ |๑๓.๑๕| อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ฯ |๑๓.๑๖| อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๑๓.๑๗| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน ปฏิยตฺตวรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๑๓.๑๘| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๑๓.๑๙| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ |๑๓.๒๐| อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ ฯ |๑๓.๒๑| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๑๓.๒๒| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ยุ. พุทฺโธ ฯ ๒ โป. ม. ยุ. ตึสกปฺปสหสฺสมฺหิ ฯ |๑๓.๒๓| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ |๑๓.๒๔| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ |๑๓.๒๕| อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๑๓.๒๖| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๓.๒๗| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐาติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๑๓.๒๘| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๑๓.๒๙| ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา ภิยฺโย หาสํ ชเน อหํ อธิฏฺฐหึ วตฺตํ อุคฺคํ ทสปารมิปูริยา ฯ |๑๓.๓๐| สุตฺตนฺตํ วินยญฺจาปิ นวงฺคสตฺถุสาสนํ สพฺพํ ปริยาปุณิตฺวาน โสภยึ ชินสาสนํ ฯ |๑๓.๓๑| ตตฺถปฺปมตฺโต วิหรนฺโต พฺรหฺมํ ภาเวตฺวา ภาวนํ อภิญฺญาสุ ปารมึ คนฺตฺวา พฺรหฺมโลกมคญฺฉิหํ ฯ |๑๓.๓๒| สุมงฺคลํ นาม นครํ อุคฺคโต นาม ขตฺติโย มาตา ปภาวตี นาม สุชาตสฺส มเหสิโน ฯ |๑๓.๓๓| นววสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌาวสิ โส สิริ อุปสิริ จนฺโท ๑- ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ |๑๓.๓๔| เตวีสติสหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา สิรินนฺทา นาม นารี อุปเสโน นาม อตฺรโช ฯ |๑๓.๓๕| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา อสฺสยาเนน นิกฺขมิ อนูนนวมาสานิ ปธานํ ปทหี ชิโน ฯ |๑๓.๓๖| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต สุชาโต ๒- โลกนายโก วตฺตจกฺโก มหาวีโร สุมงฺคลุยฺยานมุตฺตเม ฯ |๑๓.๓๗| สุทสฺสโน สุเทโว จ อเหสุํ อคฺคสาวกา นารโท นามุปฏฺฐาโก สุชาตสฺส มเหสิโน ฯ |๑๓.๓๘| นาคา ๓- นาคสมานา จ อเหสุํ อคฺคสาวิกา โพธิ ตสฺส ภควโต มหาเวฬูติ วุจฺจติ ฯ |๑๓.๓๙| โส จ รุกฺโข ฆนกฺขนฺโธ ๔- อจฺฉิทฺโท โหติ ปตฺติโก อุชุ วํโส พฺรหา โหติ ทสฺสเนยฺโย มโนรโม ฯ |๑๓.๔๐| เอกกฺขนฺโธ ปวฑฺฒิตฺวา ตโต สาขา จ ๕- ภิชฺชติ ยถา สุพนฺโธ โมรหตฺโถ เอวํ โสภติ โส ทุโม ฯ |๑๓.๔๑| น ตสฺส กณฺฐกา โหนฺติ นาปิ ฉิทฺทํ มหา อหุ วิติณฺณสาโข อวิรโฬ สนฺทจฺฉาโย ๖- มโนรโม ฯ |๑๓.๔๒| สุทตฺโต เจว จิตฺโต จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา สุภทฺทา เจว ปทุมา จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. นนฺโท ฯ ยุ. นนฺทา ฯ ๒ ยุ. สุชาเต ฯ ๓ ม. ยุ. นาคา จ นาคสมาลา จ ฯ @ ๔ โป. ยุ. ฆนรุจิโร ฯ ๕ ม. ยุ. ปภิชฺชติ ฯ ๖ ยุ. สนฺนจฺฉาโย ฯ |๑๓.๔๓| ปญฺญาสรตโน อาสิ อุจฺจตฺตเนน โส ชิโน สพฺพาการวรูเปโต สพฺพคุณมุปาคโต ฯ |๑๓.๔๔| ตสฺส ปภา อสมสมา นิทฺธาวติ สมนฺตโต อปฺปมาโณ อตุลิโย ๑- อุปเมหิ ๒- อนูปโม ฯ |๑๓.๔๕| นวุติวสฺสสหสฺสานิ อายุ วิชฺชติ ตาวเท ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ |๑๓.๔๖| ยถาปิ สาคเร อุมฺมิ คคเน ตารกา ยถา เอวํ ตทา ปาวจนํ อรหนฺเตหิ จิตฺตกํ ๓- ฯ |๑๓.๔๗| [เตวิชฺชา ๔- ฉฬภิญฺญาหิ พลปฺปตฺเตหิ ตาทิหิ สมากุลมิทํ อาสิ อรหนฺเตหิ ตาทิภิ] ฯ |๑๓.๔๘| โส จ พุทฺโธ อสมสโม คุณานิ จ ตานิ อตุลิยานิ สพฺพํ สมนฺตรหิตํ นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราติ ฯ |๑๓.๔๙| สุชาโต ชินวโร พุทฺโธ เสลารามมฺหิ นิพฺพุโต ตตฺเถว ๕- เจติโย สตฺถุ ตีณิ คาวุตมุคฺคโตติ ฯ สุชาตพุทฺธวํโส ทฺวาทสโม ฯ