๒๑. เวสสภูพุทธวงศ์

[๒๒] |๒๒.๑| ตตฺเถว มณฺฑกปฺปมฺหิ อสโม อปฺปฏิปุคฺคโล เวสฺสภู นาม นาเมน โลเก อุปฺปชฺชิ โส ๓- ชิโน ฯ |๒๒.๒| อาทิตฺตํ อิท ๔- ราคคฺคิ ตณฺหานํ วิชิตํ ชานํ ๕- นาโคว พนฺธนํ เฉตฺวา ปตฺโต สมฺโพธิมุตฺตมํ ฯ |๒๒.๓| ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตสิ เวสฺสภู โลกนายโก อสีติโกฏิสหสฺสานํ ปฐมาภิสมโย อหุ ฯ |๒๒.๔| ปกฺกนฺเต จาริกํ รฏฺเฐ โลกเชฏฺเฐ นราสเภ สตฺตติโกฏิสหสฺสานํ ทุติยาภิสมโย อหุ ฯ |๒๒.๕| มหาทิฏฺฐึ วิโนเทนฺโต ปาฏิเหรํ ๖- กโรติ โส สมาคตา นรมรู ทสสหสฺสีสเทวเก ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ปวสฺเสตฺวา ฯ ยุ. ธมฺมเมโฆ ปวสฺเสตฺวา ฯ ๒ ยุ. ทุสฺสารานมฺหิ ฯ ๓ ม. @นายโก ฯ ๔ ม. วต ฯ ยุ. อาทิตฺตํ ติ จ ฯ ๕ ม. ตทา ฯ ยุ. สทา ฯ ๖ ยุ. ปาฏิหีรํ ฯ |๒๒.๖| มหาอจฺฉริยํ ทิสฺวา อพฺภูตํ โลมหํสนํ เทวา เจว มนุสฺสา จ พุชฺฌเร สฏฺฐิโกฏิโย ฯ |๒๒.๗| สนฺนิปาตา ตโย อาสุํ เวสฺสภุสฺส มเหสิโน ขีณาสวานํ วิมลานํ สนฺตจิตฺตาน ตาทินํ ฯ |๒๒.๘| อสีติโกฏิสหสฺสานํ ปฐโม อาสิ สมาคโม สตฺตติภิกฺขุสหสฺสานํ ทุติโย อาสิ สมาคโม ฯ |๒๒.๙| สฏฺฐิภิกฺขุสหสฺสานํ ตติโย อาสิ สมาคโม ชราทิภยภีตานํ โอรสานํ มเหสิโน ๑- ฯ |๒๒.๑๐| ตสฺส พุทฺธสฺส อสมสฺส จกฺกํ วตฺติตมุตฺตมํ สุตฺวาน ปณีตํ ธมฺมํ ปพฺพชฺชมภิโรจยิ ฯ |๒๒.๑๑| อหนฺเตน สมเยน สุทสฺสโน นาม ขตฺติโย อนฺนปาเนน วตฺเถน สสงฺฆํ ชินมปูชยึ ฯ |๒๒.๑๒| มหาทานํ ปวตฺเตตฺวา รตฺตินฺทิวมตนฺทิโต ปพฺพชฺชํ คุณสมฺปนฺนํ ปพฺพชึ ชินสนฺติเก ฯ |๒๒.๑๓| อาจารคุณสมฺปนฺโน วตฺตสีลสมาหิโต สพฺพญฺญุตํ คเวสนฺโต รมามิ ชินสาสเน ฯ |๒๒.๑๔| สทฺธาปีตึ อุปฺปาเทตฺวา พุทฺธํ วนฺทามิ สตฺถรํ ปีติ อุปฺปชฺชติ มยฺหํ โพธิยาเยว การณา ฯ |๒๒.๑๕| อนิวตฺตมานสํ ญตฺวา สมฺพุทฺโธ เอตทพฺรวิ เอกตฺตึเส อิโต กปฺเป อยํ พุทฺโธ ภวิสฺสติ ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ยุ. มเหสินํ ฯ |๒๒.๑๖| อหุ กปิลวฺหยา รมฺมา นิกฺขมิตฺวา ตถาคโต ปธานํ ปทหิตฺวาน กตฺวา ทุกฺกรการิกํ ฯ |๒๒.๑๗| อชปาลรุกฺขมูลสฺมึ นิสีทิตฺวา ตถาคโต ตตฺถ ปายาสํ ปคฺคยฺห เนรญฺชรมุเปหิติ ฯ |๒๒.๑๘| เนรญฺชราย ตีรมฺหิ ปายาสํ อทิ โส ชิโน ปฏิยตฺตวรมคฺเคน โพธิมูลมฺหิ เอหิติ ฯ |๒๒.๑๙| ตโต ปทกฺขิณํ กตฺวา โพธิมณฺฑํ อนุตฺตรํ อสฺสตฺถรุกฺขมูลมฺหิ พุชฺฌิสฺสติ มหายโส ฯ |๒๒.๒๐| อิมสฺส ชนิกา มาตา มายา นาม ภวิสฺสติ ปิตา สุทฺโธทโน นาม อยํ เหสฺสติ โคตโม ฯ |๒๒.๒๑| โกลิโต อุปติสฺโส จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา อานนฺโท นามุปฏฺฐาโก อุปฏฺฐิสฺสติมํ ชินํ ฯ |๒๒.๒๒| เขมา อุปฺปลวณฺณา จ อคฺคา เหสฺสนฺติ สาวิกา อนาสวา วีตราคา สนฺตจิตฺตา สมาหิตา ฯ |๒๒.๒๓| โพธิ ตสฺส ภควโต อสฺสตฺโถติ ปวุจฺจติ จิตฺโต จ หตฺถาฬวโก อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐกา ฯ |๒๒.๒๔| นนฺทมาตา จ อุตฺตรา อคฺคา เหสฺสนฺตุปฏฺฐิกา อายุ วสฺสสตํ ตสฺส โคตมสฺส ยสสฺสิโน ฯ |๒๒.๒๕| อิทํ สุตฺวาน วจนํ อสมสฺส มเหสิโน อาโมทิตา นรมรู พุทฺธวีชงฺกุโร อยํ ฯ |๒๒.๒๖| อุกฺกุฏฺฐิสทฺทา วตฺตนฺติ อปฺโผเฏนฺติ หสนฺติ จ กตญฺชลี นมสฺสนฺติ ทสสหสฺสี สเทวกา ฯ |๒๒.๒๗| ยทิมสฺส โลกนาถสฺส วิรชฺฌิสฺสาม สาสนํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๒๒.๒๘| ยถา มนุสฺสา นทึ ตรนฺตา ปฏิติตฺถํ วิรชฺฌิย เหฏฺฐาติตฺถํ คเหตฺวาน อุตฺตรนฺติ มหานทึ ฯ |๒๒.๒๙| เอวเมว มยํ สพฺเพ ยทิ มุญฺจามิมํ ชินํ อนาคตมฺหิ อทฺธาเน เหสฺสาม สมฺมุขา อิมํ ฯ |๒๒.๓๐| ตสฺสาหํ วจนํ สุตฺวา ภิยฺโย จิตฺตํ ปสาทยึ อุตฺตรึ วตฺตมธิฏฺฐาสึ ทสปารมิปูริยา ฯ |๒๒.๓๑| อโนมํ นาม นครํ สุปฺปติโต นาม ขตฺติโย มาตา ยสวตี นาม เวสฺสภุสฺส มเหสิโน ฯ |๒๒.๓๒| ฉพฺพสฺสสหสฺสานิ ๑- อคารํ อชฺฌาวสิ โส รุจิ สุรติ วฑฺฒกา ๒- ตโย ปาสาทมุตฺตมา ฯ |๒๒.๓๓| อนูนตึสสหสฺสานิ นาริโย สมลงฺกตา สุจิตฺตา นาม สา นารี สุปฺปพุทฺโธ นาม อตฺรโช ฯ |๒๒.๓๔| นิมิตฺเต จตุโร ทิสฺวา สิวิกายาภินิกฺขมิ ฉมาสํ ปธานจารํ อจริ ปุริสุตฺตโม ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. ฉ จ วสฺสสหสฺสานิ อคารํ อชฺฌ โส วสิ ฯ เอวมุปริปิ ฯ ๒ ม. รุจิ สุรุจิ |๒๒.๓๕| พฺรหฺมุนา ยาจิโต สนฺโต เวสฺสภู โลกนายโก วตฺตจกฺโก ๑- มหาวีโร อรุเณปิ ๒- นรุตฺตโม ฯ |๒๒.๓๖| โสโณ จ อุตฺตโร เจว อเหสุํ อคฺคสาวกา อุปสนฺโต นามุปฏฺฐาโก เวสฺสภุสฺส มเหสิโน ฯ |๒๒.๓๗| รามา เจว สมาลา นาม ๓- อเหสุํ อคฺคสาวิกา โพธิ ตสฺส ภควโต มหาสาโลติ วุจฺจติ ฯ |๒๒.๓๘| โสตฺถิโก เจว รมฺโม จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐกา โคตมี จ สิริมา จ อเหสุํ อคฺคุปฏฺฐิกา ฯ |๒๒.๓๙| สฏฺฐิรตนมุพฺเพโธ เหมยูปสมูปโม กายา นิจฺฉรติ รํสิ รตฺตึว ปพฺพเต สิขี ฯ |๒๒.๔๐| สฏฺฐิวสฺสสหสฺสานิ อายุ ตสฺส มเหสิโน ตาวตา ติฏฺฐมาโน โส ตาเรสิ ชนตํ พหุํ ฯ |๒๒.๔๑| ธมฺมํ วิตฺถาริกํ กตฺวา วิภชฺชิตฺวา มหาชนํ ธมฺมนาวํ ฐเปตฺวาน นิพฺพุโต โส สสาวโก ฯ |๒๒.๔๒| ทสฺสเนยฺยํ สพฺพชนํ วิหารํ อิริยาปถํ สพฺพํ สมนฺตรหิตํ นนุ ริตฺตา สพฺพสงฺขาราติ ฯ |๒๒.๔๓| เวสฺสภู ชินวโร สตฺถา เขมารามมฺหิ นิพฺพุโต ธาตุวิตฺถารกํ อาสิ เตสุ เตสุ ปเทสโตติ ฯ เวสฺสภูพุทฺธวํโส เอกวีสติโม ฯ @เชิงอรรถ: ๑ ม. วตฺติ จกฺกํ ฯ ๒ ม. อรุณาราเม ฯ ๓ ม. จ ฯ ยุ. ทามา เจว สมาลา จ ฯ